Streven naar CO2-neutrale en circulaire sportevenementen

door: Bas Kammenga | 13 oktober 2022

GREEN WAVE is door het Ministerie van I&W en het Ministerie van VWS gevraagd om als kwartiermaker een versnellingsprogramma op het gebied van duurzaamheid voor sportevenementen te ontwikkelen. Ruben Dubelaar nam in 2021 deze klus aan, die onlangs op 23 september de officiële kick-off kende. Het streven is in 2030 binnen Nederland CO2-neutrale en circulaire sportevenementen te organiseren.

Ruben Dubelaar werkte in het verleden bij de branchevereniging voor de technologische industrie, was actief in de internationale handelsbevordering en was in die hoedanigheid betrokken bij grote sportevenementen, zoals voetbaltoernooien en de Olympische Spelen. In 2017 begon hij met zijn expertise voor zichzelf onder de naam GREEN WAVE en zette in die periode samen met het Ministerie van Buitenlandse Zaken het platform SportsNL op en is nog altijd onderdeel van het kernteam van Holland Circular Hotspot.

“Waar de publiek-private samenwerking op het gebied van duurzaamheid en sport samenkomen, ligt mijn sweet spot”, licht Dubelaar toe. “Bij internationale sportevenementen zie je dat er steeds meer behoefte is aan duurzaamheid. Het olympische bid van Parijs (2024) en Los Angeles (2028) hebben duurzame doelstellingen ten opzichte van eerdere edities. In Nederland was er nog niet zo’n programma. Er is veel technologie en kennis, maar alles is nogal versnipperd. Bij het Ministerie van I&W was er al wel een ‘green deal’ op het gebied van circulaire festivals, in 2016 geïnitieerd met het afvalvrij maken van festivals.”

Van daaruit is de parallel getrokken naar de sport, vooral met een praktische toepassing. “In 2021 ben ik als kwartiermaker gevraagd. Het Versnellingsprogramma Duurzame en Circulaire Sportevenement valt onder het CIT, een samenwerkingsverband van Ministerie van VWS, NOC*NSF en de VSG. Daarmee ben ik nu een jaar actief bezig en is er onder meer een kopgroep geformeerd met o.a. de Johan Cruijff ArenA, KNVB, TIG Sports, Le Champion, Sportinnovator en diverse andere partijen. Naar voorbeeld van de werkwijze rondom festivals is er een monitor ontwikkeld met daarin een dashboard waarop het verbruik en uitstoot zichtbaar worden. Er zijn daarin vijf thema’s van belang: water, energie, mobiliteit, grondstoffen en voedsel/catering.”

Ecologische footprint
De monitor is door RoyalHaskoningDHV, More2Win en Copper8 getest bij de voetbalwedstrijd Nederland-Duitsland, het Dutch Open golf en het EK squash. “Het meetinstrument bleek bruikbaar met dezelfde vijf thema’s, al dient de vraagstelling op sommige punten aangescherpt te worden. Mobiliteit heeft over het algemeen de grootste impact, door het internationale karakter. Het vervoer van sporters en fans zorgt daarin voor de ecologische ‘footprint’ en ook de keten die erachter ligt doet dat.”

Dat verschilt enorm per evenement. “We benchmarken in eerste instantie binnen Nederland. De volgende stap zou een internationale meting kunnen zijn, maar we hebben nog flink wat stappen te zetten. Op de verschillende thema’s is door evenementen veel te leren van elkaar. Op basis van mobiliteit deed de Formule 1 in Zandvoort het bijvoorbeeld goed. De inzet van openbaar vervoer en ‘the last mile’ en beweging door spierkracht zijn succesfactoren. De organisatie van evenementen is natuurlijk wel afhankelijk van de situatie en infrastructuur ter plaatse.”

Locaties
De toekomstige organisatoren moeten uiteindelijk kunnen putten uit alle informatie die we verzamelen in de monitor. “Het grote bereik dat topsport heeft, willen we inzetten en moet ook inspirerend zijn voor de bezoekers, de rest van de bevolking en de breedtesport. De breedtesportaccommodaties zelf vallen onder een ander programma die de gehele sportinfrastructuur moet verduurzamen. Als organisator zul je op een gegeven moment wel bewust gaan kiezen voor meer duurzame locaties om de footprint van je sportevenement omlaag te krijgen. De grote sportbonden hebben al door dat het thema duurzaamheid steeds belangrijker wordt. Dit soort bewegingen trekt mensen mee en elke tak van sport heeft weer zijn eigen uitdagingen. Bij zwemmen is energie bijvoorbeeld een groot thema, terwijl in de wandelsport restafval juist een aandachtspunt is.”

Hoofddoel is dus van elkaar te leren. “Het is een kwestie van stappen zetten en opschalen. Daarnaast zal door bepaalde regelgeving ook een aantal onderwerpen al verplicht ingevoerd moeten worden. De stakeholders rondom het programma zijn om te beginnen overheden op diverse lagen: de landelijke overheid en de provincies waarbij Gelderland en Noord-Brabant koplopers zijn. Bij het WK volleybal in het Gelredome was gezond en lokaal eten bijvoorbeeld al een kernthema. De gemeenten, waarbij Amsterdam en Rotterdam een groot aantal grote evenementen hosten. Daarnaast hebben we te maken met sportorganisaties, evenementenorganisatoren en -locaties en de sectorpartijen die technische oplossingen en kennis kunnen bieden.”

Neutraal en circulair
Het doel is om te streven naar CO2-neutrale en circulaire sportevenementen in het jaar 2030. “Er zullen in dat jaar zeker voorbeelden zijn van evenementen die hieraan voldoen, maar het is misschien lastig om dat al voor elk evenement te kunnen eisen. Op elk van de vijf thema’s moeten er zeker stappen gezet kunnen worden. De markt zal zich gaan realiseren dat iedereen mee moet. Er zullen door organiserende partijen ook steeds meer duurzame keuzes worden gemaakt. ‘Topsport inspireert’ is één van de pijlers van het Nationaal Sportakkoord en daar hangen we dit programma graag aan op.”

Binnen het Nationale Sportakkoord is ook duurzaamheid een ambitie. “Hoe gaan we dat nu invullen,” vraagt Dubelaar zich hardop af. “Dit programma is onderdeel van die invulling. Iedere betrokken partij heeft intenties naar elkaar uitgesproken. Er zijn al hele mooie voorbeelden, zoals de voetbalclub Forest Green Rovers in Engeland. Het lijkt een grote stap, maar het is dus mogelijk. Door statements en ‘movements’ zullen andere clubs en organisaties ook geïnspireerd worden. Met de zichtbaarheid kunnen we mensen meenemen in hoe de wereld er uit moet komen zien in het komende decennium. Het is aan de ene kant misschien eng en spannend, maar veel betrokken partijen krijgen er vooral energie van!”

Voor meer informatie: www.green-wave.eu