Vlaamse zaalvoetbalcompetitie zonder arbiters groot succes

door: Bas Kammenga | 15 september 2022

In Vlaanderen spelen wekelijks negenhonderd zaalvoetbalteams competitie zonder enige vorm van arbitrage. Op vriendschappelijke basis en met ‘fair play’ zeer hoog in het vaandel vormt de Liefhebbers Zaalvoetbal Cup (LZV Cup) een tegenwicht voor het regulier aanbod van de traditionele bond. Zo genieten 14.000 liefhebbers van hun sport, zonder inmenging van bestuurslagen of overdreven veel administratie.

Oprichter Kris Verbert vertelt allereerst over de start, zo’n twintig jaar geleden: “Mijn vrienden en ik waren geen supergoede voetballers, maar wel ‘gek’ van voetbal. Wij kwamen regelmatig samen op pleintjes in de buurt om te voetballen. We hadden eigenlijk niet zoveel zin om bij een echte club aan te sluiten met een trainer en bestuur boven de groep, verplichte trainingen, agressieve tegenstanders en soms niet zulke goede scheidsrechters.”

Verbert en zijn vrienden wilden een zaalvoetbalclub oprichten zonder bestuur of coach. “Dat hebben we dan gedaan,” blikt hij terug. “We zochten een competitie zonder veel kosten of administratie, maar die bestond niet. We hebben dan maar een aantal oefenwedstrijden gespeeld tegen andere vriendenteams. Toen heb ik aan hen gevraagd om een kleine competitie te spelen zonder scheidsrechter en op vriendschappelijke basis. Ik ging het klassement bijhouden en zo was de Liefhebbers Zaalvoetbal Cup geboren.”

Oprichting
In het eerste jaar waren er acht teams, daarna groeide het uit tot dertien en vervolgens 27. Momenteel zijn er ongeveer negenhonderd teams. “We zien dat we populair zijn bij de leeftijdsgroep van 18 tot 25 jaar, die zonder stress of spanning willen spelen. Het is ook een manier om je vrienden regelmatig te blijven zien, want dat is niet altijd makkelijk in de drukke maatschappij waarin we leven.”

“We maken alles voor de ploegen zo eenvoudig mogelijk. Alles wat niet nodig is, hebben we afgeschaft, zoals een voorzitter, een trainer, onnodige administratie en vergaderingen. Bij ons is één teammanager nodig die de zaal reserveert, het inschrijvingsbedrag betaalt, maximaal twintig spelers inschrijft en na de wedstrijd online de uitslag en het ‘fair play’-formulier invult. De enige kosten die overblijven zijn zaalhuur en een bedrag van 297 euro per jaar voor het hele team. Wij sluiten daarvoor een sportongevallenverzekering af en betalen de kosten voor de organisatie, de vaste lasten en vrijwilligersvergoedingen.”

Fair Play
“De eerste reactie van mensen op het spelen zonder arbitrage is vaak sceptisch door wat ze meemaken in de reguliere competities met vaak wel vijandigheid. Mensen vergeten meestal dat ze als kind al zonder scheidsrechter hebben gespeeld, op een speelplaats of pleintjes of in de tuin. Later gaat men dan denken dat dit niet meer zou kunnen, maar dat is een foute gedachte. Zodra ze bij ons meedoen en zien hoe de teams zich gedragen, willen ze eigenlijk nooit meer teruggaan naar wat ze vroeger hebben gekend.”

Ook benoemt Verbert nog een aantal winstpunten van de aanpak zonder scheidsrechters: “Er is geen scheidsrechter om te misleiden dus een ‘schwalbe’ zie je nooit. Daarmee maak je jezelf als speler alleen maar belachelijk. Ook de ‘professionele overtreding’ is bij ons zeldzaam, die zijn ‘not done’. Het foutief ontnemen van een grote doelkans betekent trouwens een verplichte vervanging van die speler voor de rest van de wedstrijd. Er is ook weinig discussie over een uitbal want de spelers voelen zelf maar al te goed wie de bal het laatst raakte. En tot slot zijn teams ook verantwoordelijk voor hun supporters waardoor die zich voorbeeldiger gedragen.”

Conflicten
Mocht er in een duel alsnog discussie ontstaan, is er een duidelijk protocol voorhanden. “Ons reglement is kort maar volledig en iedereen wordt geacht deze regels te kennen, die op één A4-blad staan. We trekken sowieso al ploegen aan met dezelfde mentaliteit om volgens de regels te spelen en hun aantal fouten te beperken. Ten tweede vragen we ploegen om hun fouten gewoon toe te geven. Als er toch discussie bestaat, vragen we hen rustig te blijven en een beslissing te nemen. Als ze dan het gevoel van onrecht hebben, kan daar na de wedstrijd online in het ‘fair play’-verslag melding gemaakt worden. Met clubs die vaker worden gemeld, nemen we contact op om ze bij te sturen.”

Als die ploegen zich niet aanpassen dan worden ze aan het einde van het zaalvoetbalseizoen uitgesloten. “Dit gebeurt op jaarlijkse basis bij zo’n drie procent van de clubs. Die andere 97% kan zich uitstekend gedragen en dus sturen wij aan op een ‘survival of the fairest’. We gaan de 97% die zich helemaal thuis voelt in ons eenvoudige concept niet lastigvallen met allerhande verplichtingen en arbitrage, alleen maar om de drie procent aan boord te kunnen houden. Dan nemen we liever afscheid van die drie procent. Zij werden genoeg gewaarschuwd en bijgestuurd maar hebben hun kans niet gegrepen.”

Groei
De Liefhebbers Zaalvoetbal Cup is begonnen in de regio Leuven/Aarschot, in Belgisch Brabant. “Daar hebben we een vierde van de ploegen, in ruim twintig poules. Maar we zijn intussen actief in heel Vlaanderen en in Brussel. Overal spelen clubs in kleine afgebakende regio’s zonder veel reistijden. In elk van de regio’s hebben we minimaal twee poules zodat er ook gepromoveerd of gedegradeerd worden. We benadrukken wel dat de grootste prestatie is dat ploegen sportief spelen. Een kampioensploeg die onsportief speelt, ligt er het volgende seizoen gewoon uit.”

In 2016 maakte Verbert er zijn werk van om de LZV Cup te organiseren. “Ik kon het niet meer combineren met mijn job bij de Belgische ABN AMRO Bank. We zijn de laatste zes jaar zo gegroeid dat ik, nu ook achteraf, blij ben dat ik die keuze gemaakt heb. In de loop van 2023 zal er mogelijk een tweede medewerker worden aangetrokken om mijzelf te ondersteunen. Eventuele ambities om uit te breiden in Wallonië of over de Nederlandse grens, zijn voor ons in deze fase niet haalbaar.”

Vroeger bestonden er heel wat zaalvoetbalbonden in Vlaanderen. “Die kregen allemaal subsidies, maar sinds een jaar of vijf zijn die er alleen nog voor de ‘grote’ voetbalbond. Net in de fase dat wij voor het eerst aanspraak konden maken op zo’n subsidie, werden deze afgeschaft. Wij waren echter altijd al gewend zonder overheidssteun te werken en blijven daarom overeind als grootste alternatief.”

Uitbreiding
Het concept is dus succesvol en er is al eens geëxperimenteerd op het veld. “Het was één wedstrijd tussen twee veteranenteams. Als enige aanpassing hebben we het buitenspel afgeschaft. We hadden verwacht dat een aanvaller dan voor het doel van de tegenstander zou blijven hangen, maar daaruit is geen enkel doelpunt ontstaan. Een verschil met zaalvoetbal is dat bij veldvoetbal wél contact is toegestaan. Niet ieder contact is een overtreding op het veld. Dat maakt het iets ingewikkelder, maar in theorie is het mogelijk.”

“In het topvoetbal zal het wellicht niet lukken. Daarin gaat heel veel geld om en dat zorgt voor oneerlijkheid. Vaak zie je dat de verliezende coach in z’n perspraatje op zoek gaat naar het moment dat zijn ploeg benadeeld werd om andere tekortkomingen te verbloemen. De winnende coach neemt het geschenk van de scheidsrechter in dank aan en zal de scheids er nooit op wijzen dat hij fout zit. Dat zulke clubs scheidsrechters nodig hebben komt dus door hun eigen oneerlijkheid. Als consequentie zouden ze dan ook de menselijke fouten van die scheidsrechters moeten aanvaarden. Maar zonder enige schaamte wordt er wekelijks heel veel kritiek geuit op die arme mannen in het zwart. Dat is eigenlijk een beetje hypocriet.”

Voor meer informatie: www.lzvcup.be