Commentaar van... Rob de Leede

Rob de Leede is bij het grote publiek vooral bekend als perschef van het Nederlands voetbalelftal (1995-2004) en van zijn werk bij KNVB Communicatie (1988-2013). Momenteel is hij media officer bij FIFA (sinds 2002) en bij UEFA (sinds 2010). In 2013 richtte hij de eenmanszaak Rob de Leede Consultancy op. Hij studeerde Engelse Taal en Letterkunde (1987), Corporate Communications (1995) en MBA Sportmanagement bij de Wagner Group (2018). Sinds 1 augustus 2021 is De Leede docent Communicatie en Creative Business op Hogeschool van Amsterdam. Voor Sport Knowhow XL becommentarieert hij met enige regelmaat wat hem opviel in de berichtgeving over sport.
 

Qatar

Het is op de kop af elf jaar en elf maanden geleden dat het Uitvoerende Comité van FIFA in Zürich de WK’s voetbal van 2018 en 2022 toewees aan respectievelijk Rusland en Qatar. Afgelopen weekeinde kwam het verhaal naar buiten dat Qatar voetbalfans uit deelnemende landen betaalt om naar het WK te komen. In ruil voor een vliegreis, een onderkomen waarop de Aziaten die aan de stadions werkten vast en zeker jaloers zouden zijn en een toegangskaartje mogen de ingevlogen fans via social media juichende berichten de wereld in slingeren over hoe mooi en prachtig dat WK in de woestijn wel niet is. Deze ingekochte voetbalsupporters worden 'Fan Leader' genoemd en dienen ter bevestiging van een heel pakket aan afspraken die het WK in Qatar in een gunstig daglicht moeten stellen een Agreed Code of Conduct te ondertekenen. Naar verluidt mogen ze ook nog als verklikker optreden door supporters die Qatar-onvriendelijke geluiden laten horen te melden bij de gastheren. De verontwaardiging over het bericht is groot en zal nog groter worden, dat durf ik wel te voorspellen. 

In 2009 en 2010 deed The Holland Belgium Bid, een samenwerking tussen de voetbalbonden van België en Nederland, een serieuze poging het WK voetbal in 2018 naar de Lage Landen te halen. Namens de KNVB maakte ik anderhalf jaar deel uit van die organisatie. Wij hielden kantoor in Eindhoven en hadden in BAM, ING, KLM, PwC en Randstad partners van formaat. De regeringen van beide landen stonden achter het project en naarmate de tijd verstreek waren steeds meer prominenten uit de voetbalwereld bereid de kandidatuur te steunen. We waren voortdurend optimistisch gestemd over de goede afloop.

Tijdens de Soccerex beurs in Rio presenteerde The Holland Belgium Bid zich aan het grote publiek met een sjieke marktkraam waarmee uitbaters op de Albert Cuyp zeer behoorlijk voor de dag zouden kunnen komen. In de grote tentoonstellingshal had Qatar naast ons echter een tikkeltje groter uitgepakt. Op een oppervlakte van een paar honderd vierkante meter hadden zij een prachtige tent van twee verdiepingen neergezet met fonteinen en watervalletjes, waar wonderschone gastvrouwen de bezoekers met een grote glimlach een glas champagne aanreikten. Het was een wereld van verschil. Ronald de Boer was al als ambassadeur ingehuurd door Qatar voor een bedrag waarvoor wij onze kraam op Soccerex grondig hadden kunnen laten verbouwen. 

Terwijl de vertegenwoordigers van België en Nederland maandenlang probeerden stemmen te winnen met het verhaal over de duurzame bid (vanwege de eenvoudige bereikbaarheid van de stadions en het bijbehorende fietsenplan) en het idee World Coaches, trokken de sjeiks uit Qatar met hun goed betaalde gevolg de wereld over om stemmen in te kopen. Wij brachten onze voetbalhistorie in stelling en lieten die verwoorden door onder anderen Johan Cruijff, Ruud Gullit, Guus Hiddink, Pol van Himst en Jean-Marie Pfaff. De aankomst op de fiets bij het FIFA-kantoor in Zürich met het bidboek en de eindpresentatie met een filmpje van wereldreiziger Hiddink op The Monkees-hit I’m a believer scoorden goed bij de internationale pers. Ons vertrouwen op een goede afloop groeide met de dag.  

Die voetbalhistorie, de grote namen, de World Coaches en het aanstekelijke muziekje werden op 2 december 2010 van tafel geveegd door grote stapels geld. Terwijl wij goedgelovige Belgen en Nederlanders fiducie hadden in een eerlijk verloop van de stemming, had het olie- en gasgeld uit Rusland en Qatar zijn werk al lang en breed zijn werk gedaan. Het feit dat elf van de 22 stemgerechtigde FIFA-bestuurders na uitgebreid onderzoek aanzienlijke straffen hebben gekregen is een behoorlijke vlek op het blazoen van FIFA geworden. Sepp Blatter en Michel Platini waren de twee meest in het oog springende Europese namen die flink op de blaren moesten zitten.       

Over het WK in Rusland zijn achteraf niet of nauwelijks slechte dingen te vertellen, maar het zwartboek Qatar wordt ondertussen steeds dikker. Het Nederlands elftal gaat over een paar weken die kant op, de regering sluit niet uit dat onze Koning ook naar het Midden-Oosten gaat en de sjeiks hebben zelf de supporters ingekocht. Het WK lijkt straks net een echt WK, zoals we dat van onze zomervakanties van de laatste decennia kennen. Maar wees gerust, het Nederlands elftal gaat nog een statement maken. In Qatar houden ze hun hart vast.       

Rob de Leede