Welke sportverenigingen kunnen vriendschapsbanden kweken?

door: Anne Schulze | 18 december 2008 

Ruud van der Meulen promoveerde in december 2007 aan de Radboud Universiteit Nijmegen op zijn proefschrift ‘Brug over woelig water’, waarin de verbindende werking van sportverenigingen centraal stond. Op 13 december 2008 ontving hij hiervoor de NKS Boymansprijs. In 2009 geeft Van der Meulen een nieuw vervolg aan zijn werkzaamheden als ontwikkelaar/onderzoeker met het oprichten van Bureau Spruit en het kwaliteitsnetwerk SportPlus.

De NKS Boymansprijs is een bekroning voor proefschriften en scripties die zich richten op een aspect van sport, lichamelijke opvoeding, bewegingsrecreatie of daarmee samenhangende maatschappelijke achtergronden van sportbeoefening; in het bijzonder vanuit een christelijke levensopvatting. De prijs wordt sinds 1987 jaarlijks uitgereikt en werd vorig jaar in ontvangst genomen door Esther Rutten voor haar proefschrift over de rol van educatie in jeugdsport (2007).

Sportvereniging lost geen maatschappelijk probleem op
“Er wordt vaak gedacht dat sportverenigingen gemakkelijk maatschappelijke problemen kunnen oplossen, maar in feite zijn deze effecten niet zo sterk”, zo vat Ruud van der Meulen, senior onderzoeker bij Kennispraktijk, de conclusie van zijn winnende proefschrift samen. In zijn onderzoek bestudeerde hij de veronderstelling dat het lidmaatschap van sportverenigingen in Nederland invloed heeft op vriendschappen, kennissenkringen en veralgemeend vertrouwen. Daarbij keek hij onder meer naar banden tussen autochtonen en allochtonen.

“De meest verrassende uitkomst van mijn onderzoek was dat ik geen verschillen heb kunnen vinden tussen solo- en teamsporten: verbroedering maakt dus qua sport niet uit”, aldus Van der Meulen. “Ook tussen diverse manieren waarop mensen lid zijn geworden van een sportvereniging bleek geen sterk verschil te bestaan. Met name dit laatste resultaat heeft me gebracht op het vervolg van mijn proefschrift: welke soorten sportverenigingen zijn in staat om een maximaal verbindend effect te bereiken? Ofwel: welke interventies werken goed?”

Link tussen sport en maatschappij
Het afgelopen jaar heeft Van der Meulen deze vragen losgelaten op diverse jeugdsportprojecten waarin op een slimme manier maatschappelijke partijen bij elkaar gebracht werden. Zo was Van der Meulen in Nijmegen als ontwikkelaar/onderzoeker betrokken bij het project ‘Futsal Chabbab’, waarmee geprobeerd wordt de onderwijs- en arbeidsmarktkansen van jongeren uit achterstandswijken te verbeteren via een combinatie van zaalvoetbal, een leerbedrijf en huiswerkbegeleiding. Verder initieerde hij in september 2008 in Enschede het project ‘Dubbel Doel’, waarbij eveneens voetbal aan loopbaanbegeleiding wordt gekoppeld.

Hoewel in ‘Brug over woelig water’ vooral de academische kant van dit thema wordt belicht en bovendien een gemiddeld effect - in plaats van specifieke uitkomsten - naar voren brengt, heeft Van der Meulen met behulp van de jeugdsportprojecten toch voortgebouwd op zijn eerdere bevindingen. “Uit mijn proefschrift kwam naar voren dat een goed uitgewerkt programma nodig is om een gerichte link tussen sport en de maatschappij te leggen. Deze conclusie kwam ik in de projecten in Nijmegen en Enschede opnieuw tegen.” Met het oprichten van Bureau Spruit (vanaf 1 januari 2009), dat zich specialiseert in het professionaliseren van kansrijke sportprojecten in achterstandswijken en het Nederlands-Vlaamse kwaliteitsnetwerk SportPlus (vanaf 1 februari 2009) dat kennis over zulke projecten wil delen, hoopt Van der Meulen op zijn proefschrift voort te borduren: “Dit zijn twee initiatieven waarmee ik de uiteindelijke stap naar praktische aanbevelingen wil maken.”

Voor de lezing ‘Op zoek naar de nieuwe Saïd’ die Ruud van der Meulen bij het in ontvangst nemen van de NKS Boymansprijs 2008 uitsprak: klik hier

Voor meer informatie: www.bureau-spruit.nl en r.vandermeulen@bureau-spruit.nl