De vraag van Maarten Hoffer aan Slaus van Dam

• De vraag van… Maarten Hoffer, directeur van de Nederlandse Basketballbond
• Aan... Slaus van Dam, manager Sport bij de gemeente Utrecht

De vraag

Beste Rogier, we hebben onszelf vanuit de sport de grote ambitie gesteld om het sportiefste land ter wereld te worden. In een klein land als Nederland vraagt dat om slim met de ruimte om te gaan. Jij bent hier in Utrecht dagelijks mee bezig. Hoe kunnen, vanuit jouw expertise gezien, gemeenten en overheid letterlijk en figuurlijk de ruimte bieden om sporten en bewegen beschikbaar en betaalbaar te laten zijn voor iedere Nederlander? En hoe kunnen we er heel specifiek voor binnensporten voor zorgen dat dit ook zo is?

Het antwoord

Kan de gemeente een hal bouwen alleen voor basketbal? Deze vraag kreeg ik het afgelopen jaar van een van de Utrechtse verenigingen. Het is kenmerkend voor de stad Utrecht. Er zijn vele ambitieuze verenigingen en vrijwilligers die Utrechters laten sporten. Daar zijn we heel blij mee, want sporten en bewegen is goed voor het dagelijks leven van de Utrechter. Naast ontspanning, beweging en (mentale) gezondheid zorgt het ook voor talentontwikkeling en het ontmoeten van nieuwe mensen. In Utrecht vinden we het daarom belangrijk dat sporten en bewegen voor iedereen binnen handbereik is.

Als gemeente Utrecht ondersteunen we zoveel mogelijk een prettige sportomgeving maar ook goede faciliteiten om te sporten en bewegen. Dit doen we voor buiten- en binnensporten, maar ook in de openbare ruimte. Omdat Utrecht als stad sterk groeit, is het van belang dat de ruimte voor sportaccommodaties meegroeit. In Utrecht kijken we elke twee jaar welke ruimte er nodig is voor sport. Dit doen we door het Mulier Instituut onderzoek te laten doen naar de behoefte van sport in de stad.

Barcode
Ook is er in Utrecht een barcode ontwikkeld waar ook sport onderdeel van uit maakt. Deze barcode maakt inzichtelijk hoeveel voorzieningen, groen, sport, etc. er nodig zijn per woning. In de barcode is bijvoorbeeld opgenomen dat er voor iedere 10.000 woningen die worden gebouwd, 70.000 m2 voor sportvelden en 10.000 m2 voor sport en bewegen in de openbare ruimte nodig is. Maar ook dat we voorzieningen dichtbij de burger willen realiseren voor een leefbare stad. Ook in de toekomst willen we graag dat je kunt fietsen naar je hockeytraining. We kijken niet alleen naar de traditionele sporten, maar ook naar mogelijkheden om nieuwe sporten en urban sports een plek te geven.

Naast de barcode is er voor de binnensport een kengetal binnensport als belangrijke indicator voor capaciteit. Het landelijke kengetal dat Utrecht nu ook hanteert ligt op 1 sporthal per 17.500 inwoners. We zien in Utrecht echter een bovengemiddelde deelname aan binnensport en werken aan een ambitieus en aangepast beleidsplan hiervoor, inclusief een aangepast kengetal dat goed bij Utrecht en de hoge sportdeelname past. Uiteraard beslist de gemeenteraad hierover later in het jaar.

Doelen combineren
Tot zover de theorie, want het vinden van voldoende ruimte in een verdichtende stad is een uitdaging. Het aantal beschikbare meters neemt af – juist door die verdichtende stad – en er zijn verschillende gemeentelijke beleidsdoelen zoals wonen, bereikbaarheid, energie/klimaat/groen die ook een plek in de stad zoeken. Daarom maken we gebruik van de mogelijkheden om deze doelen slim te combineren. We combineren bijvoorbeeld (binnen)sportfaciliteiten met onderwijs. Daarmee worden kosten gedeeld en is er overdag direct een structurele bezetting van sportende schoolkinderen. Ook kiezen we ervoor om sportzalen multifunctioneel in te richten zodat zoveel mogelijk verschillende sporten er gebruik van kunnen maken. Door deze permanente zoektocht naar een maximale bezetting blijven de faciliteiten ook betaalbaar.

Voor al onze gemeentelijke sportaccommodaties berekenen we een maatschappelijk tarief. Hierdoor blijft het gebruik van gemeentelijke sportaccommodaties betaalbaar voor onze verenigingen en inwoners. Daarnaast is er in Utrecht aandacht voor verschillende financiële regelingen en fondsen waar mensen die willen sporten en het minder breed hebben gebruik van kunnen maken.

De vraag van de basketballers hebben we samen onderzocht. Uiteindelijk hebben we besloten om vast te houden aan de inzet op multifunctionaliteit. We willen dat de ruimte en sportmiddelen zo goed mogelijk worden gebruikt. Zo kunnen meer mensen verschillend sporten op dezelfde plek.

Volgende keer het antwoord op de vraag van Slaus van Dam aan Jan Dirk van der Zee, directeur amateurvoetbal bij de KNVB:
Voetbal is een van de sporten met veel deelnemers, ook binnen de gemeente Utrecht. We zijn echt blij dat zoveel Utrechters in teamverband sporten. We zien echter dat steeds meer competitievoetbal plaatsvindt op de zaterdag, ook voor seniorenteams. Dit leidt tot een steeds grotere druk op de voetbalvelden op zaterdag, terwijl op zondag veel velden steeds minder worden gebruikt. Dit leidt in meerdere gemeenten tot knelpunten, zeker in combinatie met de beperkte ruimte en financiële middelen om veldcapaciteit binnen de gemeente uit te breiden. Hoe kijken jullie tegen deze situatie aan en hoe kan de KNVB bijdragen om de veldcapaciteit evenwichtiger te benutten?