16 mei 2023
Opinie
Ons nationale verenigingsleven heeft het zwaar. Het valt niet mee om leden te behouden, vrijwilligers te vinden, te vernieuwen, te voldoen aan de steeds hogere eisen en verwachtingen van leden en een weg te vinden in complexe wet- en regelgeving. De overheid vraagt steeds meer van de verenigingen, maar de vraag is wat de overheid daar tegenoverstelt. Ligt er een taak of verantwoordelijkheid bij de overheid? Of heeft ‘de vereniging’ zijn langste tijd gehad en is het tijd voor anders georganiseerde sport? Of is de vereniging juist de basis van samenleven en is verenigen een werkwoord?
Om maar gelijk met de laatste twee vragen te beginnen: verenigen is zeker een werkwoord en heeft niet zijn langste tijd gehad. We zien ook dat bij anders georganiseerd sporten (via de app, bootcamp in het park, de sportschool) verenigen belangrijk is. Of de sportvereniging zijn langste tijd heeft gehad, hangt in onze ogen af van hoe succesvol een sportvereniging is in het verenigen. Wij ondersteunen verenigingen (ook buiten de sportsector) om duidelijker te krijgen waaraan gewerkt moet worden bij dit verenigen. Verenigen is een breed begrip en we willen graag weten aan welke knop je kan draaien om de #verenigkracht te vergroten. Onder #verenigkracht, verstaan we de mate waarin de deelnemers van de vereniging in staat zijn zich met elkaar te verenigen. Dit vraagt waarschijnlijk om een uitleg.
De meeste uitdagingen in verenigingen zijn te herleiden tot de onderlinge verhoudingen tussen mensen in de vereniging. Of het nou gaat om nieuw beleid of het werven van vrijwilligers, uiteindelijk zijn het de mensen die het doen. Maar vooral om de samenwerkende mensen. We weten allemaal dat des te beter je elkaar kent, des te beter de sfeer is, des te makkelijker dat samenwerken gaat en je elkaar de bal toespeelt. Steeds meer organisaties – ook buiten de sport – maken werk van die sfeer en onderlinge verhoudingen. De woorden cultuur en cultuurverandering komen steeds vaker terug bij organisatieontwikkeling. En recent is daar prominent de aandacht voor veiligheid op de werkvloer bij gekomen. Het spreekt voor zich dat ook voor de sport (vereniging) hier een uitdaging ligt.
Professionalisering
Dat zegt overigens niet dat we niet geloven in professionalisering. Juist wel! Zolang het verenigproces en het inzetten van vrijwilligers niet ondermijnd worden, kunnen professionals heel veel toevoegen! Het verenigen is in de huidige samenleving vele male complexer geworden. Het vraagt veel van de mensen in de club. Zowel in tijd als qua expertise. Er zijn bestuursleden die het uitstekend in de vingers hebben en dan wellicht een professional willen inzetten voor specifieke taken, maar in veel gevallen zou je juist het verenigproces kunnen professionaliseren. Dat betekent dat iemand in de club specifiek aan de slag gaat met de sfeer, de onderlinge verhoudingen en de verbinding tussen de mensen. Een verenigmanager zou je kunnen zeggen. De eerste experimenten met zo’n verenigmanager lopen al in Rotterdam.
Bij Back2Basics hebben we ons daar verder in verdiept, onderzoek gedaan en veel ervaring opgedaan bij tal van (sport)verenigingen. Het blijkt dat het werken aan de onderlinge verhoudingen, de sfeer en de binding tussen mensen een lastig en vaak ongrijpbaar fenomeen in de sportvereniging is. Vandaar dat wij een hulpmiddel – de verenigkrachtscan – hebben ontwikkeld om houvast te bieden om aan dit onderdeel van de sportvereniging te werken. Die #verenigkracht wordt bepaald door de ervaren 1) verbondenheid, 2) betrokkenheid en 3) gezamenlijkheid.
Wij hebben deze drie dimensies vertaald naar de verenigkrachtscan die een indicatie geeft van de ervaren #verenigkracht. De uitslag is een aanzet tot het ontwikkelen en focussen op de #verenigkracht en daarmee tot het beter functioneren en dus betere resultaten (leden, vrijwilligers e.d.) bij de vereniging.
Bredere dialoog binnen vereniging
De ervaringen met de scan – we draaien onder meer een pilot in samenwerking met NOC*NSF – zijn betekenisvol. Wij zien dat bijvoorbeeld het bestuur heel anders kijkt naar haar leiderschap en/of de logische inrichting van de vereniging dan de ouders van jeugdleden of de senioren. Ook zien we dat bijvoorbeeld de aanspreekcultuur heel anders wordt beleefd maar ook anders wordt gewaardeerd (hoe belangrijk vinden wij het?) door verschillende groepen binnen de vereniging. Dit is een goede start van een bredere dialoog hierover binnen de vereniging. We proberen vooral de dialoog tot stand te brengen – samen duiden van de resultaten – om van daaruit een veranderingsrichting tot stand te brengen. We ondersteunen verenigingen om de juiste knop te vinden om aan te draaien.
Door middel van deze scan zien we ook dat we van actuele onderwerpen zoals veiligheid en diversiteit & inclusie een scherper beeld krijgen binnen de sportvereniging. Juist door de anonieme vragenlijst krijgen we meer inzicht in wat er (echt) leeft binnen een vereniging. Als een vereniging een laag cijfer scoort is het aanleiding om op verschillende niveaus binnen de vereniging dit te agenderen en te duiden. Uiteindelijk ontwikkelen we ook wel normwaarden maar allereerst gaat het om de duiding die de vereniging er zelf aan geeft.
Samenvattend helpen we verenigingen om scherper acties te ondernemen in het verenigen. Een must voor de ontwikkeling van duurzaam functionerende verenigingen. Of de overheid hierbij een rol heeft is evident. De maatschappelijke waarde van de vereniging is onomstreden. Juist door verenigingen te ondersteunen bij het ontwikkelen van #verenigkracht leveren gemeente een bijdrage aan de lokale maatschappelijke kracht van sportverenigingen.
Deel dit bericht:
0 reacties
Nog geen reacties. Wees de eerste!
Voeg je reactie toe
Wij sturen jou één keer per twee weken een e-mail met de belangrijkste opinies en artikelen van Sport Knowhow XL.
