‘Draagvlak’: een ongrijpbaar en toch essentieel begrip

Hoe gaat het eigenlijk met het verbreiden van het Olympisch Vuur over de rest van Nederland? Lukt het de sportwereld om daarmee een goede verbinding te maken? Of preken we nog steeds te veel voor eigen parochie? Het creëren van ‘draagvlak’ is bepaald geen sinecure. Zeker niet als de sportwereld zelf van nature meer op heeft met ‘geen woorden, maar daden’.

Wat moeten we eigenlijk met dat begrip ‘draagvlak’? Echt zo’n typisch ambtenarenwoord. De meeste (top)sporters en andere mensen uit de sportwereld gruwen ervan en dat is best begrijpelijk. Het zijn namelijk bij uitstek mensen, die vaak enorm sterk gefocust zijn op maar één ding: het kampioenschap, de medaille, de titel, de winst. Alles is daarop gericht, heel concreet, duidelijk, gestructureerd, zonder poespas en zonder storende randverschijnselen. Sporters houden van zo’n sterke, concrete focus; zo kunnen zij ook tot hun beste prestaties komen. Vele uitdrukkingen uit de sport illustreren deze, soms wat simplistische, maar ook succesvolle houding: ‘verstand op nul en blik op oneindig’; ‘gaan met die banaan’; ‘gewoon knallen’.

Een van de lastigste uitdagingen van het Olympisch Plan 2028 is echter dat de sportwereld zich toch ook veel meer zal moeten focussen op die andere wereld: de ‘rest van Nederland’. Deze andere wereld is vele malen groter dan de sportwereld en daarom wel degelijk van groot belang. Want hun steun is voor het Olympisch Plan onontbeerlijk. Wie, of wat, is die rest van Nederland eigenlijk?

Dat zijn bijvoorbeeld mensen die weinig of helemaal niets met sport hebben, zelf weinig tot niet sporten en dus ook een Olympisch Plan helemaal niet zien zitten. Als er sport op televisie is, zappen zij direct weg. Hun hart klopt voor heel andere dingen, zoals wetenschap, cultuur, natuur, en dergelijke. In hun ogen is sport nog altijd een soort ‘luxe’ voor als je nog wat tijd en geld over hebt; een ‘leuke bijzaak’ en meer van dat soort kwalificaties. Anderen hebben op zich wel een positief gevoel bij sport, maar het is gewoon niet hun hoogste prioriteit. Zij hebben hele andere ‘topics’, zoals: werk, geld, gezin, een goede gezondheid, hun (sociale) omgeving, enzovoorts. De focus van al deze mensen is dus op iets geheel anders gericht en eigenlijk hebben ze daartoe ook het volste recht.

Hier komen we bij de kern van het dilemma: deze enorm grote, andere groep is van doorslaggevend belang om een Olympisch Plan 2028 überhaupt enige kans van slagen te geven. Bij de eerste ontwikkeling van het plan - destijds in 2006 - werd dat ook direct onderkend. Het was de allereerste les die geleerd is van de mislukte kandidatuur van Amsterdam voor 1992 en het is ook nog steeds de belangrijkste les bij de laatste succesvolle nominaties van Londen en Rio de Janeiro: een grote meerderheid van de gehele bevolking (!) moet achter de plannen staan. In het jargon noemen we dat dus ‘draagvlak’: een vreselijk woord, maar we hebben het wel keihard nodig.

In sommige beschouwingen lijkt het alsof men vindt dat we deze andere wereld niet nodig hebben. ‘Zeg gewoon dat we de Spelen naar Nederland willen halen en vergeet al die andere (lees: te vage) ambities’. Met andere woorden: ga gewoon voor één doel ! Je hoort het de sporters gewoon zeggen. Het is inderdaad heel eenvoudig, duidelijk en concreet, maar tegelijkertijd een veel te enge doelstelling en daarom niet erg verstandig.

Het unieke van het Olympisch Plan is nu juist dat het niet slechts één (sportief) doel heeft. Het plan moet ook meerdere doelen hebben, zodat mensen met een hele andere focus aan dezelfde kar kunnen gaan trekken, omdat ook hun doelen kunnen worden verwezenlijkt. De bundeling van al die verschillende doelen creëert precies dat vermaledijde, maar broodnodige ‘draagvlak’. En dat creëert weer gezamenlijke krachten in dezelfde richting die het hele land - via 2016 en 2021 - naar succes in 2028 moeten brengen.

Concreter worden? Ja, graag! De drie nieuwe ‘Speerpunten’ van Olympisch Vuur – in de plaats van de acht oorspronkelijke ‘Ambities’ – lijken daartoe ook een eerste aanzet te zijn. Maar met alleen andere woorden - ten behoeve van een verbeterde marketing - zijn we er niet. Tijd voor een echte sportkreet: ‘geen woorden, maar daden!’ De sport moet veel meer de boer op en rap ook. Er zullen nog heel veel bijeenkomsten met al die andere sectoren uit de samenleving moeten worden georganiseerd, overal in Nederland op landelijk, regionaal én lokaal niveau.

Aan welke sectoren wordt gedacht? Met het onderwijs en de media bestaan al meer dan goede relaties, maar er zijn nog veel meer potentiële partners om te benaderen: bedrijven en organisaties uit de bouw, de energiesector, transport, dienstverlening, wetenschap, innovatie, duurzaamheid, watertechnologie, gezondheidszorg, toerisme & recreatie, kunst & cultuur, natuurbescherming, enzovoorts. Wilt u namen? KLM, Schiphol, Essent, Philips, ANWB, Wereld Natuur Fonds, Natuurmonumenten, Shell, Unilever, om er maar enkele te noemen.

Bij al deze ontmoetingen en bijeenkomsten in het land zal de sport ook veel meer ‘uitwedstrijden’ moeten gaan spelen. Dat betekent: nadrukkelijk aanwezig zijn op de evenementen en bijeenkomsten van andere partijen en organisaties, om ook daar het Olympisch Plan op de agenda te zetten. Wanneer men in deze sectoren inziet dat met het Olympisch Plan ook de eigen doelen beter kunnen worden gerealiseerd, zal men het eerder omarmen, waarmee de alliantie Olympisch Vuur een steeds bredere en sterkere coalitie zal worden. De rest van Nederland zal steeds makkelijker volgen.

De sport zal die andere sectoren dus stelselmatig moeten blijven opzoeken. Op zoek naar dat ‘brede draagvlak’, hoe vreselijk dat woord ook is. Het gaat hen toch immers altijd om de resultaten?