5 december 2023
Opinie
Daarna werkte Alberda onder meer voor de Russische voetbalbond, als algemeen manager van de wielerploeg Cervélo Test Team, interim topsportadviseur bij de roeibond, technisch directeur bij de atletiekunie, technisch directeur bij de zwembond en technisch directeur bij de volleybalbond. Ook was Alberda een van de oprichters van NLcoach, belangenbehartiger van trainers en coaches in Nederland.
Medio 2020 publiceerde Joop Alberda samen met een aantal andere prominenten - onder wie Louis van Gaal en prof. Erik Scherder - een pamflet waarin ze het kabinet opriepen om werk te maken van een gezonde samenleving: 'een Nederland waarin een leefstijl met bewegen en sport de norm is, mensen bewuste voedingskeuzes maken en welvaartszieken en ouderdomsziektes zoveel mogelijk worden voorkomen'. Over de hervorming van Nederland in die richting en de positie die sport daarin zou kunnen of moeten innemen, daarover laat Joop Alberda voor Sport Knowhow XL met de nodige regelmaat zijn kritische blik gaan.
Als het topsporthuis af is, kun je verder kijken. In die zin is de nieuwe Topsportstrategie 2025+ - waarvan André Cats onlangs op de Algemene Ledenvergadering van NOC*NSF alvast de contouren presenteerde - een logische stap. Toch moeten we er ook met een kritische blik naar kijken.
Nederland is de ontwikkelings- en de pioniersfase van de topsport voorbij. In de jaren negentig waren we nog bezig met het creëren van mogelijkheden, bijvoorbeeld door sporters te voorzien van een stipendium dat hen niet alleen in staat stelde te trainen, maar ook om voldoende rust in te bouwen en zich volledig te kunnen concentreren op hun sport. In de afgelopen drie decennia is die hele Nederlandse topsportinfrastructuur door achtereenvolgens Charles van Commenée en Maurits Hendriks op een niveau gebracht waar men in het buitenland jaloers op is. In plaats van zorgen over hoe de komende maand te overleven, kunnen topsporters tegenwoordig nadenken over hun carrièrepad, zowel tijdens als na hun leven als actief topsporter.
In de nieuwe topsportstrategie voegt NOC*NSF daarom twee pijlers toe aan de medailleambitie: het ‘nut’ dat (oud-)topsporters hebben in de samenleving en de ‘inspiratie’ die topsport aan Nederland kan bieden.’ Op zichzelf kan daar niemand op tegen zijn, maar hoe geef je er gevolg aan? Het moet niet zo gaan als met de motie van SP-fractievoorzitter Lilian Marijnissen in 2020 om Nederland in beweging te krijgen. Die werd unaniem aangenomen, maar vervolgens gebeurde er helemaal niets en ging iedereen over tot de orde van de dag.
Natuurlijk kunnen (ex-)topsporters zich op allerlei manieren verdienstelijk maken voor de samenleving. Neem je bijvoorbeeld de ex-sporter mee op een handelsmissie, dan is de kans groot dat het bijdraagt aan je export. Die woorden lijken niet voor niets op elkaar.
Zelf kan ik mij een missie in China herinneren, alweer jaren geleden. Samen met Arie Koops was ik gevraagd om met het Chinees Olympisch Comité na te denken over sportontwikkeling in dat land. Bij aanvang van de gesprekken deed ik de Chinese minister van sport een shirt van Ajax cadeau. Dat viel uiteraard in vruchtbare aarde. In plaats van meteen ter zake te komen, spraken we over Ajax, de successen en de mooie momenten, van Johan Cruijff tot Frenkie de Jong. Zo’n gesprek breekt het ijs, het verlaagt de drempel voor het moment dat je met elkaar over andere dingen spreekt. Sport is een mondiale taal die iedereen spreekt en het kan op allerlei vlakken helpen, inspireren of zelfs een doorbraak forceren. Muziek en cultuur kunnen eenzelfde rol spelen. Dat is van enorme waarde.
En natuurlijk inspireert topsport ook Nederland zelf. Je kunt (ex-)topsporters politiek inzetten, economisch, maar ook in sociaalmaatschappelijk opzicht, internationaal, nationaal maar ook op lokaal niveau. Natuurlijk is niet iedere (ex-)topsporter daar even goed in of geschikt voor, maar velen zijn dat wel en die kracht kun je benutten. Er wordt op dit gebied natuurlijk al aan de weg getimmerd. De bijdrage van betaald voetbalorganisaties op maatschappelijk gebied is gigantisch. Met de olympische sporters zou je zoiets ook moeten institutionaliseren. Ik zie het graag als een groot alumninetwerk van mensen die op allerlei vlak bijdragen kunnen leveren.
Tot hier alles ok, maar dan komt de vraag: hoe gaan we het doen? En misschien nog wel belangrijker: wie gaat dat betalen? We moeten voorkomen dat er allerlei losse pilots komen en losse projectjes met een camera erop om te laten zien hoe goed het allemaal gaat. Geen mediamomentjes van Dilan Yeşilgöz met Rico Verhoeven, waarin Yeşilgöz mag vertellen hoe belangrijk ze sport vindt, om er vervolgens totaal geen vervolg aan te geven. Voor wie is zo’n filmpje goed? Voor de sport of voor mevrouw Yeşilgöz? Als je (ex-)topsporters van nut wil laten zijn en tot inspiratie wil laten dienen, dan moet je daar een structureel netwerk voor neerleggen, waarin je sporters begeleidt en de mogelijkheden geeft, en waarin je als organisatie ook duidelijk voor ogen hebt waar je naartoe wilt.
En dan de financiering, want hoe leuk het ook moge klinken, voor niets gaat de zon op. Als je structureel beleid wilt maken van de nieuwe pijler in de Topsportstrategie 2025+, moet je daar geld voor uittrekken en dat moet additioneel geld zijn. Op het moment dat je voor die nieuwe pijlers geld weghaalt bij de al bestaande pijler, snijd je in je eigen vlees. Dan komen er minder middelen beschikbaar voor de topsport en zullen er op den duur minder topsporters met aansprekende prestaties zijn, en heb je dus ook minder sporters en (ex-)sporters die tot nut of inspiratie kunnen dienen.
Tot slot een laatste, maar daarom niet minder belangrijke kanttekening: in hoeverre zijn de topsporters zelf betrokken bij de (uitvoering van) de nieuwe topsportstrategie? Wordt er over hen gepraat of zitten zij aan tafel? In principe zal niemand het ermee oneens zijn om de maatschappelijke impact van (top)sport te vergroten, maar over de invulling daarvan zijn de nodige noten te kraken. Dat moet je niet overschatten, maar onderschat het ook zeker niet.
Deel dit bericht:
0 reacties
Nog geen reacties. Wees de eerste!
Voeg je reactie toe
Wij sturen jou één keer per twee weken een e-mail met de belangrijkste opinies en artikelen van Sport Knowhow XL.
