Een zware crisis kan wel een Olympisch Plan gebruiken

Heel Europa zit economisch momenteel  in zwaar weer en – ondanks dat we tot de sterkere landen worden gerekend – Nederland dus ook. Zou dat betekenen dat we het Olympisch Plan 2028 voorlopig maar beter even op de plank kunnen leggen? Overal gaat immers de hand op de knip? Overheid, bedrijfsleven en burgers gaan de komende jaren vooral een pas op de plaats maken. Althans dat is de verwachting. Wat betekent dat voor de kansen van het Olympisch Plan 2028 ?

Voor een juiste beschouwing zou het goed zijn om nog eens goed in te zoomen op het plan als zodanig. Want wat is het toch jammer dat nog steeds vrijwel iedereen in Nederland – buiten de wat beter ingevoerde ‘incrowd’ – denkt  dat we alleen maar de Olympische Spelen van 2028 naar Nederland willen halen, punt!  Wanneer je het zo stelt dan is het OP 2028 puur en alleen een doel - weliswaar voor heel wat (sport)mensen een ambitieus en geweldig lovenswaardig doel - maar voor veruit de meeste anderen een te ambitieus, onbetaalbaar, onhaalbaar en daardoor niet zinvol doel. En als je het zo bekijkt klopt dat eigenlijk wel en is het ook onbetaalbaar en blijft het ook onhaalbaar.

Wat is dus eerst noodzakelijk ? Dat we het plan heel anders moeten bekijken: het Olympisch Plan heeft weliswaar een doel, maar het is vooral een middel! Een uniek middel om Nederland eindelijk eens echt aan te pakken. Om achterstanden weg te werken die we in vier decennia hebben opgelopen: achterstanden in integratie, stedelijke wijken, het vervoer (openbaar zowel als privé), het (bewegings)onderwijs, achterstanden in leefbaarheid van de omgeving, enz. Het Olympisch Plan biedt een unieke kans om diverse zaken aan te pakken die jaren op hun beloop zijn gelaten. Niet alleen omdat er geen geld voor was, maar omdat er ook geen doel voor was.

Het Olympisch Plan gaat vooral over de versterking van Nederland op allerlei gebieden. Zonder die versterking is er namelijk geen enkele kans dat we de Spelen überhaupt zouden kunnen organiseren. Die versterking is dus een absolute voorwaarde om allereerst gerealiseerd te worden. Dát is het eigenlijke goede doel van het Olympisch Plan en dat is ook vooral nodig in deze huidige tijd. De investeringen moeten ook vooral gericht zijn op de dingen die in Nederland sowieso hard nodig zijn en daarna pas op de Spelen zelf.

Het Olympisch Plan is daarmee het enige concrete langetermijnplan in Nederland dat beide aspecten in zich heeft: het heeft een ultiem ‘uitdagend’ doel, maar het is tegelijkertijd een belangrijk middel waarmee een veel sterkere kans wordt gecreëerd om dat doel te kunnen bereiken. En het mooie is: als het doel nou eens nét niet wordt bereikt, dan heeft het ‘middel’ er toch voor gezorgd dat Nederland er op veler gebied veel beter is uitgekomen en de zaken sterk zijn verbeterd. Daarom is die koppeling van doel en middel zo belangrijk, omdat men anders niet eens de moeite wil nemen om nu eindelijk eens aan de slag te gaan en allemaal in dezelfde richting.

Crisis
Maar ja, het is nu crisis. Wat een vervelende timing, zullen velen denken, nu er geen geld is om dit soort plannen te realiseren. Integendeel, ook hiervoor is het Olympisch Plan juist een prima middel, namelijk om sneller door de crisis heen te komen! Iedereen weet, dat als men massaal gaat stilzitten, de handen op de knip houdt en alleen maar wacht op betere tijden, dat een crisis dan in elk geval langer gaat duren.

Het motto: ‘Hoera, een crisis!’ kan ook hier van toepassing zijn. Er zijn namelijk twee belangrijke condities van toepassing bij een crisis: ten eerste wordt onder druk alles vloeibaar, dat wil zeggen dat dingen die eerst onmogelijk leken, nu juist tóch mogelijk kunnen worden. Ten tweede is het in crisistijd makkelijker om veel mensen en veel partijen te mobiliseren om gezamenlijk aan één groot project te werken; in betere tijden is iedereen namelijk veel te veel met zijn eigen (succesvolle) zaken bezig.

Het Olympisch Plan - dat steeds maar als praatstuk blijft liggen - is voor vele partijen een unieke kans om ons land in een relatief zo kort mogelijke periode (en dat zal best nog zo’n acht tot tien jaar kunnen vergen) door deze crisisjaren heen te loodsen. Maar daarvoor is wel één hele belangrijke voorwaarde noodzakelijk, namelijk dat álle belangrijke betrokken partijen nu de beslissing durven te nemen om de handen ineen te slaan. De overheid kan daarbij niet stil blijven zitten en moet ook het voortouw nemen en dan niet alleen het ministerie van VWS, maar ook Economische Zaken, Infrastructuur & Milieu, Onderwijs, Sociale zaken en vooral Financiën. Daarnaast ook de provincies en (grotere) gemeenten, het bedrijfsleven, en vele, vele anderen.

We kunnen de woorden van Supertramp nu heel goed gebruiken: “Thank God, it’s crisis!”.
En Nederland kan het Olympisch Plan dus ook heel goed gebruiken. Niet zozeer om de Spelen naar Nederland te krijgen, maar vooral om het land dankzij de crisis eindelijk weer eens een paar flinke stappen vooruit te laten maken. Wat we niet willen is dat het doel alle middelen heiligt, wat we wel kunnen doen is ervoor te zorgen dat de goede middelen een prachtig doel dichterbij brengen.

Als we dat nou eens gaan doen!