Van Rijsselberghe over vervuild olympisch zeewater: ‘het is een zootje’

door: Rins van Kouwen | 30 januari 2014

Van olie tot plastic, van vuilniszakken tot televisies en van meubels tot dode dieren. Olympisch kampioen Dorian van Rijsselberghe (25) heeft in het olympisch zeewater van Rio de Janeiro alles wel eens voorbij komen. Op weg naar prolongatie van olympisch goud, laat de windsurfer zijn stem horen.

In het zeewater van Rio de Janeiro - waar in 2016 de zeilers en windsurfers hun olympische wedstrijden varen - drijft in de vervuilde stroming van alles rond. Enkele surfers en zeilers moesten onlangs bij een pre-olympisch toernooi in de Guanabara Bay stoppen omdat er teveel plastic in hun vinnen was beland. Britse zeilers klaagden via de BBC niet alleen dat ze niet optimaal konden racen, maar ook dat ze van het vervuilde water ziek waren geworden.

'Het is vies'
Van Rijsselberghe - in 2011 wereldkampioen en in 2012 Olympisch kampioen in de RS:X-klasse - ondervond in augustus ook de problematiek en hinder van het vervuilde olympische zeewater van Rio, waar oppervlakten zijn bedekt met stroken olie. “Het is vies, het is een zootje,” vertelt de surfnomade via skype vanaf zijn vakantieadres op Bonaire, voordat hij naar zijn trainingslocatie in Nieuw-Zeeland vliegt. “Het riool loopt uit op de baai waar wordt gesurft. Ik zag meubels, plastic zakken en olie in het water drijven. Als ik op een stroming surfte, dan hingen er veel plastic zakjes achter mijn vin. Dan denk je wel: waar zijn we in vredesnaam mee bezig?”

Van Rijsselberghe, die op een biologisch-dynamische boerderij op Texel opgroeide, voelt zich van jongs af aan sterk betrokken bij natuur en milieu en laat in de kwestie van het vervuilde zeewater in Rio dan ook graag zijn stem horen. “Het nieuwsitem op de BBC heeft de extreme problemen extra benadrukt. Brazilië is deels nog een derdewereldland, met grote problemen op het gebied van armoede en milieu. Op dit moment hebben ze - met het WK voetbal van deze zomer en de stadions die nog niet klaar zijn - acutere problemen aan hun hoofd, maar natuurlijk denk je wel: de milieusituatie is al zo slecht, hoe ver moet het nog gaan?”

Lastig om wat te bereiken
Andere leden van de Nederlandse zeilploeg en ook enkele internationale collega’s van de windsurfer hebben zich al over de slechte kwaliteit van het zeilwater in Rio uitgelaten. Van Rijsselberghe besprak de situatie ook met NOC*NSF. “Zij kunnen hier ook niet zomaar iets aan veranderen,” weet de olympisch kampioen. “Je bent als surfer of als land zo’n kleine speler en je hebt het dan over grote instanties als het IOC of de regering van een land die in actie moeten komen. Het is lastig om via die weg direct iets te bereiken. Ik probeer de problemen nu vooral via de media te benadrukken en te vertellen hoe verschrikkelijk de situatie is. Dat werkt beter dan een klaagbrief. Met het schoonmaken van het olympisch water in Rio is het probleem ook niet opgelost. Uiteindelijk is er een mentaliteitsverandering nodig om dergelijke grote milieuproblemen aan te pakken.”

De vervuiling van het olympisch zeewater is voor Van Rijsselberghe geen reden om zijn olympisch gouden medaille in Rio niet te verdedigen. “Hoe erg de situatie ook is, het is niet levensbedreigend. Ik ben een olympische atleet. Vier of meer jaar lang zet je alles aan de kant om aan het grootste sportevenement van de wereld mee te doen. Ik kom daar om te presteren. Ik zou alleen niet gaan als de situatie levensgevaarlijk is.”

Goede doelen
Met het steunen van initiatieven als de Plastic Soup Foundation probeert Van Rijsselberghe de vervuiling van het zeewater tegen te gaan. Daarnaast is de Texelaar betrokken bij My Beach, dat tot doel heeft om de stranden schoon te houden. “Ik kom als sporter dagelijks overal ter wereld vervuiling tegen. Je kunt klagen, maar dan moet je er ook wat aan gaan doen,” vindt de olympisch kampioen. “Een goed doel heeft voor een sporter het meeste effect als je er zelf ook honderd procent achter staat.”

Van Rijsselberghe is zich als geen ander bewust dat het organiseren van de Olympische Spelen een enorme ecologische aanslag op de aarde heeft. “Dat is het grootste dilemma,” vindt de windsurfer. “Ik vlieg voor mijn sport de hele wereld over, met vliegtuigen die massaal kerosine uitstoten, ik surf met materiaal dat niet van de meest duurzame kwaliteit is. Dat is dubbel,” weet hij. “Dat is de andere kant van de sport. Een moeilijke keuze, maar als ik niet sport, wordt er minder naar mij geluisterd. Als sporter is mijn bereik groter.”

Goede doelen waarbij Dorian van Rijsselberghe betrokken is: Plastic Soup Foundation en My Beach