Commentaar van... Joop Alberda

Joop Alberda was van 1992 tot 1996 bondscoach van de nationale herenvolleybalploeg met welk team hij in 1996 olympisch goud in Atlanta won. Na zijn carrière als volleybalcoach was Alberda van 1997 tot eind 2004 technisch directeur van NOC*NSF. Hij was verantwoordelijk voor alle sporttechnische zaken zoals innovatie, begeleiding, faciliteiten en olympische programma's.

Daarna werkte Alberda onder meer voor de Russische voetbalbond, als algemeen manager van de wielerploeg Cervélo Test Team, interim topsportadviseur bij de roeibond, technisch directeur bij de atletiekunie, technisch directeur bij de zwembond en technisch directeur bij de volleybalbond. Ook was Alberda een van de oprichters van NLcoach, belangenbehartiger van trainers en coaches in Nederland.

Medio 2020 publiceerde Joop Alberda samen met een aantal andere prominenten - onder wie Louis van Gaal en prof. Erik Scherder - een pamflet waarin ze het kabinet opriepen om werk te maken van een gezonde samenleving: 'een Nederland waarin een leefstijl met bewegen en sport de norm is, mensen bewuste voedingskeuzes maken en welvaartszieken en ouderdomsziektes zoveel mogelijk worden voorkomen'. Over de hervorming van Nederland in die richting en de positie die sport daarin zou kunnen of moeten innemen, daarover laat Joop Alberda voor Sport Knowhow XL met de nodige regelmaat zijn kritische blik gaan.

Een grote uitdaging voor Tom van ‘t Hek

Met Tom van ’t Hek heeft de Nederlandse Sportraad een nieuw gezicht als voorzitter. Ik hoop dat hij erin slaagt om de stem van de sport steviger te verankeren in politiek Den Haag, al vraag ik mij af en toe af hoeveel verschillende gremia de sport nodig heeft om echt gehoord te worden? Of zijn er wellicht te veel, waardoor de stem van de sport verloren gaat in bont gekakel?

Met Tom van ’t Hek heeft de Nederlandse Sportraad in ieder geval een markante stem. We horen hem iedere week op Langs de Lijn, is sportkenner en -liefhebber. Als oud-hockey-international en -bondscoach én voormalig huisarts heeft hij kennis van zowel sport als gezondheid. In dat opzicht kan de raad zich geen betere voorzitter wensen. Critici zullen zeggen dat hij geen bestuurlijke achtergrond heeft, maar mensen uit de sport zullen blij zijn dat er iemand uit hun midden is gekozen. Hoe ver zijn bestuurlijke netwerk reikt? Dat is de vraag, maar Tom van ’t Hek is een man met ongelooflijk veel ervaring als voorzitter van honderden bijeenkomsten. Als voorzitter is het vooral zijn taak om mensen bij elkaar te brengen en een visie uit te dragen.

De uitdaging is groot. We hebben in Nederland immers een geweldig probleem als het gaat om bewegen en sport. Er zijn enorm veel allianties en initiatieven, maar waar is de regie? En wat is eigenlijk precies de rol van de Nederlandse Sportraad in dat bonte landschap? Misschien is het goed dat we ons realiseren waar de Nederlandse Sportraad vandaan komt. Minister Schippers heeft het orgaan een jaar of acht geleden in het leven geroepen na een botsing tussen het ministerie van VWS en NOC*NSF over de Europese Spelen. Zij vond dat er een onafhankelijk orgaan nodig was naast NOC*NSF om de regering gevraagd en ongevraagd van advies te dienen op het gebied van sport en bewegen. Was dat nodig? We hebben in Nederland al verschillende onafhankelijke partijen met veel kennis van zaken op sportgebied, zoals Mulier Instituut en het Kenniscentrum Sport en Bewegen.

De positie van de Nederlandse Sportraad is mij niet geheel duidelijk. Het zou mooi zijn als de Sportraad zich eenzelfde positie weet te verwerven als de Raad voor Cultuur, die als onafhankelijk adviesorgaan van de regering een zeer stevige vinger in de pap heeft als het gaat om cultuurbeleid. Het belang van cultuur als iets dat onze samenleving betekenis geeft en verbindt, is boven elke discussie verheven. Sport heeft eenzelfde betekenis. Bovendien zijn sport en bewegen ook nog eens van levensbelang voor de volksgezondheid in een samenleving die geteisterd wordt door een stilzitpandemie.

Er zijn enorm veel initiatieven in de samenleving als het gaat om sport en bewegen. Dat is enerzijds de kracht en anderzijds de zwakte van de sport. Prachtig dat de sport in staat is om zelf heel veel in gang te zetten, maar daardoor wordt de urgentie voor de nationale overheid een stuk minder. Het ministerie laat sport maar wat graag over aan de participatiesamenleving, dan hoeven ze er zelf geen geld voor vrij te maken. Hier ligt de grootste uitdaging voor de Nederlandse Sportraad.

Nog niet zo lang geleden adviseerde de Nederlandse Sportraad de regering ongevraagd om na te denken over een sportwet. Die wet moet de overheid verplichten zorg te dragen voor een fatsoenlijk sport- en beweegaanbod. De wet moet sport verankeren in overheidsbeleid. Maar juist dit belangrijkste advies van de Nederlandse Sportraad dreigt onderin een diepe bestuurlijke Haagse la te belanden, ondergesneeuwd door migratieproblematiek, de woningmarkt en buitenlandse oorlogen. Het is om moedeloos van te worden. Ik hoop van ganser harte dat Tom van ’t Hek erin slaagt die sportwet ook bij een nieuw te vormen kabinet hoog op de politieke agenda te houden.

Joop Alberda