‘De sportclub is het buurthuis van de toekomst’

Edu Jansing – directeur van de Stichting Meer dan Voetbal – schreef mee aan de sociale paragraaf van het WK-bidbook van Nederland en België. Daarin beschrijft hij de doelstelling om Nederlandse voetbalclubs te transformeren tot zogeheten ‘Open Clubs’; in het jaar 2018 zouden er in Nederland 2018 moeten zijn. Het WK-bid werd door de FIFA niet gehonoreerd, maar deze doelstelling blijft fier overeind staan. Edu Jansing legt in de aanloop naar een congres over dit onderwerp – op 9 maart a.s. - uit waarom ‘Open Clubs’ de toekomst hebben.

door: Edu Jansing

Op 4 januari jl. overleed de Rotterdamse voetballegende Coen Moulijn. Wereldberoemd was hij, in Rotterdam. Ik was samen met een goede vriend en ras-Feyenoorder en zijn zoon (ras-Feyenoorder in opleiding), aanwezig bij de herdenkingsdienst in de Kuip. Op magistrale wijze werd Moulijn herdacht, ontroerend, bescheiden, zoals hij was. Vier generaties Feyenoorders, maar ook Ajacieden, Spartanen, Rotterdammers, fans, mannen en vrouwen kwamen samen. Van het stadion op Zuid tot de geboorteplek van de legendarische nummer elf op Noord werd gezongen en gehuild.

Nauwelijks een week eerder bezocht ik - nu samen met mijn broer en mijn kleine neefje - de traditionele wedstrijd van de oud-internationals tegen de oudste voetbalclub van Nederland, de Koninklijke HFC in Haarlem. Jongens en meisjes nestelden zich zo dicht mogelijk op het veld om een glimp op te vangen van hun held Gio van Bronckhorst. Ouders, opa’s en oma’s trokken daaromheen een kring op. Met bier, glühwein, gerookte worst of erwtensoep in de hand werden de beste wensen overgebracht en gefilosofeerd over de tweede seizoenhelft van eenieders favoriete club. Het was een feest van plezier, herkenning en ontmoeting.

Eens te meer werd duidelijk hoezeer onze huidige samenleving behoefte heeft aan verbinding. Sport en met name voetbal bewijst keer op keer dat het een effectief bindmiddel is.

Weer kreeg ik de bevestiging dat we met de sport voor een belangrijke uitdaging staan en ik durf te beweren dat alleen clubs die midden in de samenleving staan, die luisteren naar hun achterban, fans of leden en hun maatschappelijke betrokkenheid in wijk, stad of regio structureel invulling geven, de komende jaren succesvol zullen zijn.

De noodzaak om een fundamenteel andere invulling te geven aan het begrip sportclub wordt versterkt door de oprukkende digitalisering en individualisering in de samenleving. Door een steeds grotere keuzevrijheid verwachten met name jongeren steeds méér, in een steeds spaarzamere tijd. Mensen zoeken plekken waar je kunt leren, ontspannen en elkaar ontmoeten, alles in één! Kijk naar het enorme succes van de Coffee Company. Dit heeft gevolgen voor het aanbod van de sport. 

Gelukkig zie ik steeds meer clubs die inspelen op deze trends. Hockeyclubs als Kampong, HDM en Cartouche in Voorburg lopen hierin voorop. Maar ook in het voetbal beseffen meer en meer clubs dat het anders moet. FC Twente is een bekend voorbeeld van een club die meer is dan een club en die dit - ik blijf het zeggen - ook echt, van hoog tot laag, dag in dag uit, uitdraagt en waarmaakt. Maar neem Telstar, waar voorzitter Pieter de Waard zijn achterban intensief betrekt en zich richt op meer dan voetbal: ‘Wij slagen erin steeds meer sponsors binnen te halen, gewoon doordat we het gezellig maken. Het enige dat bij ons nog lastig is, zijn die twee keer drie kwartier voetbal iedere week. Als je niet oppast lopen de mensen dan weg…!’

Recente onderzoeken van de KNVB en Voetbal International tonen aan dat slechts 8% van de supporters komt voor het spel. Het merendeel van de fans noemt de sfeer (76%), het ondersteunen van de eigen club (67%) of domweg het uitje (39%) als voornaamste reden het stadion te bezoeken. Ook sponsors zullen de komende jaren meer en meer inzetten op maatschappelijke verantwoordelijkheid en betrokkenheid. Het beste voorbeeld is daarvan is natuurlijk het partnership tussen de Eredivisie en de Sponsor Bingo Loterij, sinds kort de VriendenLoterij.

Een succesvolle transitie van een puur op sport en commerciële resultaten georiënteerde organisatie naar een echte open club met een maatschappelijke missie vereist durf, creativiteit en volharding. Durf: om je open te stellen voor je achterban. Creativiteit: om over het hek van je eigen stadion of vereniging heen te kijken  en samen te werken met andere organisaties.  Volharding: als het even tegenzit en media of achterban begint te morren.

Mijn complimenten gaan uit naar de voortreffelijke wijze waarop Feyenoord en de Koninklijke HFC zich open stelden en aantoonden meer dan alleen een voetbalclub te zijn.

O ja, wie zich nog afvroeg van wie de titelquote is: onze nieuwe premier, Mark Rutte. Ik ben benieuwd of hij de daad bij het woord voegt.

Edu Jansing is directeur van de Stichting Meer dan Voetbal. De Stichting is in 2004 opgericht door de KNVB, Eredivisie en Eerste Divisie om de kracht van voetbal in te zetten voor een beter samenleving. Edu Jansing was eerder werkzaam bij Heineken de VN en het Ministerie van Economische Zaken. Hij heeft Rechten gestudeerd aan de Universiteit Utrecht.