Commentaar van... Joop Alberda

Joop Alberda was van 1992 tot 1996 bondscoach van de nationale herenvolleybalploeg met welk team hij in 1996 olympisch goud in Atlanta won. Na zijn carrière als volleybalcoach was Alberda van 1997 tot eind 2004 technisch directeur van NOC*NSF. Hij was verantwoordelijk voor alle sporttechnische zaken zoals innovatie, begeleiding, faciliteiten en olympische programma's.

Daarna werkte Alberda onder meer voor de Russische voetbalbond, als algemeen manager van de wielerploeg Cervélo Test Team, interim topsportadviseur bij de roeibond, technisch directeur bij de atletiekunie, technisch directeur bij de zwembond en technisch directeur bij de volleybalbond. Ook was Alberda een van de oprichters van NLcoach, belangenbehartiger van trainers en coaches in Nederland.

Laat de politiek een voorbeeld nemen aan de sport

Vlak voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen heb ik vijf weken rondgereisd in de Verenigde Staten. Als je naar CNN en FOX News keek, leek het land tijdens de presidentscampagne diep verdeeld tussen Republikeins rood en Democratisch blauw, Trump of Harris. Ik heb zo’n 8.500 kilometer door het land getoerd en onderweg met veel verschillende mensen gesproken, allemaal ‘gewone’ Amerikanen. Gek genoeg heb ik van die verdeeldheid in de samenleving weinig gemerkt. De meeste mensen willen gewoon een eigen leven leiden zonder lastig te worden gevallen door al dat politieke gekrakeel. Toch bepaalt dat politieke gekrakeel de stemming, en het beeld dat wij van het land hebben. Leiders zetten nu eenmaal de toon en de toon van de winnaar in de Verenigde Staten is zorgelijk. Bij zijn verlies vier jaar geleden liet hij immers al zien weinig respect te hebben voor de regels van het spel.

In de politiek zijn fatsoen en respect voor de regels van het spel in de afgelopen twee decennia sluipenderwijs ingehaald door opportunisme en onderbuikgevoel. In de sport hebben we in diezelfde periode juist een tegenovergestelde beweging kunnen waarnemen. Zonder respect voor de regels, zijn we als samenleving overgeleverd aan de willekeur van de mensen aan de macht. Dat is een recept voor autocratie en non-governance. In de sport wordt het belang van good governance steeds meer onderkend. Het opportunisme op weg naar de winst, wordt onderworpen aan regels. Zonder iets af te willen doen aan het streven naar de absolute top, leggen we in de sport naast prestatiedruk ook steeds meer nadruk op een veilige omgeving, waarin we iedereen in zijn waarde laten.

Van leiderschap in de sport verwachten we een consistente visie, een rechte rug en we verwachten dat leiders respectvol omgaan met andere mensen, eigenlijk zoals we dat in de rest van de samenleving ook zouden moeten verwachten. We zien topsporters en coaches als rolmodellen voor de volgende generatie. Die verantwoordelijkheid voelt iedereen die actief is in de sport. Natuurlijk wordt er wel eens geklaagd over de scheidsrechter, maar op het moment dat je het veld betreedt, gelden voor iedereen dezelfde regels en ook de sportbonden zijn zich daarvan bewust. Door overkoepelende organisaties wordt gewerkt aan een veilig sportklimaat. Ouders worden gemaand zich langs de lijn fatsoenlijk te gedragen, bonden hebben hun reglementen op orde, en als het misgaat is er tuchtrecht. Als sport moeten we ons niet uitspreken over de politiek, maar we kunnen wel laten zien hoe het ook kan.

Iedereen heeft zijn mond vol over het belang van sport als het gaat om de volksgezondheid en we mogen het belang daarvan nooit onderschatten. Ik heb er op deze plaats meer dan eens met nadruk op gewezen. Maar sport is nog zoveel meer dan dat. De kracht van sport zit ook in de beschavende werking. Helaas hebben we afgelopen week ook gezien hoe een sportevenement werd aangegrepen voor weerzinwekkende geweldsuitspattingen. Dat heeft iedereen diep geraakt, maar met de sport zelf had het niets te maken. Op het sportveld is onderling respect de norm. Als jonge generaties opgroeien met sport, groeien zij op met de normen en waarden in de sport, met de discipline en het respect voor de regels. Sport is een prachtrecept voor burgerschap in een respectvolle samenleving. Daar kunnen de meeste politici in het huidige tijdsgewricht een voorbeeld aan nemen.

Joop Alberda