De vraag van Frank Eijken aan Maurits Hendriks

De vraag
Beste Maurits,

Over ruim een jaar beginnen de Olympische Spelen in Londen. Hoe ‘staan’ we ervoor, in hoeverre liggen de sporters op schema? Waar bestaat jouw werk voornamelijk uit in het laatste jaar?

Het antwoord
Ha Frank,

Allereerst even over de olympische nominaties, liggen we op schema? Ik denk het wel, alhoewel het nog heel vroeg is in het olympische kwalificatietraject, er zijn nog heel veel momenten waarop Nederlandse atleten een nominatie kunnen halen. Nog even voor de duidelijkheid: olympische kwalificatie is pas een feit nadat atleten die in 2011 een nominatieprestatie hebben geleverd, in 2012 nog een keer vormbehoud tonen, of in 2012 rechtstreeks een kwalificatieprestatie leveren (dan is vormbehoud natuurlijk niet meer nodig). Olympische kwalificatie is per sport verschillend. Zo kunnen onze springruiters zich maar op één moment plaatsen, en dat is tijdens het EK in september in Madrid. Teamsporten hebben vaak een paar momenten (WK, EK en OKT) en individuele atleten zoals bij judo in een aantal gevallen zelfs een flink aantal. Je ziet, het verschilt enorm per sport.

Soms ook is een nominatie voor de betreffende atleet een kwestie van goed opletten, dan haalt hij of zij het. Deze atleten presteren dan al constant op het hoogste niveau. Voor anderen is het de eerste keer dat ze zo'n top acht-prestatie leveren en komt de olympische kwalificatie als een bonus. Een ander verschil is het tijdstip waarop veel sporters zich via een prestatie in 2011 nomineren. De racketsporters bijvoorbeeld kunnen zich maar op één moment in 2012 plaatsen via een hoge ranking op de wereldranglijst. Net als de Internationale Tennis Federatie hebben wij daar de ranking per 12 juni 2012 voor gekozen.

Er zijn dus nog veel sporters die zich pas vlak voor de Spelen gaan plaatsen. De uiteindelijke omvang van het Olympic Team Netherlands wordt ook voor een groot deel bepaald door de teamsporten die meegaan. Daarin beginnen we met een ‘achterstand’ ten opzichte van Beijing omdat honkbal en softbal (niet meer olympisch) en voetbal (zich niet geplaatst) nu zeker niet in onze ploeg zitten. De beide hockeyteams moeten zich nog plaatsen, net als dames waterpolo. Daarnaast hebben de volleybal- en handbalmeiden nog een kans om er in Londen bij te zijn.

Inmiddels hebben 42 atleten zich genomineerd, die hebben dus de eerste stap op weg naar olympische kwalificatie genomen.

Mijn dagelijks werk samen met het High Performance Team van NOC*NSF bestaat uit het beter maken van de fulltime trainingssituatie van de topsporters in Nederland. Dat doen we in nauwe samenwerking met de bondscoaches en technisch directeuren van de verschillende sportbonden. Wil je echt meedoen in de wereld om de medailles dan heeft een sport een wedstrijd- en trainingsprogramma van meer dan driehonderd dagen per jaar, staat het onder leiding van een topcoach (het liefst de beste in de wereld) en stromen de beste talenten van Nederland doorlopend in. Bovendien trainen ze in optimale omstandigheden. Dat klinkt misschien eenvoudig, maar in die ene zin wordt heel veel gezegd. Goede coaches zijn schaars, en komen soms uit het buitenland. En atleten goed vrij maken voor hun sport heeft veel voeten in aarde en het snelste zwembad, de beste BMX-baan, of een kopie van het olympische hockeyveld, heb je niet zomaar aangelegd. Daar werken we dus elke dag keihard aan.

De verschillen in de mondiale topsport worden steeds kleiner, wel of niet een medaille winnen wordt steeds vaker door ‘1/100 seconde’ bepaald. Daarvoor moet je als talentvolle atleet natuurlijke een echte topsport attitude hebben, zeg maar de winnaarsmentaliteit, maar het betekent ook dat je alles tot in detail moet voorbereiden. En dat alle facetten van de prestatie - dus de technische, tactische, fysieke en mentale kanten - optimaal moeten zijn voorbereid, zodat de atleet op het moment suprême, haar/zijn beste prestatie kan leveren. Die details kunnen van alles zijn, sterk afhankelijk van de sport. Om de coaches in Nederland daarbij zo goed mogelijk te ondersteunen heb ik een ‘High Performance Team’ samengesteld met verschillende specialisten. De coach kan aangeven op welk gebied hij ondersteuning nodig heeft en dan komen wij om die vraag te beantwoorden, de technische support te geven. Dat varieert van basiskracht en conditietraining (hockey) tot het installeren van een direct neurofeedback systeem (turnen, Heerenveen en Den Bosch). Als kleiner topsportland in de wereld moeten wij slim zijn om van de grotere te winnen (top 10-ambitie). Dat kan als we de beschikbare kennis in Nederland op veler gebied heel goed integreren en toepassen in de topsportprogramma’s.

Bij de Spelen in Londen gaan de Nederlandse atleten hun best mogelijke prestatie leveren, dus willen we dat de optimale dagelijkse trainings- en wedstrijdomstandigheden die we hier in Nederland hebben, straks ook in Londen voorhanden zijn. Daarom ben ik al enige tijd bezig met het opzetten van een tijdelijk centrum vlak bij het olympisch dorp waar we de Nederlandse atleten op dezelfde hoogwaardige manier ondersteunen als dat ze uit de voorbereiding gewend zijn. Tijdens de Olympische Spelen is dat vaak moeilijker dan op bijvoorbeeld een WK omdat er nu eenmaal een beperkt aantal accreditaties is of ruimtegebrek in het dorp.

Als Chef de Mission krijg ik de Nederlandse atleten pas enkele weken voor de Spelen echt onder mijn hoede. Tot die tijd trainen en spelen ze onder verantwoordelijkheid van hun eigen bond. Wij zullen er klaar voor zijn!

Volgende keer de vraag van Maurits Hendriks aan Kamiel Maase, prestatiemanager Wetenschappelijke Ondersteuning bij NOC*NSF:
Beste Kamiel,