Visiedocument helpt gemeenten bij de ontwikkeling van hun sportbeleid

Nu de gemeenteraadsverkiezingen achter de rug zijn, gaan veel colleges aan de slag met het opstellen van nieuwe beleidsprogramma’s. Om gemeenten te helpen rationeel na te denken over de vorm en inhoud van hun sportbeleid, is in opdracht van de Vereniging Sport en Gemeenten (VSG) het Visiedocument Nederland Sportland opgesteld.

Behalve dat dit document als inspiratiebron dient voor gemeenten die nu of in de toekomst hun sportbeleid willen vernieuwen, draagt de handreiking indirect ook bij aan het Olympisch Plan 2028. “Het Olympisch Plan roept de vraag op wat gemeenten kunnen en willen bijdragen om van Nederland een sportland te maken”, vertelt Hugo van der Poel, secretaris van de werkgroep die het Visiedocument in opdracht van de VSG heeft opgesteld. “Het document dat wij ontwikkeld hebben, kan gemeenten ondersteunen om op lokaal niveau invulling te geven aan het Olympisch Plan.”
 
Vier modellen voor sportbeleid
Om gemeenten een handje te helpen bij het beantwoorden van de vraag wat ze precies met sport willen en kunnen, presenteert het Visiedocument vier verschillende modellen voor sportbeleid. “Het eerste model is het sportstimuleringsmodel”, aldus Van der Poel. “Dit is het sportbeleid dat we in elke gemeente minimaal aanwezig mogen achten, en dat als basis dient voor de overige modellen.” In het tweede model, het sociale ontwikkelingsmodel, wordt sport zowel gestimuleerd als instrumenteel ingezet om sociale doelstellingen te realiseren - in het bijzonder doelstellingen op het vlak van volksgezondheid en maatschappelijke verbondenheid en betrokkenheid. Topsport speelt in dit model niet tot nauwelijks een rol.

Het derde model dat in de handreiking centraal staat is het economische ontwikkelingsmodel. In dit model wordt de sport gestimuleerd en instrumenteel ingezet ten behoeve van economische doelstellingen als de verbetering van de werkgelegenheid, het vestigingsklimaat en/of het toeristisch imago van een stad, provincie of regio. “Evenementen, grootschalige accommodaties en topsport spelen in dit model over het algemeen een belangrijke rol”, voegt Van der Poel toe. “Het vierde en tevens laatste model noemen we het integrale model. In feite is dit model een optelsom van alle voorgaande modellen.”

Met welke sport welke doelstellingen behalen?
Met de presentatie van deze vier modellen hoopt Van der Poel gemeenten te prikkelen om na te denken over de meerwaarde van economische en maatschappelijke effecten van sport. “Wil je zulke effecten als bonus meenemen of wil je je er bewust op richten? Dat moeten gemeenten zich afvragen”, zo licht hij toe. “Als een gemeente besluit er wél op te focussen, dan moeten ze zich realiseren dat het eisen stelt aan hun beleid. Ze zullen dan moeten bedenken welke doelgroepen ze willen bereiken en welke sport geschikt is om bepaalde doelstellingen te behalen.”

Dat de ene sport andere effecten en mogelijkheden heeft dan de andere sport, is iets dat gemeenten volgens Van der Poel ook goed moeten beseffen. “Een kijksport als motorcross is geschikt om economische doelstellingen als city marketing te bereiken - denk bijvoorbeeld aan de TT in Assen. Een sport als hardlopen is meer geschikt om mensen aan het bewegen te krijgen, en daarmee gezondheidseffecten te bereiken. Als gemeenten interesse hebben in de drie laatstgenoemde modellen, moeten ze dus niet alleen bedenken hóe ze mensen aan het sporten willen krijgen, maar ook opletten wélke sporten ze waarvoor kunnen inzetten.”

Best practices als inspiratiebron
Om gemeenten - zeker met het oog op de pasgevormde colleges - zo snel mogelijk te ondersteunen en inspireren, heeft de Vereniging Sport en Gemeenten onlangs een eerste versie van het Visiedocument op haar website gezet. “Het is de bedoeling dat er na verloop van tijd ook best practices bij komen te staan”, aldus Van der Poel. “Gemeentelijk sportbeleid dat succesvol is gebleken kan op die manier een inspiratiebron voor andere gemeenten gaan vormen.”