De vraag van Carolien Gehrels aan Koen Kouwenberg

De vraag
In het kader van buitenschoolse opvang kunnen jongens en meisjes van alle basisscholen in Buitenveldert voortaan na school bij jullie terecht om lekker buiten te spelen en te sporten. Voor vervoer vanuit de scholen wordt gezorgd. Waarom zijn de BSO-activiteiten voor de sportvereniging belangrijk en waarom doet niet iedere vereniging dit? Vult het elkaar aan of is het juist een bedreiging?

Het antwoord
Om de vragen van Caroline Gehrels te kunnen beantwoorden is eerst wat achtergrondinformatie over de buitenschoolse opvang (BSO) noodzakelijk. De vraag naar BSO is in de laatste jaren sterk toegenomen. Dit komt mede doordat de BSO voor ouders financieel gezien beter bereikbaar geworden is en bovenal: de buitenschoolse opvang voor kinderen is steeds leuker geworden. De markt voor BSO is sterk in ontwikkeling en er zijn speciale vormen ontstaan, waaronder de sport buitenschoolse opvang, kort gezegd de sport BSO. De voetbalclub sc Buitenveldert uit Amsterdam is in 2000 als eerste vereniging in Nederland begonnen met het aanbieden van sportactiviteiten na schooltijd. Inmiddels zijn er al meer dan honderd sport BSO’s in Nederland en het aantal groeit snel. Het principe is simpel: basisschoolkinderen worden na school met vervoer van de sport BSO naar de sportvereniging gebracht, waar onder professionele sportleiding door de kinderen gesport kan worden. Aan het einde van de dag worden de kinderen door de ouders bij de sportvereniging weer opgehaald. Wanneer de sport BSO aan de vereisten van de Wet Kinderopvang voldoet kunnen ouders een inkomensafhankelijke toeslag van de Belastingdienst ontvangen, net zoals in geval van de gewone BSO.

In de praktijk is de sport BSO een samenwerking tussen een professionele kinderopvang aanbieder en een sportvereniging. Veelal wordt de sport BSO op rekening en risico van de kinderopvangaanbieder uitgevoerd. De sport BSO huurt een ruimte binnen het clubhuis van de sportvereniging. Die ruimte wordt tijdens de BSO-uren exclusief gebruikt als uitvalsbasis voor de kinderen. Daar kunnen de kinderen spelen, eten en drinken.

De sport BSO is zo’n groot succes omdat heel veel kinderen sporten en sportspelen leuk vinden. Bovendien voelen kinderen zich thuis op een sportcomplex, het blijkt hun natuurlijk territorium. De sport BSO brengt kinderen in contact met sport en leert kinderen takken van sport waar ze anders nooit mee in aanraking zouden zijn gekomen.

Waarom zijn de BSO-activiteiten voor de sportvereniging belangrijk?
Voor veel sport verenigingen betekent de sport BSO extra ledenaanwas. Voor de bestaande jeugdleden en hun ouders is de sport BSO een uitkomst; direct na school naar de sportclub en vervolgens naar de training. Dat is niet alleen leuk voor de kinderen, maar ook voor veel ouders; zij hoeven immers hun kinderen pas na de training op te halen.

Met de sport BSO krijgt de sportvereniging een bredere maatschappelijke betekenis. De sportvereniging levert een bijdrage aan het oplossen van een maatschappelijke problemen zoals het tekort aan BSO-plekken en overgewicht bij kinderen. Daarnaast worden de faciliteiten (velden, sporthal, etc.) intensiever gebruikt en ontstaat er een natuurlijke verbintenis tussen de school, sportvereniging en kinderopvangaanbieder. Die maatschappelijke betekenis levert de sportvereniging een sterkere positie ten opzichte van maatschappelijke partijen zoals gemeentes en de politiek.

En niet onbelangrijk: de additionele huurinkomsten voor de sportvereniging kunnen aardig oplopen.

Waarom doet niet iedere vereniging dit?
Daar is een aantal redenen voor, ik noem ze kort achter elkaar: Allereerst is er de onbekendheid bij de sportverenigingen met de sport BSO. Daarnaast kost het initiëren van een sport BSO de sportverenigingbestuurders tijd en juist dat hebben de bestuurders niet. Sommige sportverenigingen hebben angst om de controle over het sportcomplex te verliezen en willen baas in eigen huis blijven. En niet iedere sportvereniging is door haar ligging (onvoldoende BSO vraag in de buurt, ver weg van scholen) geschikt of heeft ruimte beschikbaar die kan voldoen aan de eisen van de Wet Kinderopvang.

Vult het elkaar aan of is het juist een bedreiging?
De sport BSO is een geweldige aanvulling op de sportclub. Let wel; de sport BSO maakt gebruik van de faciliteiten van de sportvereniging juist in die tijdvakken dat de sportvereniging daar zelf geen gebruik van maakt. En vergeet niet dat de sportdocenten van de sport BSO kunnen worden ingezet binnen de sportvereniging en vice versa, deze dubbelfuncties zijn voor alle partijen zeer waardevol.

Met mijn ervaring met de exploitatie van sport BSO’s - zowel als ondernemer als bestuurder van een sportvereniging - kan ik stellen dat de sport BSO eigenlijk alleen maar voordelen oplevert; voor de sportvereniging, maar bovenal voor de kinderen.

Volgende keer de vraag van Koen Kouwenberg aan Bas van Dam, voorzitter van Atletiekvereniging Phanos in Amsterdam:
De atletiekvereniging Phanos neemt met de locatie binnen het Olympisch Stadion een prominente plaats in, in de Amsterdamse Sportas. Phanos ken ik als een zeer actieve vereniging, jullie organiseren veel voor de leden. Maar ook zijn jullie nauw betrokken bij de organisatie van grote evenementen zoals de Amsterdam Marathon en de Scholieren Atletiekdag. Phanos is een vrijwilligersorganisatie en de ervaring leert dat het verkrijgen en behouden van vrijwilligers een steeds groter probleem is. Hoe gaan jullie daar mee om? En naar de toekomst kijkend: hoe kunnen jullie die verenigingsorganisatie bestendigen, hoe ziet Phanos er uit in 2020?