De vraag van Ted van der Bruggen aan Joost de Wit

De vraag van… Ted van der Bruggen, zelfstandig consultant die voor het werven van vrijwilligers een programma heeft ontwikkeld
Aan... Joost de Wit, algemeen directeur van Vitesse

De vraag
Het moet een hele opgave zijn vandaag de dag om de inkomsten en uitgaven bij een betaald voetbal organisatie in evenwicht te houden. Ook bij Vitesse zal dat een belangrijk punt zijn. Al sinds 2010 heeft Vitesse een buitenlandse private geldschieter. Wat betekent dat voor de club? Hoe wordt er daardoor tegen Vitesse aangekeken? Hoe gunstig is meer in het algemeen het sportklimaat voor een betaald voetbal organisatie in Nederland?

Het antwoord
Een gezonde financiële basis is een belangrijke voorwaarde in het betaald voetbal en vandaag de dag is dat voor veel clubs helaas niet vanzelfsprekend; het staat onder grote druk. Als algemeen directeur ben ik verantwoordelijk voor het in balans houden van de kosten en opbrengsten en ik ben blij dat Vitesse een investeerder heeft die dit ondersteunt.

Bij een goede balans komt veel kijken; alles heeft met elkaar te maken. Betere spelers - lees duurdere spelers - hebben grote invloed op een hoge positie op de ranglijst. Een hoge positie resulteert in meer toeschouwers op de tribunes, meer sponsoren, een hogere ranking bij de media-inkomsten en kans op inkomsten vanuit Europees voetbal, Champions of Europa League. Een andere belangrijke inkomstenstroom is de waarde van de spelers bij transfers. Bij een hoge positie zijn deze spelers aantrekkelijk voor een transfer naar een betere club. Dit verhaal geldt voor achttien clubs, waardoor er aan het einde van elk seizoen een duidelijke en directe afrekening volgt. Steeds weer een spannende periode.

Bij Vitesse maken we ieder seizoen een afweging met betrekking tot de investeringen in de spelersgroep (kosten) en de mogelijke eindklassering (opbrengsten). Ambitie tonen is essentieel in topsport en daar hoort het opstellen van een duidelijk risicoprofiel bij. Wat is verantwoord? Hoever kunnen we gaan?

Daarnaast maken we een verdeling in de investeringen in onze jeugdopleiding die op langere en korte termijn effect zullen opleveren. Welke jonge talenten komen voor een transfer in aanmerking?

Gezonde basis
De definitieve begroting wordt goedgekeurd door de commissarissen en daarmee de aandeelhouders. Vitesse is door de eigenaar in staat gesteld om haar ambitie binnen een bepaalde periode op een hoog niveau waar te maken. Kort gezegd, hij staat toe en maakt het mogelijk dat de uitgaven gedurende een bepaalde periode hoger zijn dan de inkomsten en staat garant de daarmee ontstane tekorten af te dekken. Ons doel is om op termijn daarmee met gezonde ambitie weer naar een gezonde basis toe te groeien.

Vitesse was de eerste club in Nederland met een buitenlandse investeerder. Dat is natuurlijk voor iedereen wennen. Ajax was ons voorgegaan met een NV structuur, FC Utrecht met een Nederlandse eigenaar en diverse clubs waaronder Feyenoord en NAC met een groep van verschillende investeerders, al dan niet met een meerderheidsaandeel.

Nieuwe constructies roepen uiteraard vragen op. Vanwege de onbekendheid, vanwege het belang bij het houden van de status quo, of vanwege sentiment. Dit kan leiden tot verkeerde beeldvorming als dit onvoldoende wordt onderzocht.

Een voorbeeld hiervan was onlangs een artikel in het FD. De schrijver brengt de aanwezigheid van een investeerder eerder als een risicovolle vloek dan als een zegen voor Vitesse. De bewering in het artikel dat de buitenlandse investeerder ‘er op elk moment de stekker uittrekt’ is een onjuiste aanname en speelt in op die negatieve beeldvorming.

100% financiële zekerheid
Afgezien van het gegeven dat onze eigenaar een aanzienlijke investering heeft gedaan en het niet logisch is deze te stoppen, staat hij garant voor tekorten in de begroting voor een minimale periode van achttien maanden. Daarnaast vult hij voor aanvang van het seizoen het te verwachte tekort zoals aangegeven in de door de KNVB goedgekeurde begroting aan. Er is dus een honderd procent financiële zekerheid dat we het seizoen uit kunnen spelen. Vitesse is daarmee al jaren geen subsidieclub meer, minder afhankelijk van lokale politiek en beter in staat om te blijven investeren in talent.

Een ander voorbeeld van een bewering in die beeldvorming is dat de club niet meer van de fans is, geen geel-zwart hart meer heeft. Ook dat is onjuist. Nog nooit waren zoveel oud-Vitesse spelers, bestuurders, adviseurs bij de club betrokken. Bovendien kan de eigenaar - vanwege het beschermen van de cultuuraspecten in een gouden aandeel welke bij de Stichting Vitesse ligt - niets aan deze culturele aspecten van de club veranderen.

En dan zijn er nog de afspraken met Chelsea. Vitesse is bekend om de investering in talent. We hebben een bewuste strategische keuze gemaakt om een samenwerking met de topclub Chelsea aan te gaan. De eigenaar van deze club en die van Vitesse kennen elkaar goed. Door deze keuze heeft Vitesse toegang tot talenten die ze normaal niet zouden kunnen aankopen. Naast onze jeugdopleiding en scouting is dit een derde pilaar om de selectie zo sterk mogelijk te maken.
 
Argwaan
Concluderend denk ik dat vooral vanwege het nieuwe en onbekende van de situatie met een buitenlandse eigenaar - en zeker als deze uit Rusland komt - er argwanend tegen Vitesse wordt aangekeken. Dat is niet altijd plezierig en het is misschien wel inherent aan vernieuwing in ondernemerschap binnen het betaalde voetbal. Ik zie het als mijn taak en die van onze staf om zo goed mogelijk uit te leggen wat de feiten zijn en in te gaan op vragen als dat nodig is. Het is mijn visie dat dit soort ontwikkelingen - zoals huurspelers halen bij grote clubs - een normale zaak gaan worden. Dit zien we natuurlijk al volop gebeuren, zoals de spits Bertrand Traoré van Chelsea die ingehuurd is door Ajax.

De sportwereld en ook het betaalde voetbal staan zoals gezegd onder grote druk. Nog een paar feiten om dat te illustreren: onze positie als Nederland op de Europese ranglijst daalt al jaren, toeschouwersaantallen in de stadions nemen af en de media-inkomsten worden minder ondanks de afspraken die met FOX zijn gemaakt. Er is dus veel urgentie om daar iets aan te doen.  

Tegelijkertijd hebben we te maken met maatschappelijke keuzes die al of niet worden gemaakt, die de mogelijkheid op nieuwe inkomsten soms juist beperken. Denk bijvoorbeeld aan de wens van voetbalclubs om strengere wetten te maken die zullen leiden tot het terugdringen van het aantal incidenten met hooligans waardoor het weer veiliger wordt in de stadions. Of de Nederlandse terughoudendheid als het gaat om sport sponsoring en gokken.

Wij hebben in Nederland een klimaat waarin we onze maatschappij op een ordelijke, eerlijke en democratische wijze hebben ingevuld en gereguleerd. Al met al een behoorlijk stabiele samenleving dus. Aan de ene kant ben ik daar als inwoner natuurlijk blij mee, aan de andere kant zie ik ook de risico’s op langere termijn als dit teveel beperkingen en nivellering met zich meebrengt.

Topsport heeft letterlijk speelruimte nodig. Topsport gaat niet zonder innovatie en daar hoort ruimte voor het nemen van risico’s bij. De mentaliteit om alles eraan te willen doen om te winnen. Daar moeten voldoende mogelijkheden voor zijn en blijven. Dat geldt ook voor het ondernemerschap dat de voorwaarden moet leveren voor de sportieve prestaties. Zonder die ruimte gaat het niet.

Een belangrijke vraag is dus wat we meer en anders kunnen doen om meer geld te genereren voor topsport. Ik denk dan aan het doen van bepaalde concessies met betrekking tot regelgeving van onze overheid en het stimuleren van een meer innovatieve manier van denken bij de KNVB en de clubs; met de juiste houding kunnen we hierin allemaal het verschil gaan maken. Een paar voorbeelden:

• een strengere wetgeving voor hooligans waardoor we beter in staat zijn om het geweld uit het stadion te weren en iedereen weer veilig naar een wedstrijd kan gaan;
• het toestaan en reguleren van kansspelen op sportwedstrijden waardoor nieuwe inkomsten mogelijk zijn;
• het anders inrichten van onze competitie, met bijvoorbeeld de mogelijkheid om meer bekerwedstrijden - ook door de week - te organiseren, en een play-off systeem. Dit vraagt om een flexibele houding van overheden die dit moeten toestaan;
• het toestaan en reguleren van een aantal non-EU spelers zonder salarislimiet om zo de competitie voor onze eigen spelers sterker te maken;
• een meer positieve en stimulerende houding tegenover gereguleerd mogelijk maken van het aantrekken van vreemd vermogen door investeerders.

Veel van deze voorbeelden zijn in andere landen al dagelijkse praktijk en dus te beoordelen op het effect. Wat let ons?

Als we deze zaken op hoog niveau op een constructieve manier met alle betrokken partijen bespreken, een plan van aanpak maken en actie ondernemen, dan kunnen we zeker weer de rol gaan spelen die we graag willen en trots zijn op topsporters uit Nederland.