De vraag van Bert Heemskerk aan Martien van den Heuvel

De vraag van… Bert Heemskerk, voorzitter Raad van Bestuur van Rabobank Nederland
Aan… Martien van den Heuvel, voorzitter van de Koninklijke Nederlandse Hippische Sportfederatie

De vraag
De Nederlandse paardensport is de laatste jaren heel succesvol geweest, zowel met prestaties aan de wereldtop, als met een sterke groei van het aantal beoefenaren en paardenhouders aan de basis. Dat laatste leidt tot meer en meer paardenbedrijven en -bedrijfjes op voorheen klassiek agrarische grond en een discussie over de ‘verrommeling’ van het platteland. Wat doet de paardensport zélf aan verantwoorde groei?

Het antwoord
Uit de vraag blijkt al dat de paardensport anders is dan andere sporten. De Koninklijke Nederlandse Hippische Sportfederatie (KNHS) overkoepelt evenals andere sportbonden de recreatiesport, de breedtesport (wij noemen dat de wedstrijdsport) en de topsport. Als enige sport doen wij dat met een dier. Onze 200.000 leden rijden of mennen met paarden en pony’s. Dat resulteert naast sportieve ook in maatschappelijke verantwoordelijkheden. Over dat laatste gaat de vraag.

Onze maatschappelijke verantwoordelijkheid regardeert in de eerste plaats het welzijn van de viervoeters. Een verantwoorde omgang met en verzorging van het paard en de pony is essentieel voor het voortbestaan van onze sport en is sinds jaar en dag speerpunt van KNHS-beleid.

Tot een goede verzorging mogen ook een goede stal en dagelijkse weidegang gerekend worden. In toenemende mate – en dat zal iedere Nederlander toch opvallen - sieren paard en pony het landschap, vaak op plaatsen waar voorheen koeien liepen of varkens werden gehouden. Paarden en pony’s spelen een belangrijke rol in de functieverandering op het platteland. De groei van de paardensector had tot gevolg dat het paard in het ruimtelijke ordeningsbeleid van gemeenten, provincies en het Rijk een plaats kreeg of zal krijgen.

De groei van de paardensport (en de fokkerij als toeleverancier) zette door in de jaren negentig van de vorige eeuw. In pakweg twintig jaar is de sport tweemaal zo groot geworden. Sport, fokkerij en toeleveranciers genereren inmiddels een omzet die de paardensector na het voetbal tot de tweede ‘sportindustrie’ van ons land heeft gemaakt.
 
Omstreeks de eeuwwisseling kwam een reorganisatieproces binnen de sector op gang. Op 1 januari 2002 ontstond de KNHS na een fusie tussen zestien paardensportorganisaties. De Sectorraad Paarden werd geherstructureerd en omvat drie secties: sport, fokkerij en ondernemers. De gemeenschappelijke belangen van de sector worden door de Sectorraad behartigd; zo ook het welzijns- en ruimtelijke ordeningsbeleid. De Sectorraad, en dus ook de KNHS, steunt het overheidsbeleid, dat ‘verrommeling’ wil tegengaan en pleit voor een juiste inpassing van het paard en de paarden(sport)accommodaties in het landschap. De Sectorraad is ook het aanspreekpunt voor het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV).

Enkele voorbeelden illustreren het bovenstaande.
• Een aantal jaren geleden heeft de Sectorraad in samenwerking met de VNG de ‘Handleiding Ruimtelijke Ordening’ uitgebracht; deze is aan alle gemeenten toegezonden. Binnenkort verschijnt de tweede druk. Deze handleiding beoogt overheden objectief te ondersteunen bij het maken van hun (bestemmings)plannen.
• De KNHS heeft voor gemeenten het ‘Handboek Ruiter- en Menpaden’ uitgebracht, dat handelt over de aanleg en het onderhoud ervan. De tweede druk is inmiddels verschenen.
• Recent is het boek ‘Paard en Landschap’ door de KNHS op de markt gebracht. Het boek werd opgezet in samenwerking met de Stichting Natuur en Landelijk gebied en Landschapsbeheer Nederland. Het is een inspiratieboek en een praktische handleiding voor paardenhouders, die zonder al te veel investeringen hun accommodatie op goede wijze willen inpassen in het landschap.
• De KNHS heeft een landelijk netwerk van 21 regioconsulenten, die de ontwikkelingen op het gebied van de ruimtelijke ordening volgen en gemeentelijke en provinciale overheden en paardenhouders adviseren.

De snelle groei van onze zo mooie sport heeft tot gevolg, dat steeds meer mensen niet van huis uit de omgang met paard en pony hebben meegekregen. Door middel van een stelselmatige voorlichting, het uitbrengen van het cursusboek ‘(Van) Paarden Houden’, aandacht voor basiskennis in opleidingsmodules en overdracht van kennis en ervaring binnen paardensportverenigingen, ponyclubs en manegebedrijven werken we voortvarend aan kennis- en ervaringsoverdracht.

De vraagsteller memoreert de vele internationale successen van onze topsporters en daar zijn we trots op. Ook de topruiter begon zijn carrière aan de basis met het borstelen van zijn pony en het uitmesten van de stal. De paardensector en de KNHS weten zich verantwoordelijk voor de starter en de topper, de amateur en professional en spelen daar professioneel op in met beleid, voorlichting en advies om de groei van sport en sector op verantwoorde wijze te begeleiden.

Volgende keer de vraag van Martien van den Heuvel aan Henk Rottinghuis, voorzitter Directie Pon Holdings BV:
NOC*NSF heeft een ambitieus plan ontvouwd om de Olympische Spelen 2028 naar Nederland te halen. Onderliggende gedachte is de infrastructuur van de Nederlandse sport naar een hoog niveau te brengen, zodat Nederland tot de top tien van succesvolle sportlanden gaat behoren. Als we dat willen - en daar lijkt het op - moeten we nu actie ondernemen. De KNHS is een van de sportbonden, die zich reeds achter dit plan heeft gesteld. Om deze ambitie te kunnen waarmaken is de steun van het bedrijfsleven onontbeerlijk. Welke strategie dient de sport te ontwikkelen om zich op de korte en langere termijn van de steun van het bedrijfsleven te verzekeren?