Veel verloren voetbaltalent door slechte mentale begeleiding

door: Leo Aquina | 8 maart 2012

“Zo’n Mario Balotelli is mentaal absoluut ongeschikt voor topvoetbal”, aldus Bram Bakker. Volgens de bekende psychiater/sporter gaat er in het betaalde voetbal enorm veel talent en geld verloren door slechte psychologische begeleiding van spelers. Samen met makelaarskantoor EFM International wil hij daar verandering in aanbrengen. “We gaan de begeleiding van profvoetballers structureel anders aanpakken.”

Bakker ziet het al jaren met lede ogen aan. “De bestaande makelaarsbureaus regelen de financiële zaken voor spelers en ze verdienen geld aan transfers, maar verder laten ze zich aan de begeleiding weinig gelegen liggen.” Hoewel clubs tegenwoordig vaak wel een mentaal begeleider in dienst hebben, is er volgens Bakker nog een wereld te winnen. “Clubs geven enorm veel geld uit aan scouting en fysieke keuringen, maar ze doen nooit een mentale keuring. Dat is pure geldverspilling. Kijk eens hoe vaak zo’n Luis Suarez bij Liverpool geschorst is, of Gyon Fernandez bij Feyenoord. Neem als voorbeeld de situatie van Mounir El Hamdaoui bij Ajax.” Bakker wijst ook op het schrijnende gebrek aan begeleiding als het gaat om internationale transfers: “Die jongens komen op heel jonge leeftijd uit een andere cultuur en ze worden hier ergens in een flatje neergezet. Wie helpt ze? Wat doen die jongens in hun vrije tijd? Je investeert als club tonnen of zelfs miljoenen en vervolgens laat je zo’n speler aan zijn lot over, met alle risico’s van dien. Kijk eens wat er met Jonathan Reis bij PSV is gebeurd.”

EFM International wil de spelers meer dan alleen sportief en financieel begeleiden. Dat kan op alle fronten, met school/opleiding, met het vinden van een woning, de hypotheek, en psychologische begeleiding indien gewenst. Als een speler bij EFM binnenkomt, staat er sowieso een gesprek met Bakker op het programma. Enerzijds om de drempel bij de speler weg te nemen en anderzijds kijkt EFM wat voor vlees het in de kuip heeft. “Er is in het voetbal een grote drempel om naar een psychiater te gaan. Dat staat zo ongeveer gelijk aan zeggen dat je homo bent. Maar als een speler mij een keer heeft gezien en weet dat ik een gewoon mens ben met wie hij prima kan praten, zal hij eerder naar me toekomen. Ik ben als marathonloper ook een sportman en een voetballer merkt snel dat je ook zijn taal spreekt. Dat werkt drempelverlagend.”

Een van de redenen waarom het voor een speler prettig is mentale begeleiding te krijgen bij zijn managementbureau is de onafhankelijkheid. “Ik heb gewoon beroepsgeheim”, aldus Bakker. “Een club hoort dus nooit terug wat een speler aan mij vertelt en dat maakt het voor de speler veilig. Een psycholoog bij de club is natuurlijk toch vaak een verlengstuk van de trainer. Toch is mijn positie voor de clubs niet altijd vanzelfsprekend. Laatst werd ik door een trainer van een Eredivisieclub gebeld en hij vroeg mij op buitengewoon intimiderende toon wat ik met de speler had besproken. Dat vertel ik hem niet, dat is iets tussen mij en de speler. Ik werk in het belang van de individuele speler en uiteindelijk is dat ook in het belang van de club. Stel een speler heeft een vriendin die verslaafd is aan cocaïne, dan gaat dat de club niets aan. Als ik zo’n speler kan helpen, is de club er ook bij gebaat.”

De begeleiding zoals EFM die voor ogen heeft, lijkt voor zowel spelers als clubs alleen maar voordelen te hebben. Waarom gebeurt het niet al veel langer? “De verklaring is even simpel als teleurstellend”, zegt Bakker. “De sport wordt gedomineerd door irrationaliteit. Emoties voeren de boventoon en dat leidt zelden tot verstandige beslissingen. Kijk eens naar de chaos bij Ajax, dat komt doordat niemand in staat is rationeel te opereren.” Maakt de nieuwe benadering van EFM in die irrationele sportwereld wel een kans? “Jazeker! Clubs zullen zien dat onze spelers hun zaken goed op een rij hebben. Je kunt als managementbureau een keer bij een club aankomen met een technisch goede speler die in mentaal opzicht faalt, maar dat kun je niet te vaak doen. Spelers van EFM zijn aantrekkelijker voor clubs omdat ze weten dat ze niet te maken krijgen met een psychologisch wrak. En spelers praten ook met elkaar. Zij zullen op een gegeven moment ook zien dat de slimme jongens bij EFM zitten.”

EFM bestaat inmiddels ruim een jaar en heeft meer dan vijftig spelers uit de Eredivisie en Eerste Divisie onder contract staan. Bakker heeft samen met EFM ook nagedacht over mogelijke samenwerking bij atletenbegeleiding in andere sporten, maar vooralsnog is dat niet aan de orde. “Dat is natuurlijk heel verleidelijk. Kijk bijvoorbeeld naar het tennis, daar is de mentale begeleiding ook dramatisch. Voor mij als psychiater is Thiemo de Bakker een grote uitdaging. Hij haalt er niet uit wat er gezien de fysieke aanleg inzit. Maar als sportliefhebber weer ik meer van voetbal. Ik zit als seizoenkaarthouder al meer dan tien jaar op de tribune bij Ajax. We moeten ons concentreren op waar we goed in zijn en waar we een netwerk hebben.”