ZEROHERO brengt ode aan keepers in 5 sporten

door: Bas Kammenga | 20 juni 2024

Martijn Buurman presenteerde 12 juni in het stadion van ijshockeyclub Tilburg Trappers zijn lijvige en prachtig vormgegeven boek ZEROHERO dat een ode brengt aan keepers in vijf verschillende sporten. Doelmannen en -vrouwen uit het handbal, hockey, ijshockey, voetbal en waterpolo komen erin aan bod.

Martijn Buurman (48) heeft al een fascinatie voor keepers sinds hij jong is. “Ik kom uit een sportieve familie en heb zelf aan tafeltennis, badminton, voetbal en squash gedaan”, vertelt de inwoner van Helmond. “We keken thuis ook veel naar sport en daarbij intrigeerde de keeper mij altijd al. Vooral met de vraag ‘waarom ga je nu in godsnaam in dat doel staan’. Het leek me als jongetje niet meteen iets waar je bewust voor zou kiezen.”

Keeper Harrie Schellekens
Als 8-jarig jochie bracht hij in het seizoen 1982/1983 een bezoek aan De Goffert waar hij zijn favoriete club N.E.C. aan het werk zag tegen Ajax. “Het ‘grote’ Ajax kwam op bezoek met onder andere Marco van Basten in de spits, maar mijn volle aandacht ging uit naar Harrie Schellekens, de doelman van de Nijmegenaren en Piet Schrijvers, de doelman van Ajax. Hoe zij in het veld stonden en hoe zij bewogen. Schellekens had die middag iets meer te doen dan zijn collega uit Amsterdam. Toen realiseerde ik me voor het eerst dat de keeper ‘the last line of defence’ is. Als die een fout maakt, scoort de tegenstander.”

Ook vond Buurman dat de doelman niet genoeg credits kreeg voor zijn reddingen. “Dat heb ik altijd in gedachten gehouden. De keeper wordt onderschat en ondergewaardeerd en dat frustreert mij. Het is ook de aanleiding dat ik een ode aan de keepers, de dwarsliggers, de sta-in-de-wegs heb willen maken. Ik heb een carrière in de ICT gehad en heb eind 2022 de aandelen in mijn bedrijf verkocht en heb een sabbatical aangegrepen om te gaan schrijven.”

Platform
Het blijft niet alleen bij het boek, maar inmiddels is er ook een platform waarop keepers uit de verschillende sporten worden samengebracht en hun ervaringen en expertise kunnen uitwisselen. “Ik denk dat men in het ijshockey best iets kan leren van het handbal en een voetbalkeeper van een handbalkeeper. Er was in Nederland nog geen platform waarin ze sportoverstijgend met elkaar in contact kunnen komen. Op termijn gaan we het platform verder uitbreiden met een online community.”

Zelf is hij overigens pas op latere leeftijd in het doel beland in zijn sport. “Ik keep zelf pas sinds een paar jaren in mijn zaalvoetbalteam. Mijn oudste zoon is een ijshockeykeeper. In die laatste sport heeft de ‘goalie’ overigens wel een grotere statuur. Die waardering voor de goalie in de National Hockey League in Amerika zou ik graag overbrengen naar ‘onze’ Europese teamsporten.”

Top-10
In het boek ZEROHERO zijn diverse top-10’s opgenomen van keepers in de verschillende sporten. Daarbij was Buurman zelf de eenkoppige jury. “Het is vooral mijn bescheiden mening, maar ik heb wel gekeken naar de individuele en teamprijzen die de diverse keepers hebben behaald en het niveau waarop ze geacteerd hebben. De grotere competities wegen zwaarder en in hockey, handbal en waterpolo zijn de Olympische Spelen de grote graadmeter.”

Dominik Hašek staat bijvoorbeeld op één in het ijshockey. “Er zijn doelmannen die meer Stanley Cups hebben gewonnen in de National Hockey League, maar hij is absoluut mijn persoonlijke favoriet. Als ik alle vijf sporten bij elkaar neem, is ‘The Dominator’ ook mijn overall-keuze. De Tsjechisch international speelde lange tijd voor de Buffalo Sabres, niet toevallig mijn favoriete ijshockeyteam.”

Statistieken
Handbalkeepers krijgen op topniveau tussen de veertig en de zestig schoten per wedstrijd te verwerken. “Daarmee is het de sport waar de keeper het meeste te doen heeft. In het ijshockey zijn het er gemiddeld zo’n dertig tot vijfendertig. In het waterpolo krijgen de keepers, mede door de druk van de schotklok, ook relatief veel te doen. Maar bij die sport is de wedstrijdduur dan weer korter. In het hockey en voetbal wordt er relatief gezien veel minder op doel geschoten.”

In het ijshockey is het reddingspercentage het hoogst. “Tussen de negentig en honderd procent wordt gestopt. Bij een perfecte wedstrijd van de keeper (een ‘shut-out’) mag deze zijn goal omgooien, een mooie traditie. In het veldhockey heeft de keeper een grote rol door de strafballen, strafcorners en shoot-outs die er zeer geregeld voorkomen. Zo heeft elke sport weer zijn eigen specifieke eigenschappen voor de doelman of -vrouw.”

Rust en focus
Als belangrijke eigenschappen van de ‘doelwachter’ noemt Buurman ‘rust en focus’. “Als je als een malloot in het doel gaat springen, dan ga je het niet redden. De pure focus op de bal is een belangrijke eigenschap en het vermogen om de omgeving en alle afleiding zoveel mogelijk buiten te sluiten. Het omgaan met druk is ook een belangrijke eigenschap. Een blunder in het voetbal kan een keeper nog lang achtervolgen.”

Zijn eigen ervaringen op een bescheiden niveau geven hem ook veel voldoening. “Op zondagochtend om negen uur speel ik 45+ zaalvoetbal in IJsselstein, op een uur rijden vanuit Helmond. Ik kan niet meer zonder. De mooie reddingen en de keren dat de bal door mijn benen gaat, blijven me bij. Ik vind het geweldig om die verantwoordelijkheid te hebben en die druk te voelen. Daar word ik beter van.”

Podcast
Een blik op de actualiteit van de het EK-voetbal brengt het gesprek op het EK-voetbal in het Nederlands Elftal. “Bondscoach Ronald Koeman heeft naar mijn mening een goede keuze gemaakt met Bart Verbruggen. Hij straalt vertrouwen uit en is van de drie mentaal de beste keuze van de drie. Justin Bijlow is toch blessuregevoelig en Mark Flekken iets te flegmatiek. Persoonlijk vind ik het jammer dat hij Nick Olij niet heeft meegenomen, ook al omdat ik hem heb geïnterviewd.”

Arie van de Bunt (waterpolo), Nieki Verbeek (hockey), Eline Gabriele (ijshockey), Pim Steenbrink (waterpolo) en Ian Meierdres (ijshockey) namen woensdag 12 juni de eerste exemplaren van het ruim 500 pagina’s tellende boek in ontvangst. “Het was een geweldige middag in Tilburg waarbij de aandacht keurig werd verdeeld over alle sporten. De eerste reacties waren goed en het was erg leuk om met iedereen bij te praten.”

Via het online platform zijn binnenkort drie variaties van podcasts te horen. “Een reguliere uitzending is een interview met één of twee keepers, inhoudelijk over het vak. Er zijn specials over een specifieke redding of situatie waarin we een goalie bepreken. En dan zijn er nog ‘shortcasts’ waarin we tien tot vijftien minuten op de actualiteit ingaan. Het is de bedoeling om elke maand een langere podcast te publiceren en om de één à twee weken een ‘shortcast’.”

Voor meer informatie: zerohero.one