door: Rins van Kouwen | 22 mei 2014
Dat ook de sport in de gemeente Utrecht flink moet bezuinigen maakte de Utrechtse gemeentelijke voorjaarsnota 2013 pijnlijk duidelijk. De lastenverzwaring riep bij Utrechtse sportverenigingen veel verzet op. Met een Taskforce bezuinigingen nam de VSU (Vereniging Sport Utrecht) het initiatief om de bezuinigingen rechtvaardiger door te voeren.
Nadat uit de Utrechtse gemeentelijke voorjaarsnota 2013 bleek dat de gemeente Utrecht moest bezuinigen wist Gerard Houterman dat de sportsector in zijn stad de dans ook niet kon ontspringen. Houterman is goed bekend in de Utrechtse sportwereld: hij was twaalf jaar voorzitter van voetbalclub Sporting ’70 en werkt als interim-bestuurder voor verschillende overheids- en sportinstanties.
“Ik was verrast over de invulling van het bezuinigingspakket, maar ik had niet de illusie dat de sportsector onder de bezuinigingen kon uitkomen. Door de crisis heeft de gemeente minder inkomsten en dus ook minder te besteden,” rekent Houterman voor. “Dat ook de sport moet bezuinigen, daar is geen ontkomen aan.”
900.000 euro bezuinigenDat de gemeente Utrecht structureel een bedrag van ruim 900.000 euro moet bezuinigen stond vast, maar over hoe de besparingen zouden worden ingevuld, daar kon nog over worden gepraat. Nadat de VSU namens 247 aangesloten Utrechtse sportverenigingen haar bezwaren kenbaar maakte aan de gemeenteraad, richtte het college vorig jaar zomer een Taskforce bezuinigingen op.
“Naast de taak om de bezuinigingstaakstelling in te vullen, diende de Taskforce ook om advies te geven en voorstellen te doen over het accommodatiebeleid tot 2020,” legt Houterman uit.
Aan de slagIn de groep zaten naast Houterman (die namens de VSU op vrijwillige basis aan de werkgroep deelnam), Conrad Alleblas (inmiddels oud-directeur van de VSU) en Niek Toussaint en Arthur Schrijver van de gemeente Utrecht. Arie Kauffman (voormalig algemeen directeur AtletiekUnie, KNSB en Judobond) kwam daar later nog als onafhankelijk voorzitter bij. De groep ging augustus vorig jaar aan de slag.
“We hebben met de Taskforce alle begrotingen en beleidsstukken bestudeerd, een aantal scenario’s doorgenomen en op basis daarvan keuzes gemaakt,” vertelt Houterman. “We hebben geprobeerd om de bezuinigingen in de sport rechtvaardiger in te vullen en in het perspectief te plaatsen van het sportaccommodatiebeleid voor de binnen- en de buitensport 2020 dat dit jaar wordt vastgesteld. Bezuinigingen doen pijn, laat dat vooropstaan, maar wij wilden zorgen dat de Utrechtse sport ook in de toekomst financieel bestendig is en over vijf jaar niet tegen dezelfde problematiek aanloopt. Met een goede uitwerking van het sportaccommodatiebeleid kan de komende jaren veel voor de sport worden gewonnen.”
EYOFUtrecht organiseerde vorig jaar zomer het EYOF (European Youth Olympic Festival). De Jeugd Europees Olympische Spelen bezorgden de stad een financieel tekort van 645.000 euro. “Dat heeft geen invloed gehad op de bezuinigingsdiscussie van de gemeente Utrecht,” verklaart Houterman. Ook het geld dat door de gemeente Utrecht is vrijgemaakt om de start van de Tour de France volgend jaar in Utrecht te laten plaatsvinden - een bedrag van vijf miljoen euro - wordt buiten de sportbegroting om gefinancierd. Houterman: “Er wordt geroepen: kort dan op het binnenhalen van deze grote evenementen, maar dat is vooral beeldvorming. Deze evenementen zijn buiten de sportbegroting om gefinancierd.”
De twee in het oog springende voorstellen van de Taskforce om de bezuinigingen anders in richten is om het pupillenvoetbal van de zaterdag naar de zondag te verhuizen en de aangekondigde tien procent tariefsverhoging die clubs te wachten stond voor de huur van hun accommodaties te annuleren. “De tariefsverhoging zou met name de binnensport onevenredig treffen,” verklaart Houterman. “In plaats daarvan is voorgesteld om de ‘Subsidie sportverenigingen’ af te schaffen. Dit doet ook pijn maar treft iedere sportvereniging; de binnensport wordt hierdoor niet harder getroffen dan de buitensport.”
Wachtlijsten wegwerkenIn Utrecht hebben voetbalverenigingen te maken met wachtlijsten en de stad zal tot 2020 in inwoneraantal groeien. “Door het pupillenvoetbal (F-, E-, D-teams) van de zaterdag naar de zondag te verhuizen kunnen we op termijn op de zaterdag vijftien tot twintig velden vrijmaken. Hierdoor kunnen wachtlijsten bij clubs verdwijnen en kan de autonome groei worden opgevangen. Bovendien levert het voor de verenigingen inkomsten op,” legt Houterman uit. Door de verschuiving van het pupillenvoetbal naar de zondag zijn ook minder nieuwe kunstgrasvelden nodig wat tot een andere besparing leidt.
De Taskforce concludeerde verder dat het bezoek aan de Utrechtse zwembaden in de zomervakantie drastisch terug liep. “Met het open houden van twee van de vier zomerzwembaden konden we alle bezoekers onderdak bieden en daardoor geld besparen,” zegt Houterman. “Daarbij is het plan om de Olympische Spelen in 2028 naar Nederland te halen van de baan. Nadat het NOC*NSF had besloten het fulltime programma voor het nationale heren waterpoloteam niet meer te ondersteunen, is voorgesteld de bijdrage voor het Nationaal Trainingscentrum te verlagen.” De Taskforce kort verder op het budget voor breedtesportevenementen, maar handhaafde de schoolatletiekdagen. “De participatie bij dit evenement is zo goed dat wij het belangrijk vonden om daar niet op te korten.”
TalentprogrammaOp het talentprogramma van VSU Topsport - naast belangenbehartiger en ondersteuner van de Utrechtse sportverenigingen begeleidt VSU ook jaarlijks zo’n 500 talentvolle sporters en topsporters - wordt niet bezuinigd. “Het doel is dat de talentbegeleiding uiteindelijk wordt gefinancierd door sponsors. Als dat doel in 2016 nog niet is gehaald, vervalt de 50.000 euro die daarvoor is begroot. Het leek ons niet raadzaam om halverwege dit traject daar op te bezuinigen,” verklaart Houterman die vervolgt: “Op initiatief van de Taskforce is een pilot Overdracht sporthal gestart. Daarin zal worden nagegaan of in de toekomst in Utrecht een basketbalhal of een volleybalhal komt die door de verenigingen zelf zal worden beheerd.”
Het advies van de Taskforce is inmiddels overgenomen door het bestuur van de VSU en door het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Utrecht. De gemeenteraad stemt op 12 juni over de plannen. “Afgezien van een eventueel advies om bepaalde zaken nog eens nader tegen het licht te houden, verwacht ik dat de raad met de plannen instemt,” denkt Houterman. “We willen met de Taskforce ook toekomstbestendig zijn. Utrecht is een van de snelst groeiende steden. Het is belangrijk om een plan te hebben hoe je die groei in de toekomst ook voor de sport opvangt.”
Co-creatie“De Taskforce is een gezamenlijk traject geweest, een co-creatie van de gemeente en de sportverenigingen,” besluit Houterman. “Transparantie, gelijkwaardigheid en door de invulling van de bezuinigingen te koppelen aan toekomstig sportaccommodatiebeleid heeft er voor gezorgd dat zij samen vooruit kunnen. Als daar de komende jaren gezamenlijk vorm en inhoud aan wordt gegeven dan zijn de bezuinigingen niet voor niets geweest. Dat is de uitdaging voor de komende jaren,” stelt Houterman.
Voor meer informatie: www.sportutrecht.nl
