Vechtsport wil kracht van sport voor maatschappij laten zien

Het Nederlands Instituut voor Vechtsport & Maatschappij (NIVM) geeft zich één jaar de tijd om te bewijzen dat het onmisbaar is. De ambities van het team zijn groot. Het imago van vechtsporten is de afgelopen jaren opgevijzeld, nu rest de taak de sport als pedagogisch middel in te zetten binnen sectoren als veiligheid, zorg en onderwijs.

Het NIVM is een uitvloeisel van Tijd voor Vechtsport, een programma dat in opdracht van het Ministerie van VWS werd uitgevoerd onder de vlag van de Koninklijke Nederlandse Krachtsport en Fitnessfederatie (KNKF). De afgelopen jaren werkte die federatie in het kader van het project Meedoen Alle jeugd door Sport samen met gemeenten en verenigingen om moeilijk te bereiken doelgroepen naar clubs te leiden. Met veel succes overigens. De participatie van jongeren in de kracht- en vechtsporten heeft een flinke impuls gekregen. Meer dan 13.000 nieuwe leden zijn in deze periode verwelkomd. Deze jarenlange inzet van de deelnemende clubs heeft zelfs geresulteerd in de toekenning van de IOC Trophy door het Internationaal Olympisch Comité. Na vijf jaar stopte de subsidie van het rijk, maar er is nog meer dan voldoende werk te verrichten. Met die gedachte startten dezelfde mensen die vorm gaven aan Tijd voor Vechtsport eind 2010 het NIVM. Met drie opdrachten van de KNKF in haar zak heeft ze een duidelijk doel voor ogen: het inzetten van vechtsport als (pedagogisch) instrument om de samenleving beter te maken.

Arien Bosch - manager communicatie en strategie - is hoopvol, maar beseft dat het Instituut voor een flinke opgave staat. “Het komende half jaar willen we gebruiken om Meedoen verder te verankeren én te verspreiden. De oprichting van onze organisatie is daar een eerste belangrijke stap in geweest. Nu willen we de clubs lokaal helpen om het netwerk in stand te houden en ook onze werkwijze te verspreiden naar andere gemeenten en clubs. Daarnaast zullen we veel in gesprek gaan met vooral gemeenten en onderwijsinstellingen om op lokaal niveau programma’s te kunnen starten die bijdragen aan lokale vraagstukken. Uiteraard omdat we geloven dat vechtsport veel kan bijdragen, maar ook omdat het betekent dat wij kunnen draaien. Dit jaar is voor ons het jaar van de waarheid.”

Bosch en haar collega’s zullen wijzen op de conclusies van het onderzoek ‘Beloften van vechtsport’ die door het W.J.H. Mulier Instituut de afgelopen jaren is gedaan bij honderd Tijd voor Vechtsport-clubs. Hierbij werd duidelijk dat de sport onder andere agressie beteugelt, klein crimineel gedrag voorkomt en aantrekkelijk lijkt voor jongeren die niet aan voldoende beweging toekomen. Bovendien hoeft de vechtsport zich niet te beperken tot de sportzaal. Bosch: “Het NIVM heeft niet voor niets een methodiek ontwikkeld die vechtsport inzet om zaken als agressie, schooluitval pesten en groepsdruk op school tegen te gaan. Er zijn meer toepassingen voor het onderwijs denkbaar.”

Het NIVM zal er bovendien alles aan doen het imago van vechtsport de komende jaren verder op te boenen. Bosch: “De reputatie van vechtsporten was niet altijd even brandschoon, maar het keurmerk Fight Right - dat aangeeft dat verenigingen maatschappelijk betrokken zijn en er een gezond pedagogisch klimaat heerst - begint zijn vruchten af te werpen. Wij gaan de komende periode proberen het steeds verder uit te rollen.” Bosch ziet niet alleen bij clubs interesse, maar vooral ook bij gemeenten en welzijnsinstellingen die door de bomen het bos soms niet meer zien. “Er is veel aanbod, maar wat een club lokaal kan bijdragen is onvoldoende zichtbaar. Door het keurmerk zien gemeenten in één oogopslag waar ze professionele partners kunnen vinden die ook buiten hun dojo of ring wat kunnen betekenen voor jongeren. Eén herkenbaar en onderscheidend keurmerk, voor álle Fight Right-clubs”, aldus Bosch.

Ook de begeleiding van de clubs in dit ‘pedagogiseringproces’ neemt het NIVM voor hun rekening. “De invloed van een docent is erg belangrijk binnen de vechtsport. Vandaar dat we zwaar inzetten op het opleiden en blijvend aanvullen van de pedagogische bagage van trainers.” Volgens Bosch heeft het plan absoluut toegevoegde waarde. “Het is nu zaak gemeenten, die ook nog eens stevig moeten bezuinigen, ervan te overtuigen blijvend te investeren op programma’s die de kracht van sport voor zich kunnen laten spreken.”