Een masterplan voor de wereldtitel

door: Jeroen Visscher

De eerste honderd dagen van een coach zijn bepalend voor het creëren van succes. Louis van Gaal liet daarom bij zijn entree in 2012 niets aan het toeval over. De bondscoach liet zelfs Huis ter Duin verbouwen.

Het is slechts één van de vele maatregelen die Louis van Gaal medio 2012 doorvoerde bij zijn rentree bij het Nederlands elftal. Maar het is wel de opmerkelijkste: de ‘verbouwing’ van Huis ter Duin in Noordwijk. De vaste uitvalsbasis van Oranje voldeed niet aan de eisen van de nieuwe bondscoach. Voor de wederopbouw van het Nederlands Elftal zocht Van Gaal een passende, veilige omgeving. Huis ter Duin bood dat in eerste instantie niet.

En dus sneuvelde de vijfde etage van het luxe onderkomen. Sinds de verbouwing slapen de spelers op één etage, terwijl de medische ruimte voortaan een centrale ligging heeft. De ‘nieuwe’ etage van Oranje-selectie kent bovendien een centrale hal, die barst van de entertainmentmogelijkheden. En natuurlijk kreeg de internetverbinding een upgrade. Een absolute must voor de huidige generatie gamende voetballers, oordeelde Van Gaal.

De verbouwing tekent het oog voor detail van de bondscoach. Van Gaal beseft dat succes gelijk staat aan het uitsluiten van toeval. Vanaf dag één heeft hij geprobeerd de voorwaarden te creëren die uiteindelijk in Brazilië tot de wereldtitel moeten leiden.

Staf
Naast de verbouwing van Huis ter Duin onderscheidt Van Gaal nog drie belangrijke interventies in de eerste weken na zijn benoeming: het samenstellen van zijn staf, het samenstellen van de eerste selectie én de eerste samenkomst van de selectie.

De staf van Van Gaal kende weinig grote verrassingen. Van zijn assistenten Danny Blind en Patrick Kluivert, tot keeperstrainer Frans Hoek – allemaal voldeden ze aan de drie criteria die de bondscoach stelde. Ze hebben een overeenkomstige visie op voetbal, binnen die gezamenlijke visie zijn het geen ja-knikkers en ze hebben veel affiniteit met jonge talentvolle voetballers.

Verjongen
Interessanter was de samenstelling van zijn eerste selectie voor de oefeninterland tegen België én de eerste samenkomst van die groep. De schaduw van het EK 2012 hing op dat moment immers nog over het Oranje. Met een selectie die zowel binnen áls buiten de lijnen weinig samenhang vertoonde was het eindtoernooi in Polen en Oekraïne uitgelopen op een grote deceptie. Wilde Van Gaal succesvol zijn tijdens het WK, dan diende hij eerst het EK af te sluiten.

In de eerste selectie van Van Gaal was geen plaats voor de oudgedienden Boulahrouz, Vlaar, Van der Wiel, Schaars en Luuk de Jong. Het gaf hem de gelegenheid jonge spelers als De Vrij, Martins Indi, Maher en Van Rhijn te introduceren. Daarmee gaf hij ook voorzichtig gestalte aan de doelstelling van de KNVB de selectie van Oranje te verjongen.

Kringgesprek
Van Gaal startte zijn eerste dag met de nieuwe selectie met een gezamenlijke sessie. De ‘why’ stond centraal. Waarom was deze spelersgroep bij elkaar? Omdat ze het verlangen delen op het hoogste niveau het maximale resultaat te behalen. Van Gaal zette zijn boodschap extra kracht bij door beelden te tonen van de successen van het Nederlands elftal. Daar voegde de bondscoach beelden van Barcelona en Spanje aan toe, waarmee Van Gaal zijn visie uiteenzette.

Over het EK repte de bondscoach met geen woord. Bewust. Hij wist dat diezelfde middag een contactmoment met de media op het programma stond. En die hadden zich ingesteld op een groepsgesprek dat vooral betrekking had op het EK. Maar in plaats daarvan konden de spelers nu alleen maar aangeven dat er op een goede manier over de voetbalvisie van de bondscoach was gesproken. Einde interview.

Pas diezelfde avond had de afsluiting van het EK wél plaats. En Van Gaal zou Van Gaal niet zijn als hij dat cruciale moment niet minutieus had voorbereid. Hij had in Huis ter Duin de ideale ruimte gevonden die zich leende voor een intiem kringgesprek. Inclusief haardvuur en aangepaste verlichting.

Absolute leider
De dertien EK-gangers die ook tot de selectie van Van Gaal behoorden waren aanwezig in de gecreëerde veilige omgeving. De bondscoach had de stoelen opgesteld in een halve kring, opdat de spelers elkaar konden aankijken. Daarvoor stond een tafel met stoel voor de bondscoach, in die setting de absolute leider. Achter de kring stonden enkele stoelen voor de andere leden van de technische staf.

Van Gaal gaf zijn spelers bij binnenkomst de keuze. Zij konden het gesprek met óf zonder aanwezigheid van de staf aangaan. Maar tegelijkertijd stonden de stoelen al klaar. Daarmee verhoogde Van Gaal impliciet de drempel voor de spelers om de staf weg te sturen. Dat deden ze dan ook niet.

Wat volgde was een twee uur durend groepsgesprek. De precieze inhoud is geheim. Maar duidelijk is dat Van Gaal de regie voerde. Overigens zónder zelf veel aan het woord te zijn. Hij maakte simpelweg continu duidelijk dat de afsluiting van het EK een cruciaal onderdeel vormde van een masterplan dat uiteindelijk tot de wereldtitel moet leiden.

Manifest
Het kringgesprek resulteerde onder meer in een manifest met enkele afspraken en regels. Met zijn interventies legde Van Gaal de basis voor een vlekkeloze én eensgezinde kwalificatiecampagne.

Deel twee van het masterplan treedt de komende weken in werking.


Jeroen Visscher is directeur bij Turner, specialist in strategie-implementatie met als missie het duurzaam realiseren van financiële en operationele prestatieverbeteringen van organisaties en daarmee van de mensen die er werken. Voor meer informatie: jvisscher@turner.nl of www.turner.nl