De vraag van Mariëlle Blijboom aan Sjoerd van Tiel

De vraag
Kun je een korte reactie geven op de brief van minister Schippers aan de Tweede Kamer die op 28 november in de kamer behandeld is?

Het antwoord
Beste Marielle,

Zoals je weet hebben we bij Sportservice Noord-Holland inmiddels ruim vijftig combinatiefunctionarissen in de Noord-Hollandse gemeentelijke praktijk rondlopen en nog dagelijks worden nieuwe aangesteld. Vanuit onze elf lokale en regionale sportservicebureaus vliegen zij uit over de verenigingen en de scholen. Van Texel tot Wijdemeren in het zuidpuntje van het Gooi. Sportservice Noord-Holland vervult daarnaast op dit moment het werkgeverschap ‘op afstand’ voor zo’n kleine tweehonderd combifunctionarissen buiten onze provincie, die gemeentelijk worden aangestuurd en die een solide rechtspositie kennen.

Omdat al deze combifunctionarissen onderdeel uitmaken van een integraal lokaal breedtesportbeleid (opgebouwd vanuit de Breedtesportimpuls, BOS en NASB) vervullen zij nu een spilfunctie binnen de lokale sport. Ze zijn uitvoerder van bewegingsactiviteiten, maar omdat ze binnen een breder verband opereren verbinden ze ook allerlei initiatieven en partners in de lokale sport en zorgen ze voor coördinatie en afstemming. Daarnaast hebben ze een gezonde rechtspositie in de CAO voor de Sport, krijgen ze professionele coaching en worden ze periodiek bijgeschoold. En niet onbelangrijk, de opbrengsten van hun werk worden gemonitord, zichtbaar gemaakt en waar nodig bijgestuurd.

Vanuit deze ervaringen kan ik alleen maar zeer enthousiast zijn over de verruiming van het budget, waartoe minister Schippers heeft besloten in haar programma Sport en Bewegen in de Buurt. Er komt immers structureel € 19 miljoen per jaar bij voor deze uitvoerende sleutelfuncties in de sport. Tevens wordt de regeling verbreed. Zo kunnen de ‘sportbuurtcoaches’ - zoals ze nu gaan heten - ook buiten de kaders van school en sport worden ingezet. Ik zie nieuwe functionarissen aan de slag gaan in de wijken, de kinderopvang, voor welzijnsorganisaties, maar ook in de (medische) fitness of zelfs in woonzorginstellingen voor ouderen. Zo wordt een belangrijke bijdrage geleverd aan gezondheid en leefbaarheid op wijkniveau.

In de voorgestane verbreding en verruiming schuilt echter ook een groot gevaar. Het decentrale karakter en de grote vormvrijheid van de aangepaste regeling, zullen nog meer dan nu al gebeurt met de combinatiefunctionarissen leiden tot grote versnippering en gebrek aan regie. Ik vrees dat er steeds meer gemeenten zullen komen die - vanuit bezuinigingsnood - elke co-financierder voor de sportbuurtcoaches zullen omarmen om de functies te realiseren. De inhoudelijke focus zal verwateren en de inbedding van de sportbuurtcoaches in een integraal lokaal sport- en beweegbeleid zal binnen veel gemeenten uitblijven. En daarmee doen we deze structurele impuls die jaarlijks in totaal € 145 miljoen aan manuren voor sport en bewegen zal opleveren (Rijksbudget plus gemeentelijke co-financiering) ernstig tekort. De geïsoleerde sportbuurtcoaches zullen het moeten laten bij losse flodders. Dit zal ten koste gaan van de samenhang in het lokale sport- en beweegbeleid, de alliantievorming die daarvoor nodig is en het deskundigheidsniveau en de kwaliteit van de uitvoering. De effecten op het sport- en beweeggedrag van de burger op lange termijn zullen onder de maat blijven.

Daarenboven zie ik problemen opdoemen op het gebied van werkgeverschap. De sportbuurtcoaches verdienen een solide en betrouwbare werkgever. Het blijkt nu al dat op het gebied van werkgeverschap van de combinatiefunctionarissen nog veel houtje-touwtjewerk plaatsvindt. Met het risico van wildgroei en onvolwaardige rechtsposities. En de BTW-discussie wordt maar vooruitgeschoven. Het wilde westen komt dichterbij.

Laat absoluut de 2.900 bloemen bloeien, die minister Schippers voor ogen heeft! Maar laten we meer regie aanbrengen, waardoor er meer greep is op de sportbuurtcoaches. Met als resultaat: kwaliteit en structurele inbedding in het lokale sport- en beweegbeleid van gemeenten, waarbinnen samengewerkt wordt in een brede alliantie (sport, onderwijs, gezondheid, welzijn, bedrijfsleven). Door sportbuurtcoaches die weten dat ze zich over hun rechtspositie geen zorgen hoeven te maken.

Mijn advies aan minister Schippers en aan haar bestuurlijke partners NOC*NSF, VNG, VNO-NCW en MKB-NL: leun veel meer op de bestaande infrastructuur en ervaring op lokaal niveau. Zo zijn er ervaren werkgevers binnen het Netwerk in de Sport, die al voor sportverenigingen het werkgeverschap van duizenden trainers en coaches invullen en dat steeds vaker doen voor gemeentelijke combinatiefunctionarissen en sportbuurtcoaches.

Voorts roep ik de minister op de Vereniging voor Sport en Gemeenten (landelijke visie en netwerk) en de verenigde provinciale sportserviceorganisaties in Sportkracht12 (lokale relaties en uitvoeringskracht) gezamenlijk een formele rol te geven in de uitrol en implementatie van de nieuwe regeling. Samen zijn de VSG en Sportkracht12 in staat gemeenten te helpen om de sportbuurtcoaches en hun activiteiten veel sterker en structureler in te bedden in een integraal lokaal sport- en beweegbeleid. En dat moet toch de uiteindelijke doelstelling van de minister zijn.