TranSportium zet ambitieuze plannen door ondanks verloren tender

door: Lennart Bloemhof | 6 februari 2014

Een toonbeeld van innovatie en duurzaamheid worden en daarmee een mondiaal uithangbord voor Nederland zijn. Dat is de ambitieuze doelstelling van het TranSportium: de multifunctionele sportvoorziening die in Zoetermeer moet verschijnen. Het nog te bouwen complex was samen met schaatshal Thialf in de race om het nieuwe schaatscentrum van Nederland te worden, maar de Friese en Zoetermeerse plannen werden afgetroefd door Icedôme Almere. Vorig jaar sleepte de polderstad de voorlopige gunning van sportkoepel NOC*NSF en schaatsbond KNSB binnen en zal daarmee - als het formele besluit daartoe genomen wordt op 1 april - vanaf 2016 het centrum van de Nederlandse schaatssport zijn. “We hebben onze boodschap misschien wel onvoldoende overgebracht, want we hebben veel meer te bieden dan alleen schaatsen”, zegt TranSportium-initiatiefnemer Frank Heijerman, terugblikkend op de roerige tender. Het consortium achter het TranSportium zet de plannen dan ook gewoon door.

Ruim viereneenhalf jaar geleden werden de eerste plannen voor het TranSportium (de naam is een samenvoeging van Sport en Transferium) geschreven. Heijerman zat toen in een klankbordgroep van KNSB Gewest Zuid-Holland die constateerde dat er behoefte was aan meer 400-meter ijsbanen in de provincie. “We hebben alleen De Uithof in Den Haag, en dat ligt aardig decentraal”, zegt Heijerman, waarna een onderzoek werd gestart naar de bouw van een nieuwe, ‘kale’ 400-meterbaan.

Samen met conceptontwikkelaar Nico Smak ontwikkelde Heijerman - zelf werkzaam bij bouwconcern Dura Vermeer - vervolgens een totaalconcept. Heijerman: “We stelden onszelf namelijk de vraag: hoe kunnen we een ijsbaan meerwaarde en aantrekkingskracht geven op zo'n manier dat de exploitatie rendabel wordt?” Inmiddels is er voor het TranSportium veertien hectare land gereserveerd tussen Zoetermeer en Lansingerland, gelegen direct naast de A12 en met een directe aansluiting op een toekomstig treinstation met transferia. Het complex hoopt jaarlijks 1,3 miljoen bezoekers te verwelkomen. Kosten? Zo’n 220 miljoen euro.

Innovatie en duurzaamheid
Heijerman beschrijft het TranSportium als een centrum voor innovatie en duurzaamheid, gedragen door top- en breedtesport. In het plan zijn twee overdekte 400-meter ijsbanen (een wedstrijd-/breedtesportbaan en trainingsbaan voor topsport en georganiseerde sport) opgenomen. “Maar we focussen zeker niet alleen op schaatsen”, zegt Heijerman. “Er komen daarnaast twee grote indoorhallen, waarin we plannen hebben voor een wielerbaan. Verder willen we faciliteiten voor meerdere indoorsporten zoals basketbal, zaalvoetbal, atletiek en turnen aanbieden en heeft gymnastiekvereniging Pro Patria interesse om een hal te gebruiken. Dat is ook de kracht van het TranSportium. Het wordt ingevuld vanuit behoeftevraagstukken en zal niet concurrerend worden met zijn omgeving.”

Kartrekkers van het project zijn de bedrijven Dura Vermeer, technologiebedrijf Siemens Nederland en advies- en ingenieursbureau Royal HaskoningDHV. Heijerman legt uit dat het consortium de plannen voor het TranSportium op vijf pijlers heeft gebaseerd die het multifunctionele karakter van het complex volgens hem onderstrepen: gezondheidszorg, voedsel, innovatie, duurzaamheid en wetenschap.

Sport als fundering
“Daar zit bewust geen sport bij”, zegt Heijerman. Sport ligt volgens hem als fundering onder die vijf pijlers. Het TranSportium wil bedrijven en instanties via sport en de thema’s van de pijlers samenbrengen. “Op die manier moeten businessmodellen in elkaar schuiven. Er komt straks bijvoorbeeld een hotel, waarvan een gedeelte een medisch centrum is met de specialisaties cardiologie, longziekten en orthopedie. Daar kunnen sporters ook terecht en tegelijkertijd hebben we dan sportmedisch experts in huis.”

Het gebouw moet energieneutraal worden via zonne- en windenergie en de accommodatie wordt volgens Heijerman een voorbeeld voor innovatie en duurzaamheid. “Dat is ook iets waar je als BV Nederland iets mee kunt”, benadrukt hij. “Als je recreantenschaatsers bijvoorbeeld wilt laten rijden op hun eigen muziek of het schaatspubliek wilt bedienen met LED-belijningen, gebeurt dat als eerste bij ons dankzij de technologiebedrijven die bij ons aan boord zijn. Zij kunnen het TranSportium gebruiken als een soort mondiale etalage, waarbij de (top)sport in onze visie vaandeldrager moet worden. Daar profiteert iedereen van. Sport wordt dan onderdeel van de business. Alles zit bij ons onder één dak.”

Samenwerken met Belkin-wielerploeg
Samenwerking, co-creatie en synergie zijn de credo’s voor Heijerman rond de totstandkoming van het TranSportium. Zo werkt het consortium inmiddels samen met de Belkin-wielerploeg voor de ontwikkeling van de mogelijke wielerbaan binnen het complex. Heijerman: “Belkin heeft innovatie hoog in het vaandel staan en daarom wilden zij zich graag bij ons aansluiten. Tegelijkertijd willen we ze ondersteunen met het bereiken van hun ambities.”

Maar voordat alle details over de plannen, financiële gegevens en deelnemende partijen bekend gemaakt kunnen worden, moeten NOC*NSF en de KNSB eerst nog Icedôme Almere officieel aanwijzen als nieuwe topsportlocatie voor de schaatssport in Nederland. Dat zal op 1 april gebeuren. “Tot die tijd moeten we wachten met onze plannen”, zegt Heijerman. “En als Almere het toch niet wordt, dan hebben wij een mooi plan B voor de KNSB, NOC*NSF en Nederland klaarliggen dat verder gaat dan alleen het TranSportium.”

Financiering rond
Volgens Heijerman heeft het TranSportium sinds november de partijen aan boord die garant staan voor de financiering van het sportcomplex. “Na 1 april gaan we bezig met de vraag: 'wat gaan we precies bouwen?'. We hebben dan drie maanden om een Programma van Eisen op te stellen, waarna een verfijning van het businessplan volgt. Daaruit komt een due dilligence die we in november hopen af te ronden. Als dat afgerond is, maken de meewerkende partijen zich ook kenbaar. Daarna is het go, of no go”, aldus Heijerman.

Afhankelijk van de besluitvorming op 1 april en of alles volgens plan loopt, moet het TranSportium er begin 2018 staan en heeft het consortium als doel om bij aanvang van het schaatsseizoen 2017-2018 alvast een schaatshal te openen. Op de vraag of veel partijen hem al benaderd hebben om mee te doen aan het TranSportium, antwoordt Heijerman moeite te hebben met het verwerken van de aanvragen van de vele partijen die meer informatie over het project willen.

Sport als attractie
Of hij nog teleurgesteld is over de verloren bidprocedure? “Het feit is dat Almere de voorlopige gunning onder voorwaarden heeft gekregen” zegt hij, “en dan kijk ik altijd eerst naar mezelf. We hebben onze boodschap niet goed duidelijk gemaakt. Almere en Thialf zijn partijen met mooie plannen voor het schaatsen, maar wij zijn iets anders en bieden daarom meer voor het schaatsen en ook voor andere sporten. De vormgeving van de hallen en ijsbanen zijn anders dan traditionele sportcomplexen en bieden ook kansen om andere wedstrijdvormen, competities of wensen te ontwikkelen. Sport moet meer een attractie worden om ook in de toekomst haar belangstelling te behouden. Het TranSportium zal hierdoor de participatie in de sport stimuleren.”

Heijerman besluit ambitieus: “We hebben wereldwijde vraagstukken op het gebied van duurzaamheid en innovatie en die willen wij met het TranSportium in Nederland beantwoorden. Onze vijf pijlers vormen daarvoor de basis.”

Voor meer informatie: www.transportium.nl