De vraag van Maurits Hendrik aan Richard Krajicek

De vraag
Beste Richard,

Uit het nieuwe Trendrapport Bewegen & Gezondheid 2010-2011 dat TNO in maart heeft gepubliceerd, blijkt dat het aantal Nederlanders dat voldoende beweegt niet meer groeit, en dat de Nederlander steeds meer uren per dag stil zit. Met name de cijfers van jeugdigen zijn alarmerend, zeker als je beseft dat de invloed van te weinig bewegen op bijvoorbeeld de levensverwachting groot is.

Te weinig bewegen levert gezondheidsrisico’s op die qua omvang vergelijkbaar zijn met die van roken. En wereldwijd kunnen we miljoenen doden voorkomen als we inactieven weten te stimuleren voldoende te bewegen. Voor Nederland zijn dat naar schatting ruim 8.000 sterfgevallen, ofwel circa 6% van het totaal aantal sterfgevallen.

Richard, ik weet dat jij je er sterk voor maakt dat iedereen in Nederland de mogelijkheid moet hebben om te sporten. Ben jij ook zo geschrokken van deze cijfers? En, als jij het voor het zeggen had, wat zouden we hier dan als eerste tegen moeten doen?
 
Het antwoord
Het is natuurlijk schrikbarend om te lezen dat wij met z'n allen steeds minder bewegen. En vooral dat dit ook zo'n enorme negatieve invloed heeft op onze gezondheid, economie en maatschappij. Ons hele levenswijze zal de komende jaren steeds minder en minder beweging stimuleren. Ik merk het aan mijzelf hoe gemakkelijk je je leven zittend kunt doorbrengen: voor de tv, op kantoor, in de auto, achter de iPad, etc. En dat is echt funest.
 
Ik denk dat er een aantal dingen moeten gebeuren. Allereerst moet iedereen er veel meer van doordrongen raken hoe slecht het is om weinig te bewegen. Er worden nu allerlei dingen in de media geroepen als 'ga lekker bewegen' of 'doe 30 minuten dit'. Maar een sterke campagne met een zelfde overtuigingskracht als bijvoorbeeld tegen het roken is nog niet ontwikkeld. Wij zijn met zijn allen nog niet doordrongen van hoe slecht weinig bewegen is: 6% van de sterfgevallen kan voorkomen worden door meer bewegen. Maar wat denk je van de invloed op je eigen welbevinden, van je partner of je medewerkers. De urgentie zal duidelijk gemaakt moeten worden met goede communicatie. Mensen hebben op dit moment geen idee wat de werkelijke waarde van sporten en bewegen is. Wat moet ik precies doen? Wat is voldoende? Wat heeft een positieve impact?
 
Een nationaal programma bewegen zou enorm goed zijn. Het is niet zozeer sport dat belangrijk is. Het gaat vooral om bewegen. En dat kan op vele manieren en voor alle leeftijdsgroepen: wandelen, fietsen, skeeleren, hardlopen. Maar ook buitenspelen, tuinieren, etc. Sport alleen is niet voldoende. Wij moeten zoals de deskundigen zo mooi zeggen ‘een actieve levensstijl’ ontwikkelen. Belangrijk is om de voorzieningen daarvoor dichtbij te organiseren. Het liefst in de directe omgeving. In de eigen buurt. Het gaat dan niet alleen om kwalitatief goede voorzieningen, maar ook om een goede organisatie ervan. Ik zou de ‘sport’ ook dichtbij huis willen zien, zoals de buurtzorg, ook de buurtsport. Dat kan via de nieuwe regeling van de buurtsportcoaches van het ministerie van VWS prima. Zij moeten opgeleid worden om iedereen in de buurt te stimuleren om te gaan bewegen.
 
Jong geleerd is oud gedaan. Het is heel belangrijk om sport/bewegen steviger terug in het onderwijs te brengen. Dat kan volgens mij het beste door eisen te stellen aan de fitheid die een kind of jongere moet hebben. Er zijn nu in het onderwijs allerlei competenties die leerlingen moeten ontwikkelen, zoals rekenen, taal, burgerschap, etc. Heel belangrijk. Laten we daar de competentie fitheid aan toevoegen. Is dat betuttelend? Misschien. Zal niet iedereen dat leuk vinden? Misschien. Is het belangrijk? Absoluut! Dat laten de gezondheidscijfers toch zien? En dat hoeft wat mij betreft niet noodzakelijkerwijze via de gymlessen. Volgens mij zijn er allerlei andere manieren om de fitheid van de kinderen te vergroten die heel eenvoudig in de lesuren in te brengen zijn. Laat daar eens de deskundigen van de wetenschap en de praktijk met ideeën komen.
 
En misschien is een derde poot aan dit verhaal wel dat de werknemers in de bedrijven nog meer gestimuleerd worden om fit te zijn. Ik weet dat in het bedrijfsleven steeds meer gedaan wordt aan het stimuleren van een goede gezondheid onder de medewerkers. Dat lijkt mij een prima ontwikkeling. Maar dat gebeurt zeker niet overal. Dit moet gestimuleerd worden. Dit kan versterkt worden door werknemers de mogelijkheid te bieden om te sporten als secundaire arbeidsvoorwaarde. Maak het lidmaatschap van de sportvereniging, het abonnement van de sportschool of de aanschaf van loopschoenen aftrekbaar voor de belasting. De zorgverzekeringen bieden nu kortingen op de premies voor mensen die niet roken, veel sporten, etc. Ik denk dat deze stimulansen ook in het bedrijfsleven kunnen. Maak fitheid belangrijk.
 
Volgens mij heeft onze maatschappij groot voordeel bij gezonde, fitte burgers, bewoners, werknemers, ondernemers, etc. Wij kunnen de fitste mensen van de wereld worden. Laten we daarvoor gaan.