24 september 2024
Opinie
Ex-topatleet Dafne Schippers postte tijdens de Olympische Zomerspelen in Parijs een leuk, interessant en ook opmerkelijk bericht: ‘Exited to be in Paris for olympics. Ready to embrace every rol-interviewer, analyst, and fan! Just had a great chat with the legendary Carl Lewis. I can’t wait to experience it all close!
Opmerkelijk omdat ze op Instagram, zonder zich daar waarschijnlijk zelf bewust van te zijn, een interessant dilemma raakte: kunnen ex-sporters, zonder daarvoor te hebben doorgeleerd, allerlei journalistieke werkzaamheden verrichten?
Een interessant thema. Al voordat Dafne Schippers haar tekst aan de social mediawereld prijsgaf ontwaarde ik, thuis voor de televisie, een paar opvallende innovaties tijdens de lange sportzomer van 2024. Voor het eerst sinds de Olympische Spelen van Athene in 2004 volgde ik het grootste sportevenement thuis en vroeg ik mij af of ik wel zo blij was met een aantal vernieuwingen bij NOS Sport.
Deze sportzomer was op televisie ontegenzeggelijk de zomer van de ex-sporters die zo ongeveer bij alle onderdelen waren te horen en vaak ook te zien. Maar wat was nu precies hun rol? Dat werd mij niet duidelijk. De ene keer manifesteerden ze zich als co-commentator, de andere keer als verslaggever en dan weer als duider van de desbetreffende sport. Verwarrend.
Een scherpe rolverdeling is noodzakelijk
Overigens hartstikke leuk natuurlijk voor Dafne Schippers natuurlijk, haar verschillende rollen als interviewer, analist en fan tijdens het olympische atletiektoernooi. Het is haar zeer gegund. Datzelfde geldt bijvoorbeeld voor andere ex-topatleten als Henk Grol bij het judo, Juvat Westendorp bij het breakdance en Rogier Blink bij het roeien. Toch vraag ik mij af of de journalistieke normen, waarden en uitgangspunten niet te veel geweld zijn aangedaan door niet-professionals journalistiek werk te laten doen. Leidt dat niet tot devaluatie van het vak? Want jazeker: journalistiek is echt een vak. Dat moeten we naar mijn idee heel serieus nemen.
Een scherpe rolverdeling dus tussen de verslaggever en de analist is volgens mij noodzakelijk. Dat was helaas lang niet altijd het geval. Daarover afspraken maken lijkt mij ook niet eenvoudig, want je kan een ex-atleet nu eenmaal niet zijn of haar emotionele betrokkenheid ontnemen. Kortom: voormalige topsporters inzetten als co-commentator leidde in mijn ogen veelal tot emotionele commentaren en te weinig duiding en inzicht. Laat het verslaan bij live wedstrijden dus maar over aan de professionele commentatoren. Net gestopte wielrenners actieve wielrenners laten interviewen leidt niet altijd tot de vraagstelling die je zou mogen verwachten. Het zijn uiteindelijk toch liefhebbers onder elkaar. Vrijblijvende babbelpraatjes zijn dan vaak het gevolg.
Waardevolle inzichten
Er is overigens helemaal niets mis met een ex-topsporter die door, in dit geval NOS Sport, wordt ingezet als deskundige, als duider. Op de manier bijvoorbeeld waarop Jeroen Stekelenburg dat steevast deed tijdens het olympische atletiektoernooi. Hij stelde vragen aan zijn vaste analist en ex-hordeloper Gregory Sedoc. Wat moet Femke Bol doen om de 400 meter horden te winnen van Sidney McLaughlin, bijvoorbeeld. Of na afloop van een race: kun je eens uitleggen wat er precies gebeurde in de laatste ronde van de 5000 meter van Sifan Hassan? Verduidelijkende waaromvragen.
Ook goed vond ik de inbreng van oud-wielrenner Tom Dumoulin tijdens de wielerevenementen afgelopen zomer. NOS-verslaggevers aan de meet en Dione de Graaff, aan de Avondetappe-tafel tijdens de Tour de France, stelden hem vragen. Zoals het naar mijn idee hoort. Over waarom de etappe op een bepaalde manier verliep. Over waarom favoriete renners defensief koersten. Of over hoe hij de dag van morgen inschatte. Dat zijn waardevolle inzichten die de kijker en luisteraar betrouwbare en waardevolle informatie van ‘binnenuit’ verschaffen. Dat kan je van een reguliere commentator niet verwachten.
Dan zijn er uiteraard ook nog ex-topsporters die zich het vak van journalistiek hebben eigengemaakt. Dan heb je het beste van twee werelden. Ik noem ex-wielrenster Marijn de Vries. Journalist van beroep. Ze besloot op haar dertigste topsporter te worden. Twee jaar later was ze profwielrenner. Dat was aan het begin van het vorige decennium. Inmiddels is ze gestopt en werkt ze als journalist onder andere voor de Belgische sportzender Sporza. Daar deelt ze haar kennis van de sport en toont ze zich een uitstekend en kundig journalist. Dat blijkt trouwens ook uit haar wekelijkse column in de NRC.
Nieuws werd door de sport weggedrukt
Naast de vaak onduidelijke rol van ex-sporters vielen mij meer aspecten op tijdens de fraaie sportzomer. Door het geweld van al die interessante sporttoernooien werd het andere nieuws bij de publieke omroep volledig naar de zijlijn gedrukt. Er was zo goed als geen ruimte om de feiten van het andere nieuws van context te voorzien. Alleen Nieuwsuur deed een dappere poging, maar werd qua kijkcijfers zo goed als weggeblazen door al het sportgeweld. Jammer. Dat moet de volgende sportzomer echt anders, lijkt mij. Maak NPO3 gewoon vrij voor de sport. Dat is duidelijk voor iedereen. Je hoeft niet onnodig te schakelen. Nu raakte ik soms verstikt in de programmering en wist ik niet waar ik moest zijn. De kinder- en jeugdprogrammering kan in de zomer best op een wat lager pitje. Bovendien is deze groep ook zeer geïnteresseerd in sport. Met name in de verhalen van de atleten.
Als NPO3 in de toekomst, tijdens een zomer vol superevenementen, daadwerkelijk wordt vrijgemaakt voor de sport heeft dat als voordeel dat de andere zenders zich dan kunnen blijven concentreren op de duiding van het nieuws. Waarom trekt Joe Biden zich terug? Hoe zit het met de plannen van het nieuwe kabinet Schoof? Hoe staat het met het staakt-het-vuren in Gaza? Oekraïne? En zo kan ik nog wel even doorgaan. Jammer dus. Ondanks dat ik graag naar live sport kijk, is de publieke omroep er ook voor om op een kritische manier het reguliere nieuws te blijven volgen en antwoord te geven op de vraag waarom de feiten zich voordoen.
Voor het eerst in twintig jaar was ik zelf niet bij de Zomerspelen. Na mijn terugtreden als directeur van NOC*NSF na de Spelen van 2021 in Tokyo was dat wel even wennen. Afkicken ook, eerlijk gezegd. In alle rust kon ik thuis genieten van al die bijzondere topsportprestaties van onze TeamNL-atleten. De Olympische Spelen in Parijs vormden voor mij toch wel de apotheose van een prachtige sportzomer die in juni begon met het EK voetbal in Duitsland; in juli tennis op Wimbledon en fietsen in Frankrijk; vervolgens de Spelen in Parijs en als afsluiting de Paralympische Spelen op dezelfde plek.
En alhoewel ik als voormalig NOS-directeur ongetwijfeld bevooroordeeld ben, won de NOS het wat mij betreft toch op alle fronten van de concurrerende (commerciële) zenders. Niet in de laatste plaats omdat de NOS over de meeste live uitzendrechten beschikte. Dat maakt winnen toch een stuk gemakkelijker. De Olympische Spelen werden prachtig in beeld gebracht. De live tv-registraties waren wederom van enorm hoog niveau in een prachtig Parijs’ decor. Met dank aan OBS, het televisieproductiebedrijf van het IOC, de Franse publieke omroep en een groep van regisseurs uit verschillende landen, die van de Olympische Spelen toptelevisie maakten. Ze verdienen, net als de NOS, een dikke pluim. Maar het grootste compliment gaat toch wel naar alle atleten. Zij zorgden voor een prachtige en onvergetelijke sportzomer door hun uitzonderlijke en aansprekende prestaties. Want zonder hun wil om te winnen, hun doorzettingsvermogen en jarenlange opofferingen zouden we niet weken achtereen hebben kunnen genieten. En hadden de mediaorganisaties niet zulke mooie programma’s kunnen maken.
Deel dit bericht:
0 reacties
Nog geen reacties. Wees de eerste!
Voeg je reactie toe
Wij sturen jou één keer per twee weken een e-mail met de belangrijkste opinies en artikelen van Sport Knowhow XL.
