Steun voor sport en zwemles kinderen met een beperking schiet tekort

Het Mulier Instituut deed eerder onderzoek naar inkomensondersteuning voor sport en zwemles, maar niet naar specifieke regelingen voor kinderen met een beperking. "Op basis van eerder onderzoek weten we ook wat knelpunten zijn bij sporten en zwemmen voor kinderen met een beperking, maar deze groep kwam niet specifiek terug in het onderzoek naar inkomensondersteuning. Op gemeentelijke websites hebben we gekeken wat gemeentes op dat gebied te bieden hadden en daaruit bleek dat er maar zelden bij stond of deze ondersteuning ook van toepassing was voor kinderen met een beperking uit gezinnen met geldzorgen."

Om hoeveel kinderen het in totaal gaat in Nederland, is moeilijk te zeggen. Stuij: "Er zijn cijfers over hoeveel kinderen in Nederland opgroeien in armoede, maar ook buiten die officiële cijfers is er een groep die geldzorgen heeft. Als je kijkt naar kinderen met een beperking, heb je het over een heel diverse groep. Ook daarbij geldt: bij iedere definitie die je maakt, vallen er mensen buiten." Wel is duidelijk dat de toegang tot sport en zwemles voor kinderen met een beperking drempels kent. "We zien bijvoorbeeld wel dat een deel van de kinderen met een beperking wat later hun zwemdiploma haalt of minder diploma’s dan kinderen zonder beperking", aldus Stuij.

Op basis van de interviews met praktijkprofessionals kwam naar voren dat er grote lokale verschillen zijn. Een van de aanbevelingen na het onderzoek luidt: 'Breng in kaart of de inkomensondersteuning voor zwemles voor kinderen met een beperking in de gemeente voldoende is en of je deze kunt versimpelen.' Stuij: "Stiekem is de kans groot dat deze ondersteuning vaak ontoereikend is. Voor kinderen die aanpassingen in het aanbod nodig hebben om mee te kunnen doen, zijn de kosten vaak hoger en dat is soms meer dan de ondersteuning dekt." Bovendien hebben ouders door hoge zorgkosten soms weinig geld, terwijl ze op basis van hun inkomen geen ondersteuning kunnen krijgen.

Uit de interviews met praktijkprofessionals blijkt dat het aanvragen van financiële steun een actieve rol van de ouders vraagt, maar er zijn diverse struikelblokken. Het Mulier Instituut noemt onder meer 'zorgmoeheid', 'onduidelijkheid over de ondersteuning' en 'schaamte bij ouders over hun financiële situatie'. Een ander knelpunt is vaak een gebrek aan passend aanbod binnen de woongemeente. Stuij: "Inkomensondersteuning wordt vaak alleen aangeboden voor activiteiten binnen de gemeente, terwijl voor kinderen met een beperking de specifieke faciliteiten soms niet in diezelfde gemeente te vinden zijn."

Gezien de vele struikelblokken spelen de 'intermediairs' – dit kunnen welzijnsmedewerkers zijn, maar ook bijvoorbeeld buurtsportcoaches – een belangrijke rol, niet alleen om ouders met het aanvraagproces te helpen, maar ook omdat zij verschillende vergoedingen aan elkaar kunnen verbinden om voldoende budget te regelen. Bovendien kunnen zij ouders helpen zoeken naar passend aanbod. 

Toch is het zelfs voor die intermediairs vaak lastig. Het onderzoek citeert Iris, een van de geïnterviewde praktijkprofessionals, over haar zoektocht naar financiering van een zwemprothese: "Hoezo moet het allemaal zo moeilijk gemaakt? [Organisatie A] die geeft financiële vergoedingen. Nou, met hen heb ik helemaal gezeten van: 'joh, wat kunnen wij hier betekenen?' [De gemeente] heb ik helemaal [uitgezocht]... Ja, niemand kon zeggen: 'dit kunnen we echt doen.' (…). Terwijl ik echt dacht: 'dan verzinnen we toch wat? Dan maken we toch een prothese. Laat die persoon lekker zwemmen.' Maar dat kan dan niet. In dit geval ben ik dus degene geweest die naar verschillende deurtjes is gestuurd. En moet je je voorstellen dat je zelf die prothese nodig hebt en continu dit allemaal te horen krijgt. Op een gegeven moment snap ik wel dat je zou zeggen: 'Ik heb geen zin meer om te sporten.'”

Het Mulier Instituut komt naar aanleiding van het onderzoek met een aantal aanbevelingen, waarvan flexibiliteit een van de belangrijkste is. Stuij: "Er is meestal inkomensondersteuning voor kinderen die opgroeien in een gezin met geldzorgen, maar bij een kind dat aanpassingen in het aanbod nodig heeft, kunnen de kosten veel hoger zijn. Daar moeten instanties alert op zijn en er moet binnen de regeling ruimte zijn om in dergelijke gevallen af te wijken van de standaard."