"Verandering roept natuurlijk altijd weerstand op"

door: Leo Aquina | 18 februari 2016

Na de Olympische Spelen deze zomer in Rio de Janeiro brengt de Judo Bond Nederland alle topjudoka’s samen in één topsportcentrum op Papendal. Over deze ‘centralisatie’ bestaat al lange tijd zorg onder judoka’s en coaches. Waarom worden topsporters in hun olympische voorbereiding met deze onrust geconfronteerd? Interim-directeur Henry Bonnes nam uitgebreid de tijd om dit voor Sport Knowhow XL toe te lichten. “Ik wil de onrust bij de judoka’s niet bagatelliseren, maar het wordt nogal eens uitvergroot in de pers. Ik heb heel constructieve gesprekken met individuele judoka’s.”

Bonnes noemt de timing van het centralisatieproces ongelukkig. Aanvankelijk was het ook anders gepland. “De centralisatie komt voort uit een evaluatie na de Olympische Spelen van Londen in 2012”, aldus Bonnes, die op dat moment nog niet werkzaam was bij de judobond.

“Die evaluatie leidde tot de conclusie dat er te veel tijd verloren ging in de driehoek wonen, studeren en trainen. Als je alle reistijd in judo zou kunnen steken, zou het rendement veel hoger zijn. De centralisatie moest in 2014 gerealiseerd zijn, want dan hadden we nog twee jaar om rustig naar de Spelen toe te werken. Door de weerstand heeft de besluitvorming echter langer op zich laten wachten. Daardoor is de timing nu buitengewoon ongelukkig, maar we doen er alles aan om de onrust zoveel mogelijk bij de sporters weg te nemen.”

Selectieproces
De judobond is momenteel bezig met een selectieproces voor het nationale trainingscentrum dat vanaf september van start gaat op Papendal. Brengt dat geen onnodige onzekerheid met zich mee voor sporters die zich op Rio de Janeiro voorbereiden? “Er komen veel meer judoka’s in aanmerking voor het nationale trainingscentrum, dan er judoka’s naar Rio gaan”, zegt Bonnes. “De echte toppers gaan naar de Olympische Spelen en zij hoeven zich geen zorgen te maken of ze al dan niet geselecteerd worden.”

Bonnes toont begrip voor de zorgen en het ongemak. “We hebben op dit moment vier regionale trainingscentra: in Haarlem, Rotterdam, Eindhoven en Heerenveen. Dat brengen we straks allemaal bij elkaar op Papendal en dat betekent voor een groot aantal sporters dat ze hun boeltje bij elkaar moeten pakken om naar Arnhem te verhuizen. Verandering roept natuurlijk altijd weerstand op en voor judoka’s die nu in hun eigen omgeving naast het judo ook een sociaal leven hebben, is dat een grote stap.”

Maatwerk
Voor een deel van de judoka’s overweegt de judobond maatwerk. “Je moet bijvoorbeeld denken aan judoka’s die na Rio wel nog door willen, maar niet meer een olympisch traject van vier jaar aan willen gaan. Voor hen is verhuizen naar Arnhem misschien geen optie. We willen kijken hoe we ervoor kunnen zorgen dat deze sporters toch gebruik kunnen maken van de faciliteiten op Papendal. Zij zijn bovendien waardevol voor jonge sporters die nog volop in ontwikkeling zijn.”

Een van de sporters op wie dat maatwerk van toepassing zou kunnen zijn is Henk Grol. Telesport schreef begin februari onder de kop Vraagtekens rond centralisatie judotop ‘Henk Grol wil pas na Rio over project op Papendal praten’ “Dat wordt heel negatief uitgelegd”, aldus Bonnes. “Henk focust zich op de Olympische Spelen, maar ik heb uitstekend contact met Henk en hij belde me na dat artikel ook meteen om te zeggen dat hij daar geen woord over had gezegd.”

In datzelfde Telesport-artikel werd de suggestie gewekt dat de komende centralisatie in het judo voor bondscoach Maarten Arens een reden zou kunnen zijn om niet verder te gaan bij de judobond. “Maarten maakt deel uit van het projectteam dat de ophanden zijnde veranderingen vormgeeft. Hij staat daar heel constructief in en hij werkt actief mee aan de invulling van het nieuwe nationale trainingscentrum. Dat moet je los zien van de rol die hij daar zelf eventueel in gaat spelen. Dat zal de komende maanden duidelijk worden”, aldus Bonnes.

Sparringpartners
Cor van der Geest toonde zich in een interview met Sport Knowhow XL in 2014 een verklaard tegenstander van de centralisatie. Volgens de voormalig technisch directeur van de judobond zou het niet goed mogelijk zijn om genoeg goede sparringpartners voor de judoka’s te vinden op één nationaal trainingscentrum. “Dat was een bezwaar waar iedereen mij in het begin mee confronteerde en ik kon me daar ook wel iets bij voorstellen”, vertelt Bonnes.

“We zijn met een aantal experts van binnen en buiten de judowereld bij elkaar gaan zitten in Nieuwegein. Daar waren ook mensen bij die op voorhand zeiden dat het een probleem zou zijn, maar we kwamen al snel tot de conclusie dat het probleem er eigenlijk niet was. We halen van vier locaties mensen naar Papendal, in alle gewichtsklassen vier judoka’s. Een judoka kan sparren met mensen uit zijn eigen gewichtsklasse en met één klasse erboven en één klasse eronder. Dat betekent dat voor iedere judoka dus drie plus vier plus vier is elf sparringpartners. Daarnaast gebruiken we de regionale trainingscentra als kweekvijver en die komen nog eens twee keer per week op Papendal trainen. Waarschijnlijk levert de centralisatie alleen maar meer sparringpartners op. Alleen in de hoogste en in de laagste gewichtsklassen is het moeilijker, maar daar is het sowieso moeilijker.”

Informatiebijeenkomst
Hoewel Bonnes zich realiseert dat de centralisatie veel stof heeft doen opwaaien, wil hij de onrust daarover nuanceren. “Als je gaat veranderen, kun je jezelf als projectteam opsluiten en alles van bovenaf doorvoeren als de plannen eenmaal rond zijn. Je kunt de stappen die je gedurende het proces zet ook delen. Dat laatste hebben wij gedaan en dat roept wel eens weerstand op omdat je eenvoudigweg niet alles tegelijk kunt doen. In het begin was er veel minder draagvlak voor de centralisatie dan nu en we werken er hard aan om alle onduidelijkheid uit de wereld te helpen."

"Een mooi voorbeeld zijn de informatiebijeenkomsten die we in november hebben gehouden. Dat waren er zes en we hadden zo’n 350 judoka’s en ouders ontvangen. Tijdens de bijeenkomsten waren er een paar mensen aan het woord die veel bezwaren uitten, maar na afloop van de bijeenkomst kwamen er ook mensen op ons af die letterlijk vroegen: ‘Waar kan ik tekenen?’”

Voor meer informatie: www.jbn.nl