Triathlonbond werkt voortvarend aan cultuurverandering

door: Emma Meertens | 17 februari 2022

Het rommelde het afgelopen jaar flink bij de Nederlandse Triathlonbond. Aanleiding was het onderzoek dat werd ingesteld na verschillende meldingen over de sociale veiligheid binnen het nationaal trainingscentrum in Sittard. Het uiteindelijke onderzoeksrapport van Fijbes deed het bestuur beslissen om op te stappen. Ook hebben de technisch en algemeen directeur ondertussen plaatsgemaakt. Om een cultuurverandering in gang te zitten, werd Rita van Driel aangesteld als onafhankelijk adviseur sociale veiligheid.

Toen Rita van Driel begin november jl. gevraagd werd voor deze functie, was ze in eerste instantie verbaasd waarom de keuze op haar was gevallen. “Maar als je erover gaat nadenken, dan sluit het heel goed aan bij waar ik dagelijks mee bezig ben, namelijk diversiteit en inclusie. Dit gaat over hoe je omgaat met verschillen, over insluiting, uitsluiting, enzovoorts”, zo vertelt ze. “Daarnaast helpt het dat ik een onderwijsachtergrond heb, want het gaat bijvoorbeeld ook over pedagogische en didactische aspecten rondom coaches en programma’s.”

Belangrijkste conclusies
Die pedagogische en didactische aspecten worden ook genoemd in het rapport Fijbes. Daarin wordt onder andere geadviseerd om te kijken naar het functioneren van het stafteam en het vergroten van de didactische, pedagogische en sociale competenties van de begeleidende staf. Een groot deel van de meest getalenteerde triatleten traint op het nationaal trainingscentrum (NTC) in Sittard. “Die atleten trainen niet alleen daar, maar wonen en studeren daar ook. Dit zijn met name jonge sporters die op meer vlakken begeleiding nodig hebben dan het sporttechnische.” 

Ook het groepsproces op het NTC wordt benoemd in het rapport, waarbij wordt gesproken over groepsvorming, uitsluiting, roddelen en pestgedrag. De problemen speelden al langere tijd, maar pas afgelopen jaar kwamen ze naar boven. “Ik denk dat mensen op een bepaald moment zo gefrustreerd en teleurgesteld waren dat hun klachten niet gehoord leken te worden, dat ze dachten: er is nu maar één manier om aandacht te vragen hiervoor en dat is door het naar buiten te brengen”, zo legt Van Driel uit.

In het rapport worden dertien aanbevelingen gedaan waar Van Driel mee aan de slag is gegaan. “Een van de aanbevelingen in het rapport is bijvoorbeeld er voor te zorgen dat er een betere man-/vrouwverhouding in het coachteam komt. Dat is natuurlijk heel logisch als je met zowel mannen als vrouwen werkt. Echter er waren alleen mannelijke coaches actief op het NTC. Als je voor die belangrijke dingen al geen oog hebt, dan kan het natuurlijk al snel misgaan.” 

Nieuwe technisch directeur
Naast haar rol als adviseur sociale veiligheid, is Rita van Driel per 1 februari jl. ook de interim algemeen directeur van de Nederlandse Triathlonbond. Dit doet ze totdat er een nieuwe directeur is gevonden. Hierbij komt ook haar kennis en ervaring van pas die zij heeft opgedaan als directeur van een cluster van drie kleine sportbonden (gedurende zes jaar) en als programmamanager bij NOC*NSF (gedurende tien jaar). Inmiddels is er al wel een nieuwe technisch directeur aangetrokken door het huidige interim bestuur, Henry Bonnes. In die zoektocht speelden de huidige ontwikkelingen logischerwijs een belangrijke rol: 

“Je hebt iemand nodig die oog voor de mensen heeft.” Dat is volgens Van Driel belangrijk omdat met het implementeren van een transparante en veilige structuur en cultuur voor topsport er ook aandacht nodig is voor het welzijn van de sporters om uiteindelijk te kunnen excelleren. 

Vervolgonderzoek
Een andere aanbeveling van het rapport Fijbes was om nader onderzoek te doen naar alarmerende situaties uit het (recente) verleden. Het feitenonderzoek naar de gang van zaken binnen het NTC in de afgelopen jaren is onlangs van start gegaan. Dit onderzoek wordt uitgevoerd door een onderzoeksbureau en begeleid door een onafhankelijke commissie. Naar verwachting wordt in april een eindrapport opgeleverd waarin de feitelijke bevindingen worden beschreven en onderbouwd. 

Van Driel is als secretaris van deze commissie wel betrokken bij het onderzoek, maar bemoeit zich verder niet met de inhoud van het onderzoek. Haar focus ligt nu vooral op het terugbrengen van de rust en stabiliteit binnen de organisatie zodat er weer naar voren gekeken kan worden. Maar: “Tegelijkertijd weet je dat er nog onrust zal blijven en gaat komen door zo’n vervolgonderzoek en de uitkomsten daarvan.

Mensenwerk
Het is juist op dat soort momenten dat de brede ervaring van Van Driel het meest waardevol is. Want ondanks dat deze situatie ook voor haar nieuw is, weet ze als geen ander hoe nauw diversiteit en inclusie samenhangen met een sociaal veilig sportklimaat. Die kennis deelt ze ook met andere sportbonden: “Er wordt te vaak gedacht: 'ach, het zal wel overgaan'. Maar, als je iets hoort, moet je meteen actie ondernemen. Kijk nooit weg en ga er altijd achteraan.” 

Die actie wordt inmiddels ondernomen bij de Triathlonbond en er wordt aandachtig geluisterd naar de verhalen van de sporters en stafleden. “Het is allemaal mensenwerk, dat is waar ik goed in ben en waar ik energie van krijg. Dat is Rita op haar best.”

Voor meer informatie: samenvatting onderzoeksrapport Fijbes en klik hier om meer te lezen over de werkwijze van Fijbes