‘Voetbalprofessor’ bestudeert het spelinzicht van Afrikaanse voetballers

Op 30 september zal bewegingswetenschapper Geert Savelsbergh ter gelegenheid van zijn benoeming tot hoogleraar zijn oratie ‘Tussen de linies’ houden. De hoogleraar van de Vrije Universiteit van Amsterdam is sinds december 2008 verbonden aan de Desmond Tutu leerstoel Jeugd, Sport en Verzoening. Tijdens zijn betoog over het belang van het visueel waarnemend vermogen presenteert Savelsbergh resultaten uit zijn sportonderzoek binnen het Desmond Tutu programma.

Geert Savelsbergh vervult sinds 4 december 2008 samen met drie andere hoogleraren – Stephen Ellis, Eddy van der Borght en Chris Elbers – de VU University Desmond Tutu leerstoel Jeugd, Sport en Verzoening. Het doel van deze collectieve leerstoel is de versterking van de wetenschappelijke samenwerking tussen de VU en haar zes partneruniversiteiten in Zuid-Afrika. Savelsbergh, die ook wel de voetbalprofessor wordt genoemd, richt zich geheel op de sportwetenschappelijke aspecten.

Het onderzoek van de voetbalprofessor binnen het Desmond Tutu programma is toegespitst op de beslissingsvaardigheden van jonge Afrikaanse voetbaltalenten. “We willen begrijpen in hoeverre visuele waarneming wordt gebruikt in het spelinzicht. Bekend is dat prestaties in de sport niet alleen worden veroorzaakt door technische motorische vaardigheden, maar ook door de kwaliteit van waarneming. Maar hoe gebruiken spelers visuele informatie en op welke wijze kunnen ze visuele informatie leren gebruiken?”, aldus Savelsbergh. Een doel van het onderzoek in Afrika is om proberen na te gaan in hoeverre talenten spelinzicht hebben. Hoewel het onderzoeken van waarneming vrij lastig is, heeft Savelsbergh een methode gevonden waarmee dit mogelijk is. Wat deze methode is, kan hij echter nog niet bekendmaken: “Dat zal ik tijdens mijn oratie vertellen.”

Voetbal is van heel Afrika
Het onderzoeksprogramma van professor Savelsbergh in Mafikeng zal zich vooral richten op talent scouting in het voetbal. “Dit komt niet alleen door mijn eigen interesse in de sport, maar ook omdat voetbal in Afrika iets is van de hele bevolking en niet van één bevolkingsgroep.” Savelsbergh wendt zich daar op de visuele waarneming en het beslissingsgedrag in het spel van circa dertig talentvolle, maar onervaren Afrikaanse voetbalspelers. “Door visuele informatie snel op te pikken kan worden geanticipeerd op komende gebeurtenissen. Hierdoor is de speler uiteindelijk sneller in staat om goede beslissingen te nemen”, legt de hoogleraar uit.

Savelsbergh voert zijn onderzoek uit bij het Soccer Institute in Mafikeng. Het instituut – dat deel uitmaakt van de North-West University – is het enige genootschap in Zuid-Afrika waar zowel mannelijke als vrouwelijke talenten worden getraind tot profvoetballers en waar ze gelijktijdig een universitair diploma kunnen behalen.

Trainen en ontdekken van talenten verbeteren
Als de gegevens van het onderzoek in kaart zijn gebracht wordt er een visueel trainingsprogramma opzet. Het Soccer Institute wordt op deze manier versterkt door zowel internationaal als nationaal academisch onderzoek en daarnaast krijgen talenten ook individueel de kans om aan hun voetbalvaardigheden te werken door middel van extra trainingsmogelijkheden. Savelsbergh: “Uiteindelijk hopen we met dit onderzoeksprogramma het trainen en ontdekken van talenten te verbeteren.”

Het onderzoek van Savelsbergh en zijn medewerkers zal in totaal vier jaar in beslag nemen. Per 1 januari 2010 worden twee promovendi, die Savelsbergh zowel in Afrika als in Nederland begeleidt, aangewezen. “Dan kunnen we in de zomer 2010 echt gaan beginnen.” Savelsbergh en zijn collega’s zijn nu dan ook druk op zoek naar sponsors. “Het zou fijn zijn als we extra ballen en trainingspakken mee kunnen brengen voor de universiteiten daar. Ook hebben we elektronische apparaten nodig voor in het lab dat nog moet worden opgericht.”

‘Tussen de linies’
De oratie ‘Tussen de linies’ van Gert Savelsbergh vindt 30 september om 15.45 plaats in de aula van het hoofdgebouw van de VU plaats. De oraties van de andere hoogleraren aan de leerstoel ‘Jeugd, Sport en Verzoening’ vinden zowel in september als oktober plaats.

De VU University Desmond Tutu leerstoel Jeugd, Sport en Verzoening zal door vier hoogleraren van verschillende faculteiten voor een periode van vijf jaar worden ingevuld. Stephen Ellis gaat zich bezighouden met de sociaal-wetenschappelijke aspecten (oratie op 23 september 2009); Geert Savelsbergh richt zich op de sportwetenschappelijke aspecten (oratie op 30 september 2009); Eddy Van der Borght richt zich op de religieuze aspecten (oratie op 7 oktober 2009); Chris Elbers gaat zich bezighouden met armoedebestrijding en ontwikkeling (oratie op 14 oktober 2009).