Tennisbond bestrijdt met 'TennisReady' eigentijds blessures

door: Marc Hoeben | 1 september 2016

Elke blessure is er één te veel, vindt de KNLTB. De tennisbond, die de laatste jaren te maken had met krimp van het ledenaantal, streeft al veel langer in haar beleid naar pijnvrij en zo zorgeloos mogelijk sporten. Geheel naar de moderne maatstaven hoopt de KNLTB tegen die achtergrond vanaf 2018 te kunnen starten met TennisReady, een ‘interventie’ voor preventie van tennisblessures, via een app en een online programma.

Het doet wellicht een beetje gek aan. Volgens de statistieken is het aantal tennisblessures gedaald en toch wordt er gewerkt aan TennisReady, het interventieprogramma voor het voorkomen van fysiek ongemak. Er was een daling in absolute én in relatieve zin, van 3,5 blessure per duizend uur in 2008 naar 2,3 blessure in 2013. Meer dan de helft van die blessures is bovendien binnen vier weken hersteld. Hard bewijs over het hoe en het waarom bestaat er niet, maar de bond heeft wel een vermoeden. Communicatieadviseur Janne van den Tweel:

“De laatste jaren hebben we een aantal onderzoeken verricht, onder meer naar blessures bij topjeugd en naar blessures op verschillende ondergronden, waardoor onze kennis op dit gebied is toegenomen en het bewustzijn bij spelers op dit gebied is vergroot. Verder besteden we als bond veel aandacht aan de preventie van blessures in nieuwsbrieven, blogs, symposia en wetenschappelijke artikelen.”

De KNLTB zou, met de dalende trend in de hand, achterover kunnen leunen. Maar het tegendeel is eerder waar. “Elke tennisblessure is er één te veel,” zo haalt Van den Tweel een aloud motto aan. “En ook bij tennisblessures geldt: voorkomen is beter dan genezen.”

Langlopende samenwerking
Het nieuwe preventieprogramma komt voort uit een langlopende samenwerking tussen KNLTB, het Academisch Medisch Centrum (AMC), het Vrije Universiteit Medisch Centrum (VUmc) en VeiligheidNL. Het AMC heeft een afdeling sportgeneeskunde, onder leiding van professor Kerkhoffs (orthopedie) en professor Maas (radiologie), waarmee een nauwe band bestaat voor de behandeling van blessures van topspelers. Met het VUmc is er samenwerking op het gebied van onderzoek. En met VeiligheidNL - voorheen Consument en Veiligheid – draait het om de monitoring van sportblessures en de ontwikkeling en implementatie van blessurepreventieve interventie.

“In het project TennisReady is VeiligheidNL coördinator en bestuurlijk verantwoordelijk, de overige partijen zijn samenwerkingspartner. Het project wordt als team door alle partners uitgevoerd, waarbij VeiligheidNL een leidende rol heeft bij het ontwikkelen en implementeren van het preventieprogramma. Het AMC heeft de leidende rol bij de effectstudie.”

Coaches en trainers rol bij primaire preventie
Sportartsen en fysiotherapeuten spelen volgens de KNLTB en VeiligheidNL een belangrijke rol bij de behandeling en de voorkoming van herhaling van letsel. Voor de primaire preventie ziet de bond een grote taak weggelegd voor coaches en trainers.

“Al deze groepen zijn betrokken bij de ontwikkeling van het nieuwe blessurepreventieprogramma. Wij hebben eerst bijeenkomsten van focusgroepen gehad, met de tennissers als eindgebruikers zelf. Daarna die met intermediairs zoals tennistrainers, masseurs en fysiotherapeuten. Dit is gevolgd door twee expertmeetings - met fysiotherapeuten, sportartsen, trainers en conditietrainers - en tot slot zijn de producten verder uitgewerkt in werkgroepen.”

De projectgroep gaat niet over één nacht ijs voor TennisReady. “Het project bestaat uit drie fases: de ontwikkeling van TennisReady, het evalueren van het effect ervan wat betreft het verminderen en voorkomen van tennisblessures, en het voorbereiden van de landelijke implementatie van het blessurepreventieprogramma. De ontwikkeling van TennisReady is gestoeld op kwalitatief en kwantitatief onderzoek: literatuur, focusgroep, behoeftepeiling en pretest. Het effect van TennisReady wordt geëvalueerd via een studie met een interventie- en controlegroep. In deze studie gaan we een vergelijking maken tussen gebruikers van TennisReady en niet-gebruikers, om te zien hoe effectief het programma is.”

Financiering door ZonMw
Het project wordt gefinancierd door ZonMw van het ministerie van VWS. “Voor maximaal 199.440 euro voor de twee jaar van het project.” TennisReady gaat aangeboden worden via een app en via een website. “Dat is conform de wensen van de tennissers en de trainers. TennisReady is dus meer dan de app. De app vormt de kern met oefeningen, afgestemd op de persoon, zijn tennisniveau en zijn speelfrequentie."

"Maar daaromheen ontwikkelen wij nog meer. Zo wordt relevante informatie opgenomen in de trainersopleidingen, komen er nascholingen op dit gebied, organiseren wij symposia voor trainers, fysiotherapeuten en sportartsen en hebben wij informatie op de website, in tennisclubhuizen, via nieuwsbrieven, noem maar op. We willen TennisReady begin 2017 klaar hebben, zodat we deze interventie in 2017 op effectiviteit kunnen onderzoeken. De landelijke implementatie is gepland vanaf 2018."

Het doel is een reductie van het aantal tennisblessures, waardoor tennissers langer en met meer plezier kunnen blijven tennissen. Het gaat in tennis vooral om enkel-, knie-, schouder- en elleboogblessures. "Bij het effectonderzoek hopen wij te komen tot een reductie van vijftig procent”, aldus Van den Tweel.

Voor meer informatie: www.zonmw.nl