De vraag van Arno van Gerven aan Eibert Jongsma

• De vraag van… Arno van Gerven, directeur van het Watersportverbond
• Aan... Eibert Jongsma, senior adviseur Public Affairs bij NOC*NSF

De vraag

Wat zijn jouw eerste beschouwingen van de positie van sport? Zeker als het je vergelijkt met je vorige werkveld natuur?

Het antwoord

Beste Arno, dank voor de leuke vraag die je aan me stelt. Halverwege juli ben ik in de sportwereld gestapt. Voor mij dus een nieuwe wereld. Ik heb jarenlang bij Landschap Overijssel in verschillende functies gewerkt. Toen ik in het management en de directie zat heb ik me veel bezig gehouden met de belangenbehartiging. Ik heb het altijd mooi gevonden om op te komen voor de belangen van een maatschappelijk doel.

Zoals we in de sportwereld weten, je moet jezelf af en toe uitdagen. Vandaar mijn overstap naar de sport, waar ik me vanuit Public Affairs sterk focus op de ruimte voor sport. Er liggen grote kansen als we ons de komende tijd actiever op de ruimtelijke ordening gaan richten. Tot 2030 zijn er 900.000 nieuwe woningen nodig. Stel dát het lukt om die te bouwen, hoe zorgen we er dan voor dat de mensen die daar gaan wonen behalve genoeg groen ook sportieve voorzieningen in hun omgeving zullen hebben? Van voetbalvelden en tennishallen tot een steigertje aan een waterpartij, zodat mensen vlakbij huis kunnen kanoën en suppen. En natuurlijk ook goede wandel- en fietspaden. Om dat te kunnen realiseren, zullen we het spel moeten beïnvloeden zoals dat nu al gespeeld wordt: landelijk, provinciaal en zeer zeker ook lokaal.

Als ik nu naar de positie van sport kijk en ik vergelijk die met de positie van mijn oude werkveld natuur en landschap, dan valt een aantal zaken op.

De sport lijkt soms een ‘duizenddingendoekje’. In te zetten om tal van maatschappelijke kwesties op te poetsen. Gezondheid, sociale cohesie en leefbaarheid. Zo zien ook veel mensen de natuur: als een wondermiddel. Denk bijvoorbeeld aan de uitdrukking ‘je hoofd leeg maken in de natuur’. Maar de natuur heeft daarnaast zelf wel erg krachtig neergezet dat er een probleem is; de biodiversiteit loopt aantoonbaar sterk terug. Onderbouwd met overtuigende bewijslast, zoals bijvoorbeeld de daling van het aantal vliegende insecten met 75% sinds 1989. Duidelijke conclusie: hier is actie vereist, anders is de natuur niet meer in te zetten als middel.

Als het gaat om sport, lijken onze problemen minder groot. Of maken we zélf de urgentie niet voldoende zichtbaar? In tegenstelling tot de natuur, zijn we als sector minder afhankelijk van anderen om de problemen aan te pakken. We doen dan ook veel. De vraag is wel hoe ver onze eigen invloed reikt en of we niet serieus moeten kijken of ons duizenddingendoekje niet eens hersteld of vernieuwd moet worden.

Wat de sport zeker van de natuur kan leren, is het neerzetten van het belang in de breedte. In de natuurwereld wordt nu gewerkt aan de Agenda Natuurinclusief. Natuur, landbouw, bouwers, recreatie, zorg, ze zitten allen aan tafel om een natuurinclusief Nederland te ontwerpen. Geïnitieerd door ministeries van LNV en BZK, maar mét directe participatie van andere ministeries. Het is dus interdepartementaal; natuur in alle beleidsterreinen. Ook onze ambitie luidt ‘Sports in all policies’. Wellicht moeten ook wij streven naar een Agenda Sportinclusief die over alle departementen gaat. We kunnen bijna dezelfde partijen uitnodigen om aan tafel te komen.

Wel is er één groot verschil: natuur kent voor- én tegenstanders. Denk bijvoorbeeld aan de tegenstelling (volgens velen) tussen natuur en landbouw. Lang niet altijd terecht, maar het geeft politici in ieder geval de mogelijkheid om zich via dit beeld te profileren aan de ene of andere zijde. Sport heeft geen tegenstanders. Je bent er dol op of je vindt het prima dat het er is. Tégen ben je niet (behalve misschien in sommige gemeenten op zondag). In dat kader zou je kunnen pleiten voor een natuurlijke tegenstander van sport. Enkel met competitie kun je winnen toch? Ik geloof niet echt dat dit een oplossing is voor de toekomst van de sport. Maar het is wel weer een factor waardoor sport minder aandacht heeft in de politieke arena.

Volgende keer het antwoord op de vraag van Eibert Jongsma aan Gijs Janssen, per 1 januari 2024 de nieuwe directeur-bestuurder bij de Koninklijke Wandel Bond Nederland (KWbN):
Je bent de nieuwe directeur van een bond die zijn activiteiten in de openbare ruimte doet. Er speelt veel in de ruimtelijke opgaven. We willen bijvoorbeeld de natuur versterken. Maar er is ook een beweegarmoede. Hoe gaan we in deze context meer ruimte toegankelijk maken om te sporten en bewegen? En hoe ontlasten we de kwetsbare natuurgebieden waar we nu met z’n allen op zondag lopen en fietsen? Ik ben benieuwd naar jouw beelden hierbij.