Zonder subsidie moet Special Heroes andere bronnen aanboren

Kinderen en jongeren met een beperking in een vertrouwde omgeving kennis laten maken met verschillende sporten, zodat ze zich uiteindelijk aansluiten bij een sportvereniging. Dit is het doel van Special Heroes. Ernst Verdoold is projectleider bij Special Heroes en hij gaat de uitdaging van zijn leven aan teneinde geld in te zamelen voor zijn helden.

Special Heroes is een sportstimulerings-programma voor leerlingen in het speciaal onderwijs van zes tot negentien jaar. Het programma is een gezamenlijk initiatief van het Landelijk Expertise Centrum Speciaal Onderwijs, het Nationaal Kenniscentrum Gehandicap-tensport en NOC*NSF. Het programma regelt sportactiviteiten op scholen voor speciaal onderwijs. Deze activiteiten worden georganiseerd door sportverenigingen of andere sportaanbieders in de buurt van de school. De leerlingen krijgen vier weken lang - tijdens gymnastiek - les in een bepaalde sport. Als het kind geïnteresseerd is in een sport, krijgt het de mogelijkheid om een paar keer gratis mee te trainen bij een vereniging.

Na de fase van kennismaking en gewenning kunnen de kinderen - samen met hun ouders - beslissen om lid te worden van deze vereniging. “Voor leerlingen in het speciaal onderwijs is de drempel veel hoger om lid te worden van een voor hen vreemde vereniging. Special Heroes laat kinderen in een veilige omgeving - namelijk de school - rustig kennismaken met de sport en met de club, waardoor de stap veel kleiner wordt om uiteindelijk lid te worden." Dit zegt Ernst Verdoold, als projectleider bij Special Heroes zorgt hij ervoor dat verenigingen en scholen aan elkaar gekoppeld worden.

Onbekend maakt onbemind
Sportstimuleringsprogramma's in het speciaal onderwijs zijn hard nodig, want - zo is gebleken uit diverse onderzoeken - kinderen in het speciaal onderwijs sporten veel minder dan kinderen in het reguliere onderwijs. Volgens Verdoold komt dit omdat veel sporten onbekend zijn bij ouders en kind. En omdat zowel de ouders als het kind niet beseffen wat het kind allemaal kan qua sport.

De organisatie is een aantal jaar geleden ontstaan vanuit een pilot in Arnhem. 55 procent van de kinderen die deelnamen aan deze pilot hebben zich aangemeld bij een sportclub. Special Heroes was geboren en kreeg subsidie van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport om haar activiteiten landelijk uit te breiden. Inmiddels heeft de organisatie zo’n 25 projectleiders in dienst en worden er op meer dan 200 scholen in Nederland sportstimuleringsactiviteiten georganiseerd.

Faciliteiten bij sportclubs
Alle activiteiten die worden georganiseerd, zijn een samenwerking tussen school, gemeente en de sportvereniging. Special Heroes geeft niet zelf de clinics op de scholen. De organisatie bindt scholen in het speciaal onderwijs aan zich en benadert sportclubs in de buurt om de activiteiten te verzorgen. Sommige verenigingen hebben al speciale voorzieningen voor kinderen met een handicap, denk aan G-teams. Andere clubs worden gestimuleerd om deze faciliteiten op poten te zetten.

“Niet alle kinderen in het speciaal onderwijs hoeven in een speciaal team”, legt Verdoold uit. Hij vertelt dat er in totaal 345 scholen zijn voor speciaal onderwijs in Nederland. Dat onderwijs is verdeeld in vier clusters: cluster één bevat kinderen met een visuele beperking, in cluster twee zitten kinderen met gehoor- en of communicatie- of spraakproblemen, in cluster drie zeer moeilijk lerende kinderen, kinderen met een verstandelijke of lichamelijke beperking en chronisch zieke kinderen en in het laatste cluster vier zitten kinderen met gedrags- of psychische problemen. "Je kunt je voorstellen dat een kind met een spraakprobleem niet in een G-voetbalteam hoeft te spelen." Het is voor een vereniging of sportaanbieder dus ook niet noodzakelijk om speciale faciliteiten te hebben om deel te nemen aan Special Heroes.

Onderzoek naar effecten
Voordat de verenigingen op de scholen hun activiteiten gaan ontplooien, houdt Special Heroes een onderzoek naar de sportbeleving van de kinderen. De meest populaire sporten worden vervolgens aangeboden; daarbij aangemerkt dat de sport gegeven moet kunnen worden op school. Onderzoek is echter niet alleen belangrijk om te weten te komen welke sporten de leerlingen graag zouden willen doen, maar ook om het succes van het sportstimuleringsprogramma te meten. Daarvoor heeft Special Heroes een samenwerking met het Mulier Instituut, het sociaal-wetenschappelijk instituut voor sportonderzoek.

Het Mulier Instituut meet de effecten van het programma. En die worden dan uiteindelijk naast de vier doelen van Special Heroes gelegd: 55 procent van de deelnemende kinderen is lid geworden van een sportaanbieder, 70 procent van de kinderen in het speciaal onderwijs moet minimaal drie keer per week sporten of bewegen binnen of buiten de school, 75 procent van de leerlingen van de deelnemende scholen heeft kennisgemaakt met diverse vormen van sport en bewegen en als laatste is er een infrastructuur ontwikkeld om sport en bewegen ook na de projectperiode een structurele plaats te geven bij de deelnemende scholen.

Mont Blanc
Omdat de subsidie die de organisatie kreeg op projectbasis was, en de doelstellingen van Special Heroes zijn gestoeld op duurzaamheid, wordt er hard gewerkt aan andere manieren de projecten op de scholen te financieren. Scholen en gemeenten kunnen tegenwoordig lid worden van de ‘Special Heroes community’. De school en de gemeente leggen dan vast dat ze voor een periode van drie jaar garant zullen staan om het project financieel te ondersteunen.

Zonder subsidie van het Rijk, is Special Heroes dus afhankelijk van andere gelden. De community is een goed voorbeeld van de wijze waarop Special Heroes de toekomst van het programma wil borgen. Maar Special Heroes betreedt ook andere paden om aan de benodigde gelden te komen. Zo kunnen bedrijven sportblokken op de scholen adopteren. En organiseert Special Heroes ludieke actie’s: zo gaat Ernst Verdoold – zelf voorheen werkzaam in het speciaal onderwijs – de Mont Blanc beklimmen om geld in te zamelen voor Special Heroes. In augustus gaat hij op pad en neemt hij een vlag mee met de namen van sponsors op zijn beklimming van die enorm berg van 4810 meter. Daar zal hij natuurlijk als bewijs foto’s van maken. Hij is hard aan het trainen en is overtuigd van het feit dat hij het gaat halen. Het was immers al jaren een droom: "Ik wilde al een aantal jaar de Mont Blanc beklimmen, maar iedere keer stelde ik het uit. Ik had een tweede doel nodig en dat werd Special Heroes."