Topsporters zetten zich in voor toekomstbestendige sport

door: Emilie Maclaine Pont | 5 juni 2025

Sport en duurzaamheid: het lijkt vaak in strijd met elkaar, maar een in april gestart initiatief wil hier verandering in brengen. Daarbij trekken topsporters samen op om sport in Nederland toekomstbestendig te maken. Niet als klimaatactivisten, maar als bewuste ambassadeurs die de schakel vormen tussen sport, klimaat en samenleving. Het sport-impactbureau More2Win, het Nationaal Klimaat Platform en de TU Delft staan aan de basis van deze zogenaamde Sportploeg voor de Eeuw.

Het idee voor de Sportploeg voor de Eeuw speelde al jaren. Veel topsporters maken zich zorgen over klimaat, biodiversiteit en de toekomst van sport zelf. Maar dat ook uitspreken? Dat is lastig. “Topsporters willen presteren, staan vaak in de spotlights en vrezen negatieve reacties”, vertelt Pieter Kuijpers van More2Win. “In 2021 riepen we al: we moeten die sporters helpen om hun stem te laten horen. Niet als klimaatactivisten, maar als rolmodellen die sport voor iedereen in Nederland duurzaam en toegankelijk houden.”

In samenwerking met het Nationaal Klimaat Platform en TU Delft werd het idee vorig jaar concreet. “Er was ook behoefte in de amateursport aan een positief geluid”, zegt Kuijpers. “Dus hebben we een opleiding ontwikkeld die topsporters en ex-sporters ondersteunt om zich te ontwikkelen en te uiten rondom duurzaamheid en sportdeelname.”

Optimisme
In de samenwerking tussen More2Win, het Nationaal Klimaat Platform en TU Delft heeft iedere partij zijn eigen rol. De TU Delft verzorgt de inhoudelijke kant van de opleiding en biedt de locatie aan in Green Village, een duurzame innovatielocatie waar theorie en praktijk samenkomen. More2Win richt zich op het ontwikkelen van publieke en maatschappelijke vaardigheden van de sporters en neemt de externe communicatie en de communicatie richting de groep voor zijn rekening. Het Nationaal Klimaat Platform tot slot is aanjager en startfinancier, zorgt voor stakeholdermanagement en onderhoudt contacten met overheden. Samen hebben ze vier opleidingsmodules ontwikkeld, waarin inhoud altijd wordt gekoppeld aan praktijk. Dit maakt het programma dynamisch en direct toepasbaar.

De naam Sportploeg voor de Eeuw is bewust gekozen. Kuijpers: “We willen sporten en sport promoten voor de lange termijn, voor honderd jaar vooruit. Sport is niet vanzelfsprekend meer. Energie, water, inflatie en beweegarmoede zetten druk op sportdeelname en verenigingsleven. Wij willen positieve records breken: meer deelnemers, gezondere generaties, toekomstbestendige verenigingen. En dat doen we met een optimistische blik, vooruitkijkend en handelend.”

Beter inrichten in plaats van minder doen
Op het eerste gezicht lijken sportparticipatie en duurzaamheid niet altijd hand in hand te gaan. Sporters reizen veel, evenementen belasten het milieu, en uitbreiding van sportparken gaat soms ten koste van natuur. Toch zet de Sportploeg in op ‘beter inrichten en bewuste keuzes maken’ in plaats van ‘minder doen’.

“Sport is zowel veroorzaker als slachtoffer van klimaatverandering”, legt Kuijpers uit. “Denk aan skiën dat last heeft van minder sneeuw, of de Tour de France met extreme hitte waardoor etappes worden aangepast of afgelast. Daarom willen we sporters een stem geven, niet alleen over hun sport, maar ook over hoe we samen kunnen verduurzamen.”

De kern van het programma is een educatief traject voor topsporters. De eerste groep bestaat uit zo’n vijftien atleten met een indrukwekkende staat van dienst en zijn samen alleen al goed voor 23 gouden olympische medailles. Namen als Marianne Timmer, Ferry Weertman, Vivianne Miedema en Diede de Groot doen mee.

“Ze leren over duurzaamheid, hoe ze hun invloed kunnen inzetten en hoe ze zich kunnen uitspreken. We creëren een veilige omgeving waar iedereen kan groeien en zijn eigen verhaal kan vinden.” Na afloop zijn deze sporters ambassadeurs die tijdens clinics, evenementen en via social media een positief en realistisch geluid kunnen laten horen. Daartoe zijn ze niet verplicht, maar we reiken hen wel de tools aan waarmee ze zich op hun eigen manier kunnen uitspreken.”

Brug
Thijs Zonneveld, oud-wielrenner, sportjournalist en coach, begeleidt de ploeg. Hij stelt scherpe vragen en vertaalt ingewikkelde thema’s naar heldere taal. “Binnen zo’n ploeg is iemand nodig die de media goed kent en kan ondersteunen. Thijs vormt die brug”, aldus Kuijpers.

De startfinanciering is gekomen vanuit het Nationaal Klimaat Platform en de Nationale Postcode Loterij. “Hoe dat er in de komende jaren uitziet is nog onzeker, maar we gaan sowieso door tot 2028”, zegt Kuijpers. “Zo belangrijk vinden we het. Uiteindelijk hopen we natuurlijk dat meerdere bedrijven de waarde zien van wat deze Sportploeg kan betekenen voor een meer duurzaam sportlandschap. Daarmee we kunnen we ook verenigingen die grote stappen zetten en door hun energiebesparende maatregelen zelfs contributies kunnen verlagen, meer in de schijnwerpers zetten. Dat gebeurt nu te weinig.”

Het programma wordt op 16 juni feestelijk afgesloten met het Sportploeg voor de Eeuw-diner. Tijdens deze informele bijeenkomst krijgen de deelnemers een ‘diploma’ uitgereikt als blijk van hun inzet en groei. Een mooi moment om samen stil te staan bij wat ze hebben geleerd en hoe ze de toekomst van sport in Nederland positief kunnen beïnvloeden. “Uiteindelijk hopen we in de komende jaren minimaal zestig topsporters op te leiden. De eerste aanmeldingen voor volgend jaar zijn al binnen. Daar hoeven we weinig voor te doen, al weten we uit ons eigen netwerk ook al van sporters die dit onderwerp belangrijk vinden.”

Voor meer informatie: www.sportploegvoordeeeuw.nl

Trefwoorden:
duurzaamheid