Utrechtse sportwereld vernieuwt alcoholconvenant

De gemeente Utrecht, VSU (Vereniging Sport Utrecht) en 22 sportverenigingen uit de Domstad hebben hun handtekening gezet onder een nieuw alcoholconvenant getiteld ‘Verantwoord Vooruit’ dat de periode van 2013 tot en met 2016 bestrijkt. Het convenant is de opvolger van een eerder plan dat in 2010 werd opgesteld.

Klaas Smink, verenigingsmanager bij VSU en initiatiefnemer voor een nieuw convenant: “Wij hadden na gesprekken met verenigingen al het idee om het eerste plan te continueren. Het was een vereiste, en prettig, dat de sportclubs ook door wilden gaan. De eerste periode was een goed begin om verantwoord alcoholgebruik onder de aandacht te brengen.” Smink somt de resultaten van het vorige convenant op. “Zo zijn er verenigingen waarbij de minimumleeftijd voor het drinken van alcohol van 16 naar 18 jaar is gegaan. Bij hockeyclub Kampong organiseren ze blaastests rondom feesten van de A- en B-jeugd. Ook zijn er gratis Instructie Verantwoord Alcoholschenken-trainingen (IVA) voor barpersoneel gegeven, in samenwerking met de gemeente Utrecht.”

Volgende stap
De verenigingsmanager is tevreden met de resultaten van het convenant 2010-2012. “We hebben draagvlak gecreëerd bij verenigingsbestuurders. Die bewustwording was ons hoofddoel.” Met de nieuwe overeenkomst hoopt Smink nu de leden te bereiken, via de verenigingsbesturen.

“We hebben ervaringen meegenomen uit het vorige proces, over wat wel en niet werkt. Nu is het tijd om meer gerichte acties uit te voeren. Het opzetten van een jongerenraad die meedenkt over alcoholmatiging is bijvoorbeeld in het nieuwe convenant geen optionele maatregel meer. Daar werd door bijna geen enkele vereniging werk van gemaakt. Maar verenigingen die goede aanvullende ideeën hebben kunnen natuurlijk altijd rekenen op ondersteuning op maat.”

Het nauwkeurig afgebakende eindjaar in het nieuw convenant van 2016 hangt samen met landelijke en gemeentelijke ambities op sportgebied, legt Smink uit. “In dat jaar zou de opbouwfase van het Olympisch Plan afgerond zijn en moest de Nederlandse infrastructuur in allerlei sectoren op olympisch niveau zijn. Wij hopen daar aan bij te dragen met dit plan.”

Fractie
Smink erkent dat de 22 sportverenigingen die zich verbonden hebben aan het alcoholplan, een fractie is op het totaalaantal van 340 sportorganisaties in Utrecht. “Maar daarvan zijn er maar 60 tot 80 die in aanmerking komen voor het convenant, omdat ze een eigen accommodatie beheren en daarnaast wat te zeggen hebben over de kantine.

“We hebben geprobeerd om al die verenigingen te benaderen, maar het convenant moet er wel een prioriteit hebben. Dat is soms afhankelijk van een paar individuen in zo'n vereniging die initiatief nemen en bovendien moet de club het aankunnen. Daarom zijn sommige clubs uit het vorige convenant verdwenen in het nieuwe plan.”

Smink is tevreden met het aantal Utrechtse sportverenigingen dat zich heeft verbonden aan de nieuwe overeenkomst, die vier meer verenigingen telt in vergelijking met het oude document. “Het gaat mij meer om kwaliteit, dan om kwantiteit. Ik heb liever clubs die er serieus mee bezig zijn, dan 60 verenigingen die het initiatief ondertekenen voor de bühne.”

Hoe hij met verenigingsbestuurders de leden wil bereiken in het nieuwe plan? Dat moet vooral via een duidelijke en aanspreekbare manier van campagne voeren, benadrukt Smink. “Het gaat ons er niet zo zeer om dat er minder alcohol wordt geschonken, maar dat het op een verantwoorde manier gebeurt”, legt hij uit.

Geen omzetgevolgen
Volgens de verenigingsexpert hoeft de baromzet - voor veel sportclubs een levensader - daarom ook niet te lijden onder het convenant. “We willen dat mensen niet te vroeg of te makkelijk in aanraking met alcohol komen, waarbij de nadruk ligt op jeugd van 12-18 jaar. Ook gaat het om excessen uitbannen. Daarnaast moeten clubs het vooral ook zelf willen.”

Aanspreekbaarheid wordt in de campagne nagestreefd via aansluiting bij de campagne BoB-sport. Er worden bijvoorbeeld BoB-sponsorborden geplaatst bij sportvelden en deelnemende verenigingen krijgen campagnemateriaal.

Smink: “Wij kwamen BoB-sport vorig jaar tegen na een pilot en vonden de campagne goed aansluiten bij het convenant. Het is een herkenbaar merk voor veel mensen en daarnaast is er veel materiaal van beschikbaar”, zegt Smink enthousiast over de partnercampagne.

Jaarlijkse evaluatie
De resultaten van de nieuwe convenantperiode worden gemonitord door de gemeente en VSU via een jaarlijkse evaluatie met de betrokken partijen. Smink: “Daarmee controleren we of er voldoende draagvlak is om verder te gaan”. Verder lanceert de gemeente Utrecht een resultatenonderzoek wanneer het plan is afgelopen, net als het voor de periode 2010-2012 heeft gedaan.

In het convenant is de VSU voornamelijk belangenbehartiger van de verenigingen. De gemeente staat garant voor het bredere Utrechtse belang op het gebied van volksgezondheid. “Maar we stemmen onze werkzaamheden goed op elkaar af. Het belangrijkste is dat wij als sportwereld hiermee laten zien dat we onze eigen verantwoordelijkheid nemen op alcoholgebied.”