Clemens Vollebergh reageert op twee columns van Jan Boessenkool

Stop de emotie, gebruik het verstand
In zijn bijdragen 'De asbakken staan gewoon op tafel!' en 'Red de sportvereniging, stop de professionalisering, roept Jan Boessenkool op sportverenigingen te leiden vanuit emotie en niet vanuit het verstand. Voor mij een onbegrijpelijke benadering omdat de sport daarmee niet verder mee komt. En dat is helaas ook niet de bedoeling van Boessenkool.

Emotie boven verstand?
‘Sport is emotie. Voetbal is emotie. Roken is emotie. Bier drinken is emotie. In het weekend naar de club gaan is emotie. Het leven is emotie.’ Aldus Boessenkool in zijn ‘asbakkencolumn’. Wie vanuit emotie leeft, is niet voor rede vatbaar; zet het verstand buiten spel. Voert emotie de boventoon dan is elke verandering een bedreiging en elke regel die wordt ingevoerd een uiting van angst en onzekerheid. Boessenkool moet daar niets van hebben en vindt dat we moeten uitgaan van ons eigen gezonde verstand en mogelijkheden. Mensen als Boessenkool die emoties als waardevol en regels als lastig ervaren, adviseer ik een besloten club te beginnen en bij de gemeente aan te geven dat je niet (als sportvereniging) in de samenleving wilt staan (dus ook afziet van sportsubsidies).

Verenigingsmanagers jagen vrijwilligers weg?
Omdat Boessenkool verenigingsmanagers kent ‘die meer vrijwilligers hebben weggejaagd dan geworven’, ziet hij verenigingsmanagers niet zitten. ‘Het laatste dat managers moeten doen is vrijwilligers aansturen. Sportverenigingen zijn vrijwilligersorganisaties. Dat moeten ze blijven, want juist dat is hun kracht.’

Ik verbaas me dat anno 2010 een bestuurs- en organisatiewetenschapper volhardt in deze mening. Alsof het binnen de context van uitsluitend vrijwilligers allemaal beter gaat. Terwijl een ieder van ons toch ook bekend is met de overbelaste vrijwilliger die er op een dag de brui aan geeft en alle kennis en kunde met zich meeneemt. Of denk eens aan de gelatenheid en passiviteit onder de leden als er een nieuw plan wordt geopperd ‘want daar komt toch nooit iets van terecht’. En nog maar te zwijgen over de vaak goedbedoelende maar incapabele bestuurders die zolang mogelijk hun post bezetten en daardoor hun club vaak meer kwaad dan goed doen.

Met de keuze voor een verenigingsmanager (die Boessenkool wat mij betreft gerust verenigingsondersteuner mag noemen) streeft een sportvereniging naar verbetering. Dit heeft niets te maken met een keuze tegen vrijwilligers. Dat ‘de lol en de passie snel zullen verdwijnen als een betaalde kracht jou gaat vertellen wat je anders (met meer beleid?) moet doen…,’ is in Boessenkool’s eigen woorden - aan Dominque Moïsi ontleend - een bewijs van angst en onzekerheid.

‘Een rookverbod is stoer doen?
Een rookverbod had er bij de sportverenigingen niet hoeven te komen als het aan Boessenkool ligt. ‘Voor mij is het pure winst als er niet gerookt wordt; wel zo fris en gezond. Dat weten die rokers zelf ook wel en zeker de bestuurders van de club. Veel verenigingen hadden dan ook allang iets van een rookbeleid opgesteld voordat Klink stoer begon te doen.’ Daarmee geeft Boessenkool aan dat hij nog leeft in de tijd van ‘we lossen het samen wel op’ en vergeet hij voor het gemak even dat rokers verslaafden zijn waarbij er een groot verschil zit tussen weten hoe ongezond roken is en het roken laten. Een rookverbod in sportkantines afdoen met stoer gedrag, is niet sterk. Het is een logische gezondheidsbevorderende maatregel die vooral niet-rokers in bescherming neemt, zodat de gezonde effecten van het sporten niet direct na afloop teniet worden gedaan door meeroken. Buiten het wettelijk kader verandert (behalve bij de voetbalclub van Boessenkool) ook de ledenpopulatie. Mensen sporten steeds vaker als onderdeel van een gezonde leefstijl. Een goede accommodatie, deskundige begeleiding en een frisse sportkantine in plaats van bruine kroeg, horen daar bij.

Sport is lekker slap ouwehoeren?
Iedereen beleeft zijn sport(vereniging) op zijn eigen manier. Voor Boessenkool is dat ‘even eruit, even met soortgenoten onder elkaar, even lekker slap ouwehoeren.’
Prima, die nostalgische waarde en beleving, maar vraag ik me af, kijkt Boessenkool wel eens verder binnen zijn eigen club en bij andere takken van sport? Heeft hij een visie op sport en bewegen? Heeft hij in de gaten dat er nieuwe doelgroepen zijn die met andere motieven sporten en meer verwachten van hun sportvereniging? Als we kiezen voor Boessenkool’s beleving moeten we trainersopleidingen snel afschaffen, want gediplomeerde professionals die leden goed leren sporten gaan ten kosten van de gezelligheid en daar is de sportvereniging toch voor in het leven geroepen. En professionaliseren in de ogen van Boessenkool, is een bedreiging voor de sportvereniging.

En daar wringt wat mij betreft de schoen het meest. In Boessenkool’s ‘visie’ staat de sportvereniging buiten de ontwikkelingen in de samenleving: aan allerlei organisaties worden meer eisen gesteld, maar kom niet aan de sportvereniging. Want dan kom je aan Boessenkool’s emotie en dan is hij niet voor rede vatbaar. Anno 2010 is dat niet langer vol te houden. Juist door met twee benen in de werkelijkheid te staan kun je richting geven aan je club. Het alternatief is dat je in je gevoel blijft zitten en op emotionele vragen emotionele antwoorden wilt. En emoties kunnen nooit leidend zijn voor je handelen. Dan doe je iets waar je spijt van krijgt of heb je niet in de gaten dat je vervreemdt van je omgeving.

Ik heb er geen problemen mee als Boessenkool met zijn eigen vereniging wil blijven waar hij is, maar zijn pleidooi om analoog daaraan de ontwikkeling van de hele sport een halt toe te roepen gaat mij te ver. Kom los van je emoties en gebruik je verstand!

Clemens Vollebergh - C-gelicenseerd hardlooptrainer - zat vier jaar in het bestuur van Atletiekvereniging De Keien (Uden) en was gedurende vijf jaar bestuurslid van de Nijmeegse Sport Raad. Vollebergh leidt een redactie- en adviesbureau voor sportbeleid, gezondheidsvoorlichting en leefstijlmanagement.