24 januari 2023
Opinie
Daarna werkte Alberda onder meer voor de Russische voetbalbond, als algemeen manager van de wielerploeg Cervélo Test Team, interim topsportadviseur bij de roeibond, technisch directeur bij de atletiekunie, technisch directeur bij de zwembond en technisch directeur bij de volleybalbond. Ook was Alberda een van de oprichters van NLcoach, belangenbehartiger van trainers en coaches in Nederland.
Medio 2020 publiceerde Joop Alberda samen met een aantal andere prominenten - onder wie Louis van Gaal en prof. Erik Scherder - een pamflet waarin ze het kabinet opriepen om werk te maken van een gezonde samenleving: 'een Nederland waarin een leefstijl met bewegen en sport de norm is, mensen bewuste voedingskeuzes maken en welvaartszieken en ouderdomsziektes zoveel mogelijk worden voorkomen'. Over de hervorming van Nederland in die richting en de positie die sport daarin zou kunnen of moeten innemen, daarover laat Joop Alberda voor Sport Knowhow XL met de nodige regelmaat zijn kritische blik gaan.
Vroeger had je figuren als Jorien van den Herik, Michael van Praag en Dirk Scheringa. Als je tegenwoordig vraagt wie de voorzitters zijn van Feyenoord, Ajax en AZ weet niemand dat. De vrijwillige bestuurder als boegbeeld van een topsportorganisatie heeft plaatsgemaakt voor een professionele organisatie.
Bij NOC*NSF zagen we de afgelopen drie decennia diezelfde ontwikkeling. Tot eind jaren negentig waren het de Chef de Mission en de voorzitter die samen het topsportbeleid vormgaven. Dat waren beide vrijwilligers in die functie en ze waren lang niet altijd op grond van hun sportachtergrond op die plek terechtgekomen. Wouter Huibregtsen was topman bij McKinsey, dat bedrijf deed iets voor NOC*NSF en niet veel later was Huibregtsen voorzitter van de sportkoepel.
In die jaren is binnen NOC*NSF de weg naar een professionelere topsportomgeving geplaveid, met André Bolhuis en Hans Jorritsma als aanjagers. Ikzelf werd in 1997 de eerste professionele technisch directeur en in de jaren daarna, onder mijn opvolgers Charles van Commenee en Maurits Hendriks, verdwenen de vrijwilligers steeds verder naar de achtergrond en dat is een geweldige verbetering.
Het belangrijkste binnen een topsportorganisatie is de as; zoals bij een voetbalelftal van keeper naar centrale verdediger, spelverdeler en spits. Daarbij zijn met name de centrale verdediger en de spelverdeler belangrijk, want zij denken driedimensionaal, terwijl de spits vooral naar voren kijkt en de keeper het achterin op orde houdt. Analoog aan deze vergelijking zou je binnen een topsportorganisatie de voorzitter als keeper kunnen zien. Hij bewaakt de visie en voorkomt dat er ongelukken gebeuren. De coach is de spits. Hij moet naar voren denken, presteren en scoren. De centrale verdediger en de spelverdeler zijn de algemeen directeur en de technisch directeur, de mensen die de visie bepalen en er vorm aangeven.
In vroeger tijden werden deze rollen vaak anders ingevuld. De coach was erfdrager van de visie, leek ook vaak het beleid te bepalen. Gevolg was dat de organisatie onthoofd was als de coach eruit vloog, weg continuïteit. Daarbij had een voorzitter vaak grote invloed, omdat daartussenin een centrale verdediger en een spelverdeler ontbraken.
Dankzij de verdergaande professionalisering van topsportorganisaties is daar verandering in gekomen. Daarmee is de rol van de voorzitter en de coach niet minder belangrijk, maar wel kleiner geworden. Het beleid, de creativiteit en vooral de visie moeten komen van de twee belangrijkste mensen in de as: de centrale verdediger en de spelverdeler.
Met de professionalisering van die twee functies is er meer knowhow terechtgekomen op de plek waar daadwerkelijk belangrijke beslissingen genomen moeten worden en dat is een goede zaak. Topsport is een specialisme geworden, dat kan een voorzitter als vrijwillig bestuurder helemaal niet meer behappen.
Het is interessant om te zien hoe deze ontwikkeling verdergaat. Zelf was ik in ieder geval verbaasd over de tamelijk bizarre vacaturetekst voor de opvolging van Maurits Hendriks. Het moest een ‘tembaar ego’ zijn. De hele tekst leek opgesteld om het tegenovergestelde van Maurits Hendriks te zoeken. In mijn ogen draait het helemaal niet om ego’s en karaktertrekken. Kennis van zaken en professionaliteit moet de doorslag geven. Het is interessant om te zien hoe André Cats als opvolger van Hendriks vorm gaat geven aan dat beleid.
Deel dit bericht:
0 reacties
Nog geen reacties. Wees de eerste!
Voeg je reactie toe
Wij sturen jou één keer per twee weken een e-mail met de belangrijkste opinies en artikelen van Sport Knowhow XL.
