De toekomst van Arjen Robben

door: Diederik Huisman en Paul Kok

Zaterdag 28 maart speelt het Nederlands Elftal de belangrijke EK-kwalificatiewedstrijd tegen Turkije. Momenteel minder in de schijnwerpers is de oefenwedstrijd die Oranje een paar dagen later - op 31 maart - in Amsterdam tegen Spanje speelt. Op papier toch ook een interessante wedstrijd en met name sinds de verloren WK finale in 2010 en de grandioze revanche in Brazilië vier jaar later, een wedstrijd om naar uit te kijken. Voor één man zijn wedstrijden tegen Spanje mogelijk nog specialer: Arjen Robben. Hij was de personificatie van het verlies in 2010 (Robben vs. de teen van Casillas) en de held in de 5-1 overwinning in 2014. Wat vreselijk jammer daarom dat hij er vanwege een blessure niet bij zal zijn. Hij zal niet alleen als voetballer gemist worden, maar ook in de interviews na afloop van de wedstrijd. We nemen achtereenvolgens de sportman, het merk en de woordvoerder Arjen Robben onder de loep.

De sportman
Dat goede prestaties de populariteit van een sporter doen stijgen, is helder. Ook bij Arjen Robben. Hij werd gekroond tot sportman van het jaar 2014. Voor het eerst weer een voetballer sinds Ruud Gullit in ’87. En hij is duidelijk gegroeid tot één van de populairste voetballers van dit moment. Maar zo vanzelfsprekend is deze populariteit niet. Robben wordt al jaren bejubeld om zijn techniek en snelheid, maar kreeg ook regelmatig kritiek vanwege zijn schwalbes en vele blessures. Deze factoren spelen hem parten als sportman en schwalbes kosten punten als het gaat om sympathie en beeldvorming. Beter niet doen.

Het merk
Robben is gegroeid in populariteit, door zijn prestaties op het veld bij Bayern München, in het Nederlands elftal en mogelijk ook juist omdat hij zich beheerst gedraagt. Robben weet precies wat hij wil, laat zich niet gek maken en doet zich daarom ook niet anders voor dan hij is. Ook niet voor een camera. Als Robben met de pers praat is het niet saai. Hij heeft inhoudelijke analyses en vervalt niet in de standaardclichés.

Het lijkt er ook op dat hij er over heeft nagedacht. Waarschijnlijk samen met anderen. Wie is hij. Waar staat hij voor. Welk beeld past daar bij. En welke woordvoering past dan. Wat is zijn verhaal.

Zijn optreden tijdens het WK in Brazilië was in alle opzichten sterk en consistent.

Woordvoeren in de sport
Charles van Commenée, tegenwoordig prestatiemanager bij NOC*NSF, deelde in een interview in het maandblad Sportgericht, najaar 2014, een mooie terechte observatie. Hij zei:

'Britse sporters zijn vrijwel allemaal welbespraakt voor de camera, terwijl de meeste Nederlanders niet verder komen dan een rijtje clichés. Dat maakt ze ook geschikter voor het innemen van invloedrijke posities na hun carrière.'

Daarmee wordt onderstreept hoe belangrijk goede woordvoering is. En ook wordt onderstreept hoe beroerd de woordvoering door Nederlandse sporters over het algemeen is.

Wij bepleiten in deze rubriek telkens weer dat het beter moet met die woordvoering in de sport. Enerzijds in het belang van de betrokken sporter. Anderzijds in het belang van de sport zelf. Want spreken in clichés is in feite een demonstratie van minachting van de sportliefhebber en die sportliefhebber of fan gaat dan op den duur afhaken. En dat is nergens voor nodig want er valt zoveel te vertellen over de sport en de sportprestatie. Het blad Sportgericht en de publicaties die daarin staan over de factoren die sportprestaties kunnen beïnvloeden is daarvan een geweldig bewijs. Maar de sporters, trainers en technische staf doen hier veel te weinig mee.

De woordvoering door Robben
Arjen Robben is een mooi voorbeeld hoe het wel kan met die woordvoering. Hij is beschikbaar voor media, analyseert goed en hanteert enkele goede kernboodschappen. Dat schept vertrouwen in de persoon. En dat biedt perspectief voor de persoon Arjen Robben en zijn toekomst, ook na zijn voetbalcarrière.

Wat leert Arjen Robben de sportwereld? Een paar dingen:

1. Sporters op topniveau moeten voor zichzelf helder krijgen waar ze voor staan en hoe dit over het voetlicht gebracht kan worden. Dat gebeurt nog veel te weinig en wordt ten onrechte aan de zaakwaarnemers over gelaten.
2. Dit zelfbeeld en de bijbehorende profilering zijn leidend voor de sporter.
3. Actieve woordvoering waar het kan is dan een logisch gevolg van deze aanpak.
4. Afstemming hierover met de technische staf van het betrokken team of van de betrokken sport leidt tot de juiste momenten van woordvoering.
5. Actieve woordvoering door sporters betekent ook dat het veelal krampachtige mediabeleid in de sport kan worden vermeden.
6. Goede en actieve woordvoering biedt de sporter perspectief.
7. Goede en actieve woordvoering biedt de sport perspectief.
8. Media zijn gebaat bij goede en actieve woordvoering.

Arjen Robben (31) is hopelijk nog enige tijd actief en een mooi voorbeeld voor de toekomst van de professionele topsporter.

Diederik Huisman (1986) is account executive bij Hill+Knowlton Strategies en maakt deel uit van de sportpractice.

Paul Kok (1956) is strategy director bij Hill+Knowlton Strategies en leader van de sportpractice. Hij was onder meer in 2009 en 2010 communicatiemanager bij The HollandBelgium Bid, de kandidatuur van Nederland en België voor het WK voetbal in 2018.