De vraag van Jan Dirk van der Zee aan Rudmer Heerema

• De vraag van… Jan Dirk van der Zee, directeur amateurvoetbal bij de KNVB
• Aan... Rudmer Heerema, binnenkort afscheidnemend VVD-woordvoerder sport in de Tweede Kamer

De vraag

Wat moet de sport doen om relevant te worden in de verkiezingsprogramma’s van de politieke partijen en nieuwe politici?

Het antwoord

Een uitspraak die ik de afgelopen jaren veelvuldig heb gedaan is dat de sportsector nog niet goed genoeg is in het lobbyen. Andere sectoren zijn veel zichtbaarder in Den Haag, hebben meer toegang tot kabinet en zijn fysiek vaker aanwezig. De vraag van Jan Dirk is dan ook meer dan terecht. Niet alleen omdat dit de periode is van het vaststellen van de verkiezingsprogramma’s, maar vooral ook omdat het speelveld met betrekking tot politiek en sport na de komende verkiezingen drastisch zal veranderen.

Voor mij zit het er na deze verkiezingen op. De maximale termijn bij de VVD is acht jaar of twee termijnen en ik zit er nu tien jaar en drie termijnen. En tot mijn grote verbazing heeft Jeanet van der Laan van D66 geen plek op de D66 lijst gekregen, valt Michiel van Nispen met de huidige peilingen buiten de boot en is ook de sportwoordvoerder van het CDA vooralsnog onverkiesbaar. GroenLinks en PvdA zullen één fractie vormen en dus ook met één woordvoerder komen. Dat betekent dat óf Lisa Westerveld óf Mohamed Mohandis geen sportwoordvoerder meer zal zijn. Na de verkiezingen ligt er een grote uitdaging voor de sportsector om de nieuwe woordvoerders sport mee te nemen in het belang  - en noodzaak! - van een sterke, bruisende, bloeiende sportsector.

Iedereen heeft iets met sport...
Ik geloof er heel sterk in dat een constante, structurele aandacht veel meer oplevert dan incidentele contacten voorafgaand aan een debat. Dus wat zou de sportsector volgens mij moeten doen?  Zoek ten eerste van alle verkozen Kamerleden uit wat ze met sport hebben. Wat doen ze zelf? Waar kijken ze graag naar? Hebben ze een verleden als sporter? Zijn ze vrijwilliger in de sport? Misschien bij de club van hun kinderen? Is er in de stad waar ze wonen een dominante tak van sport? Allemaal vragen waar je antwoord op moet hebben om de boodschap van sport zo effectief mogelijk een landingsgrond te geven. Immers, de sportwoordvoerders doen het debat namens hun partij, maar iedereen in de fractie heeft iets met sport. In mijn huidige fractie zitten tenminste tien fanatieke sportsupporters die ik ook wel eens meeneem op werkbezoek. En dat maakt discussies en beslissingen binnen een fractie over sport weer makkelijker.

Verder: wees aanwezig. Stop echt tijd in het opbouwen van een relatie. Dat kost tijd en daar moet in geïnvesteerd worden, maar betaalt zich echt uit. Ik adviseer sportbonden ook altijd om zelf te lobbyen voor hun eigen belangen, zodat ze zelf bepalen waarover gesproken wordt en wanneer er over gesproken wordt. En ook: verdiep je in het politieke proces zodat je weet op welke momenten actie nodig en het meest effectief is. Ik heb veel te vaak veel te kort voor een debat nog verzoeken gekregen waar ik niets meer mee kon doen omdat het politieke proces al gelopen was.

Dan als tweede over de verkiezingsprogramma’s en eigenlijk ook het coalitie-akkoord: hier geldt ook dat de kracht van de relatie vaak meer waard is dan het opsturen van een position paper. Immers, dat doet iedereen al. En in de wetenschap dat de concept verkiezingsprogramma’s vrijwel allemaal reeds geschreven zijn, kan daar nog maar weinig invloed op uitgeoefend worden. Wat bijvoorbeeld een goede tip zou zijn, is om vanuit de sportsector bij elke partij te kijken welke invloed er mogelijk is. Bij de VVD hebben we thematische netwerken, waar iedereen lid van kan worden. Die geven gevraagd en ongevraagd advies aan Kamerleden en mogen amendementen schrijven op het verkiezingsprogramma. Elke partij zal zo’n gremium hebben. Dus wordt lid en beïnvloed vanaf die positie wat er binnen een partij met betrekking tot sport moet gebeuren.

Dan als laatste. ‘Sport has the power to change the world’. Met deze uitspraak ben ik het van harte eens. Maar het is een feit dat de sport deze ‘power’ politiek gezien niet gebruikt. Wat is er op tegen om stemadvies te geven aan de achterban van sportbonden en sportverenigingen? De sportsector durft dit tot op heden om onbekende redenen nog steeds niet aan. Het maakt niet uit op welke partij je stemt, als je maar op iemand stemt met een hart voor sport. Een voorkeurszetel is met 25.000 stemmen al gehaald. Er zijn vijf miljoen leden bij de georganiseerde sport… Dus mijn oproep zou zijn, gebruik de kracht die sport heeft, zodat Den Haag ziet dat we een factor zijn om rekening mee te houden. Hoe meer Kamerleden met hart voor sport met voorkeur gekozen worden, hoe meer indruk dat zal maken.   

Volgende keer het antwoord op de vraag van Rudmer Heerema aan Robin Baks, directeur van Koninklijke Nederlandse Klim- en Bergsport Vereniging (NKBV):
De klimsport is een olympische sport geworden, hoe doen jullie die voorbereiding daarop? Wat gaat er goed, wat gaat er mis en vooral, wat zou je meer nodig hebben? En in welke mate geldt dit naar jij weet ook voor andere olympische sporten of staan jullie hierin alleen?