Fairplay goes Fairtrade: groen, gezond en duurzaam in de sport

Sport is goed, daar zijn de meeste mensen het over eens. Sport maakt mensen gezonder en gelukkiger, niet alleen op het individuele vlak. Naast sport als middel tegen bijvoorbeeld obesitas, kan sport sociale verbanden versterken en integratie bevorderen. Sport verbroedert. De maatschappelijke status van sport is de afgelopen decennia steeds groter geworden en daarmee heeft sport een steeds grotere voorbeeldfunctie gekregen. Kinderen spiegelen zich aan topsporters en leren bijvoorbeeld dat doorzettingsvermogen kan leiden tot succes. Kinderen die zelf sporten, leren ook het belang van eerlijke regels: Fairplay, zoals de UEFA en de FIFA benadrukken. Fairplay reikt echter verder dan sport en dan spreken we bijvoorbeeld over ‘Fairtrade’.

Dezelfde sportverenigingen die maatschappelijk betrokken en actief zijn in de strijd tegen obesitas, serveren vaak vette patat met mayonaise in de kantine. En hoeveel sporters zitten er na een uurtje stevig zweten aan een versgetapt biertje aan de bar van de club? Welke sportverenigingen nemen maatregelen om bijvoorbeeld energieverbruik terug te dringen en minder water te verspillen? Zijn er sportclubs die stilstaan bij de kinderarbeid waarmee hun ballen en kleding in ontwikkelingslanden zijn geproduceerd? Als het gaat om gezond, groen en duurzaam is er nog een wereld te winnen in de sport. Sportbonden en -clubs mogen graag wijzen op hun maatschappelijke functie. Het is tijd om de daad bij het woord te voegen.

Utrecht mag zich sinds december 2010 ‘Fairtrade gemeente’ noemen en is daarmee de eerste van de vier grote gemeenten van Nederland die deze eervolle titel mag dragen. Als lid van de Fairtrade Werkgroep in Utrecht heb ik me ten doel gesteld om Fairtrade ook te introduceren in de Utrechtse sportwereld. En de ambitie is natuurlijk breder. Uiteindelijk moeten alle sportverenigingen in Nederland hun verantwoordelijkheid nemen. Via het internationale Fairtrade Platform wordt het onderwerp ook aangekaart bij de FIFA en de UEFA. Als om te beginnen Michael van Praag, Michel Platini en Sepp Blatter ‘om’ zijn als het gaat om het spelen met Fairtrade ballen in de grote nationale en internationale competities het selectiever zijn in het werven en accepteren van sponsors zijn we al een eind op de goede weg. De KNVB zou met zijn Stichting Meer Dan Voetbal in plaats van een Groene Bal ook een Fairtrade Bal kunnen uitreiken aan goede initiatieven op het gebied van Groen, Gezond en Duurzaam.

Wat kunnen sportverenigingen doen om groener, duurzamer en gezonder te worden? Een voorbeeld is het Fairtrade ontbijt dat de Utrechtse Faitrade Werkgroep bij sportvereniging Zwaluwen Utrecht 1911 heeft verzorgd op 14 mei, tijdens World Fair Trade Day. Sportkantines kunnen hun assortiment aanpassen. Schenk Fairtrade bier en wijn en zorg voor een goed aanbod aan vruchtensappen. Presenteer naast de frituur ook fruit en een assortiment aan gezonde snacks zoals tomaten en wortelen. Koop niet zonder na te denken koffie en thee bij de groothandel, maar denk na over Fairtrade-producten. Als verenigingen de handen ineen slaan en dit soort producten op grote schaal inkopen, hoeft het allemaal helemaal niet zoveel duurder te zijn. De Fairtrade Werkgroep Utrecht kan verenigingen die op dit gebied willen samenwerken op het goede spoor zetten.

De cultuuromslag zal niet van vandaag op morgen plaatsvinden, maar groen, gezond en duurzaam krijgt een steeds hogere maatschappelijke prioriteit. Ik hoop en verwacht dat de meeste sportverenigingen rond 2016 hoog zullen scoren op het gebied van Fairtrade, met een groen en gezond kantine- en materiaalaanbod. De weg er naartoe gaat stap voor stap. Wie graag meedenkt over de eerste en de daaropvolgende stappen kan contact opnemen met de Fairtrade Werkgroep Utrecht.