De vraag van Sjoerd van Tiel aan Wilfred van Buuren

De vraag
Henk Krol - hoofdredacteur van de Gay Krant - is van mening dat de politieke strijd voor homorechten wel gestreden is. Mijn beeld is dat in de sport nog een hoop te winnen is. Kun je mij eens een inkijkje geven in de homo-emancipatie in de sport anno 2011?

Het antwoord
Beste Sjoerd,

Homoseksualiteit als zodanig is aardig geaccepteerd in Nederland. Geldt dat ook voor de sport? In de topsport kennen we diverse openlijke homoseksuele en lesbische sporters, zoals bijvoorbeeld Jeffrey Wammes en Ireen Wüst. Maar in het profvoetbal en bij nationale mannenteams kwam nog geen homo ‘uit de kast’. Uit het boek Gelijkspel – Portretten van homotopsporters (2008) van Huub ter Haar blijkt dat de meeste homoseksuele en lesbische topsporters pas aan het eind van hun actieve topsportloopbaan met hun seksuele voorkeur naar buiten durven te komen. Dat geeft te denken. Homoseksuele mannen en vrouwen voelen zich niet vanzelfsprekend veilig binnen de topsport.

Hoe staat het ervoor met de acceptatie van homoseksualiteit in de breedtesport? Een genuanceerd beeld daarvan hebben we door het eind 2011 verschenen onderzoek Seksuele diversiteit in de sport: sportdeelname en acceptatie. In opdracht van de Alliantie Gelijkspelen/Stichting Homosport Nederland verrichtte het Mulier Instituut uitgebreid onderzoek naar seksuele diversiteit binnen de breedtesport.

De resultaten laten zien dat homoseksualiteit redelijk wordt geaccepteerd binnen de Nederlandse (verenigings)sport, maar dat de acceptatie kwetsbaar is. De meeste heteroseksuele (verenigings)sporters hebben geen moeite met homoseksualiteit in de sport: ze geven aan openlijke homoseksuele medesporters of trainers van hun kinderen zonder meer te accepteren. Jonge mannelijke sporters zijn het minst positief als het gaat om acceptatie van medesporters. Zes op de tien mannelijke teamsporters rapporteert dat er in hun team opmerkingen en grappen over homo’s worden gemaakt. Onder jonge vrouwelijke teamsporters is dat gemiddeld twee op tien. Homo- en biseksuele sporters voelen zich lang niet altijd voldoende op hun gemak om in hun team openlijk voor hun seksuele voorkeur uit te komen. Je mag best homo zijn in de sport, maar je moet het eigenlijk niet te veel laten zien, laat staan je er expliciet mee identificeren. Homo’s zijn minder vaak dan hetero’s lid van een sportclub.

Een kwart van de ondervraagde homo- en biseksuele mannen en vrouwen is er min of meer aan gewend geraakt dat ‘homo’ in hun sport als een scheldwoord wordt gebruikt. Verreweg de meeste sportclubs hebben geen uitgesproken beleid op het tegengaan van discriminatie op dit gebied. Dat geldt ook voor bijna alle sportbonden. Voor het realiseren van een brede acceptatie van homoseksualiteit en een homopositief klimaat binnen de hele wedstrijdsport is meer bewustwording en daadkracht vanuit bonden en verenigingen belangrijk net als blijvende beleidsaandacht.

Ja, in de sport is nog een wereld te winnen. Om de sport homovriendelijker te maken, is de Alliantie Gelijkspelen opgericht, waarin organisaties binnen en buiten de sport samenwerken aan een veilig sportklimaat voor homoseksuele, lesbische, biseksuele en transgender sporters. Gay Union Through Sports (GUTS), voorheen stichting Homosport Nederland genaamd, is de coördinator van deze alliantie. De andere partners zijn: NOC*NSF, Nederlandse Sport Alliantie (NSA), John Blankenstein Foundation, COC Nederland en Movisie. Een veilig en prettig sportklimaat scheppen voor iedereen, of je nu hetero of homo bent, kan alleen met hulp van iedereen in de sport.

Op www.alliantie-gelijkspelen.nl kan iedereen die betrokken is bij de sport - als sporter, clubbestuurder, trainer, beleidsmedewerker of omstander, als hetero of homo, biseksueel of transgender – zelf direct aan de slag om de sport homovriendelijker te maker. Omdat een homovriendelijk sportklimaat bijdraagt aan een betere atmosfeer op verenigingen en ervoor zorgt dat iedereen zichzelf kan zijn. Voor meer informatie: post@homosport.nl

Volgende keer de vraag van Wilfred van Buuren aan Pieter Breuker (voorzitter stichting de Sportwereld):
Nederland heeft een mooi en interessant sportverleden. Hoe is de stand van zaken wat betreft de beoefening van de sportgeschiedenis in Nederland?