Waterpoloster Van de Kraats onderzoekt maatschappelijke impact topsport in project Blue Shift

Ze is topsporter, won met de Nederlandse waterpolovrouwen het EK in Funchal in februari, en ze probeert de maatschappelijke waarde en zichtbaarheid van topsport te vergroten. Simone van de Kraats is namelijk een van de onderzoekers binnen het project Blue Shift, onderdeel van ZonMw-programma Mooi in Beweging. Het project onderzoekt de maatschappelijke impact van topsport.

Blue Shift startte afgelopen juli aan een tweejarig onderzoekstraject. Een breed consortium van hogescholen, universiteiten, sportbonden, bedrijven en (voormalig) topsporters bekijkt hoe topsport op nieuwe manieren van betekenis kan zijn voor de samenleving. Bartel Berkhout, eigenaar van SportsInQ, en Jan-Willem van der Roest, lector sport management & sport business aan de Hogeschool van Amsterdam, zetten het project op met de overtuiging dat topsport verbindt, inspireert en impact kan maken, meer dan nu het geval is. Binnen tien zogenaamde werkpakketten gaan de onderzoekers op zoek naar nieuwe manieren hoe topsport zorgt voor inspirerende en verbindende effecten. De onderwerpen zijn uiteenlopend: van bedrijfsleven tot esports en van vrouwenvoetbal tot de effectiviteit van rolmodellen.

Van de Kraats speelt waterpolo bij CN Sabadell, net iets boven Barcelona, maar is vanuit SportsInQ bij twee van de werkpakketten betrokken: bedrijfsleven en media. Daarnaast is zij onderdeel van het kernteam van het project. “Ik ben vooral verantwoordelijk voor de marketing, communicatie en evenementen”, vertelt zij vanuit Spanje. “Zo organiseer ik onder meer een groepstrip naar Barcelona. De stad ademt sport en is daarom de ideale plaats voor het maken van een verdiepingsslag in onze onderzoeken, onder meer door het bezoeken van oud-olympische plekken en het luisteren naar internationale sprekers.”

Van de Kraats raakte een jaar geleden betrokken bij het voornemen tot Blue Shift. “Uit interesse in wat SportsInQ doet, zocht ik contact met Bartel. Omdat ik als actief atleet graag mijn stem wil gebruiken om maatschappelijke impact te maken, sloeg ik direct aan op zijn ideeën. Op LinkedIn spreek ik mij in columns al regelmatig uit over verschillende onderwerpen die raken aan sport. Daarbij kun je denken aan de effecten op het klimaat van de transportbewegingen die sporters maken, of gelijkheid in de sport, bijvoorbeeld aan het feit dat meisjes in toenemende mate uit schaamte voor hun eigen lichaam niet sporten. Daarnaast geef ik vrijwillig clinics op basisscholen om kinderen te enthousiasmeren voor sport en ook om ze mee te geven dat het een manier is om voor jezelf te zorgen. Als ambassadeur van Right to Play, Wavemakers United en Sporthelden op School zet ik mij ook bij verschillende stichtingen in. Blue Shift sluit hier goed bij aan.”

Uiteraard bouwt Van de Kraats haar werkzame leven om haar topsportagenda heen. Doordeweeks heeft de waterpolospeelster elke middag en avond een training en soms een wedstrijd. Zaterdag is standaard een wedstrijddag. “Als we met het Nederlands team intern gaan, zoals straks in voorbereiding op de World Cup, werk ik niet. Om de periodes met het nationale team heen, blijft er genoeg tijd over om te werken en als je intrinsiek gemotiveerd bent en het leuk vindt, is er veel mogelijk.”

Door de onderverdeling in tien werkpakketten is er geen eenduidige onderzoeksmethode. Steeds kijken de betrokken onderzoekers wat de meest geëigende weg is om tot resultaten te komen. Van de Kraats: “Bij het werkpakket 2, topsport en bedrijven, zijn we bijvoorbeeld met vijftien bedrijven in gesprek gegaan. Sommige doen al veel met topsport en zijn zich bewust van de kwaliteiten van topsporters buiten hun waarde als merk om, andere juist heel weinig. Ons doel is dat bedrijven meer bijdragen aan en profiteren van maatschappelijke impact via topsport. Denk aan sponsoring, kennisdeling en gezamenlijke innovatie. Om te inventariseren hoe ze dat kunnen doen, nemen we interviews af, organiseren we focusgroepen en doen we literatuuronderzoek.”

Op die manier slaat Blue Shift ook een brug tussen bedrijven en topsporters, vertelt Van de Kraats. “Topsporters vallen na hun sportcarrière regelmatig in een zwart gat. Zonder papiertje komen ze maar moeilijk aan een baan, ondanks hun rijke ervaringen. Via leermodules voor sportorganisaties, TeamNL @ Work, gemeenten en andere overheden hopen we dat zwarte gat en de stap voor bedrijven om een ex-topsporter aan te nemen, te verkleinen.”

Blue Shift heeft ook de ambitie om mensen te bereiken die niet per se in topsport geïnteresseerd zijn. “Natuurlijk heeft iedereen zijn eigen voorkeuren. De één volgt de Tour de France op de voet, de ander gaat liever breien of muziek luisteren. Het is wetenschappelijk bewezen dat topsport verbindt, neem de Olympische Spelen, waarbij iedere Nederlander voor Nederland is, waarbij samen naar sport wordt gekeken en veel mensen zich uitdossen in het oranje. Blue Shift wil leren hoe die inspirerende en verbindende waarde tot stand komt en concrete handvatten bieden hoe de topsport die waarde verder kan vergroten.”