Vier ‘high potential’ sportinterventies van start

In Nederland zijn er duizenden mensen die eigenlijk wel zouden willen sporten, maar die de stap toch niet (durven) maken. Juist deze inactieve mensen moeten worden verleid om (meer) te sporten en bewegen en daarom is de overheid in 2007 gestart met het Nationaal Actieplan Sport en Bewegen (NASB). Binnen de setting Sport van het NASB zijn tien sportbonden in 2008 gestart met dertien NASB sportinterventies om mensen op een nieuwe manier aan het sporten te krijgen. In 2010 zijn daar vier ‘high potential’ sportinterventies bijgekomen, die op 8 april jl. werden gepresenteerd. Maar wat houden deze high potential sportinterventies nu precies in?

De dertien sportinterventies van het NASB zijn tot stand gekomen na een uitgebreide pilotfase in 2007 waar zeventien sportbonden met 24 sportprojecten aan meededen. Het onderzoeksbureau NIVEL deed vervolgens onderzoek naar de effecten van de sportprogramma’s. Hierbij werd onder andere gelet op: de doelgroep (te-weinig-actieven), het effect (of het project inderdaad activeerde tot bewegen), de continuïteit van het project, lokale samenwerking (met gemeente, onderwijs en sportvereniging) en of er een handleiding was opgesteld waardoor het project in de toekomst een vervolg zou kunnen krijgen.

“Uiteindelijk zijn er dertien sportconcepten als NASB sportinterventies geselecteerd, omdat deze ook daadwerkelijk bijdroegen aan de doelstelling van het NASB: het activeren van te-weinig-actieven. Deze sportinterventies lopen tot eind 2010 medio 2011 en worden tot die tijd gesubsidieerd door het ministerie van VWS. De sportbonden zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van de sportconcepten”, legt Hein Veerman, programmamanager NASB setting Sport van NOC*NSF uit.

Plezierige en laagdrempelige manier
De NASB sportinterventies hebben drie jaar de tijd om te-weinig-actieve mensen aan te moedigen om op een plezierige en laagdrempelige manier (meer) te gaan sporten. Nu zijn daar vier ‘high potential’ sportinterventies bijgekomen, te weten: ‘45+ voetbal’ van de Koninklijke Nederlandse Voetbal Bond (KNVB), ‘Go! Fit met Power’ van de Koninklijke Nederlandse Krachtsport en Fitness Federatie (KNKF), ‘Schoolgolf’ van de Nederlandse Golf Federatie (NGF) en ‘KorfbalFit’ van het Koninklijke Nederlandse Korfbal Verbond (KNKV).

Veerman vertelt: “Gedurende 2009 kwamen we een aantal sportbonden tegen die begonnen waren met een sportconcept dat zeker ook NASB-waardig was. Maar aangezien de NASB sportinterventies al ruim twee jaar bezig waren en de subsidie over die projecten al in 2008 was verdeeld, konden we deze sportconcepten niet als sportinterventie bestempelen. Om ze toch aan te moedigen, hebben we ze daarom aangekaart als NASB ‘high potential’ sportinterventies.”

Kennisdeling en bondsondersteuning
Deze high potentials ondergaan een verkorte versie van de effectevaluatie ten opzichte van de andere dertien sportinterventies. Veerman legt uit: “Zo worden de high potentials in het najaar van 2010 door NIVEL beoordeeld op hun effectiviteit, dan wordt beoordeeld of mensen ook daadwerkelijk meer zijn gaan bewegen en sporten door dat project.” Dit gebeurt aan de hand van een nul- en een één-meting. Maar als blijkt dat een high potential sportinterventie geen statistisch effect genereert, zijn daar volgens Veerman geen grote gevolgen aan verbonden. “De projecten krijgen immers al geen subsidie. Maar het betekent voor hen natuurlijk wel dat ze zich niet mogen bestempelen als ‘bewezen effectief’. Maar het is niet zo dat het sportconcept op dat moment meteen slecht is. Het kan bijvoorbeeld zijn dat de interventie meer mensen aan het bewegen heeft gebracht, maar dat het effect niet statistisch significant blijkt te zijn.”

Wat zijn dan de belangen die een sportproject heeft om als high potential sportinterventie te worden aangemerkt? Veerman: “Je moet hierbij bijvoorbeeld denken aan kennisdeling, communicatie en expertise. Bovendien ontvangen ze kosteloos de effectevaluatie van NIVEL en worden ze door NOC*NSF ondersteund.”

Eerste cijfers zijn veelbelovend
Toch verwacht Veerman niet dat er veel sportinterventies zullen zijn die geen effect hebben op het in beweging brengen van te-weinig-actieve mensen. “Eigenlijk hoor ik alleen maar goede resultaten. Zo is er in september 2009 – ruim één jaar nadat de sportinterventies actief werden – door NIVEL een peiling gedaan en daaruit bleek dat er al 150.000 mensen via de NASB sportinterventies zijn bereikt. De totale doelstelling ligt op 260.000 deelnemers. Het lijkt er dus op dat de sportinterventies zeer goed op weg zijn.”

De eerste onderzoeksresultaten van de projecten ‘Start to Run’ van de Atletiekunie en ‘Fiets-Fit’ van de Nederlandse Toer Fiets Unie (NTFU) zullen de komende maand gepresenteerd worden. “Deze bestaan uit factsheets met resultaten van de twee betreffende sportprojecten”, legt Veerman uit. De volledige effectevaluatie van alle dertien sportconcepten zal medio 2011 worden gepresenteerd evenals de resultaten van de high potentials.