Stakeholders reageren op Rapportage Sport 2014

door: Leo Aquina | 5 februari 2015

Verrassend waren de uitkomsten van de Rapportage Sport 2014 van het Sociaal en Cultureel Planbureau volgens de stakeholders niet. “Maar als je het doorleest kom je toch af en toe een beauty van een analyse tegen”, zegt directeur Koen Breedveld van het Mulier Instituut. Onderzoeker Annet Tiessen-Raaphorst presenteerde de Rapportage Sport 2014 op 23 januari aan minister Schippers van VWS. Sport Knowhow XL vroeg een aantal stakeholders om een reactie. Naast Breedveld zijn dat Gerard Dielessen van NOC*NSF en Remco Boer van NISB. Zowel Mulier, NOC*NSF als NISB leverde bijdragen aan de Rapportage Sport 2014. De belangrijkste conclusie is dat Nederlanders iets meer zijn gaan sporten, maar alle partijen spreken hun zorg uit over het feit dat er op sport- en beweeggebied een enorme kloof bestaat tussen hoger en lager opgeleiden.

De cijfers uit de Rapportage Sport bevestigden het beeld dat NOC*NSF al had uit haar eigen cijfers. “We zien wel dat mensen iets meer zijn gaan sporten en bewegen, maar het ledental van verenigingen neemt niet toe. Uit recentere cijfers van NOC*NSF blijkt zelfs dat er sprake is van een lichte afname, maar de onderzoeken in de rapportage sport lopen slechts tot 2012”, aldus Gerard Dielessen. Maakt de sportkoepel zich zorgen over die afnemende ledentallen? “Aan de ene kant is het voor ons een prettige wetenschap dat het aantal mensen dat sport nog altijd toeneemt ook al is dat meer buiten verenigingen om. Dat betekent dat de markt nog altijd groeit en dat er in het aanbod ook nog ruimte is. Voor lokale sportaanbieders levert dat kansen op.”

NOC*NSF als brancheorganisatie
Als het aan NOC*NSF ligt, hoeven mensen niet per se lid te zijn van een vereniging. “Als mensen meer gaan sporten en op die manier een bijdrage leveren om Nederland leefbaarder te maken, is dat natuurlijk prima. Wij willen daar graag een bijdrage aan leveren, ook als het geen leden zijn. Je ziet dat sportbonden ook steeds vaker andere banden hebben met sporters dan het lidmaatschap. Voor NOC*NSF betekent dit dat we steeds meer een brancheorganisatie worden dan een ledenorganisatie.”

Dielessen heeft ook oog voor de mogelijke problemen die dat met zich meebrengt. “Je moet er wel voor waken dat de organisatie sterk genoeg blijft. De georganiseerde sport is toch het vliegwiel voor de rest. Daarnaast zijn er allerlei zaken waar wij beleid op maken via de verenigingen. Neem bijvoorbeeld seksuele intimidatie. Dat kunnen wij aanpakken via het tuchtrecht van de verenigingen. Daarvoor moeten de sportaanbieders wel bij ons zijn aangesloten.”

Kloof tussen hoog- en laagopgeleid
De rapportage sport concludeert ook dat 87 procent van de Nederlanders tevreden is met het sport- en beweegaanbod in de buurt. “Dat viel ons erg mee”, aldus Dielessen, maar als je verder leest, zie je dat de tevredenheid groot is in wijken waar de leefbaarheid groot is. In de wijken waar die leefbaarheid minder is, is ook die tevredenheid minder en daar wordt dus minder gesport. Reken je met die 87 procent dus niet rijk.” Ook Koen Breedveld wijst op de kloof tussen hoog- en laagopgeleid, niet alleen als het gaat om de tevredenheid met de sportaccommodaties, maar ook als het gaat om de sportdeelname. “In algemene zin gaat het de goede kant op met de sport, maar we zien al jaren grote verschillen in opleidingsniveaus en die zijn hardnekkig.”

Remco Boer beaamt dat en doet ook alvast een voorzet om hier beleid op te formuleren: “Met een filosofie van duizend bloemen bloeien ga je die achterstanden niet inlopen. Je moet het heel gericht aanpakken met focusbeleid op bepaalde wijken. Daarbij moet je ook intersectoraal te werk gaan. Mensen in achterstandswijken hebben doorgaans meer en grotere problemen, zoals schooluitval, werkloosheid, criminaliteit. Om dat aan te pakken moet je samenwerken, bonden met gemeenten en andere hulpinstellingen. Mensen worden wel eens moe van het woord polderen, maar voor hardnekkige problemen is geen kant-en-klare oplossing.”

Sport kan niet zonder 1,2 miljard
Een belangrijk thema in de Rapportage Sport 2014 is ook de financiering van de Nederlandse sport. “Opvallend is de stabiliteit in beleid en overheidsuitgaven als het gaat om de sport”, aldus Breedveld. “Als je dat afzet tegen de recessie en het feit dat er in de onderzoeksperiode een Olympisch Plan is opgezet en ook weer afgebroken, dan kun je concluderen dat het beleid kennelijk sterk genoeg is om desondanks overeind te blijven.”

NOC*NSF maakt zich op dat punt meer zorgen: “In de rapportage sport staat dat de sport in Nederland niet kan zonder een overheidsbijdrage en dan wordt met name de 1,2 miljard euro die er door gemeentelijke overheden in wordt gestopt genoemd”, aldus Dielessen. “Wij hebben de indruk dat er in 2015 op dat gebied toch voor het eerst echt sprake is van bezuinigingen. Dat heeft te maken met de nieuwe gemeenteraden, die met de decentralisatie van allerlei overheidstaken minder te besteden hebben. Als die 1,2 miljard de sport op poten houdt, moet je toch kijken wat er gebeurt als dat minder wordt.”

Veranker gymnastiek op basisscholen
Als we de stakeholders vragen naar beleidsmaatregelen die voort zouden moeten vloeien uit de SCP-rapportage, dan blijkt meer investeren in bewegingsonderwijs op basisscholen hoog op het verlanglijstje te staan. “Daar zou Nederland zichzelf een goede dienst mee bewijzen”, aldus Breedveld. “Juist ook als je naar die verschillen in opleidingsniveaus kijkt, is dat belangrijk. Er is een plek waar je iedereen bereikt en dat is in het basisonderwijs en er zijn nog altijd scholen waar minder dan twee uur per week gymles wordt gegeven.”

Remco Boer trekt het breder. “Eigenlijk moet je denken aan een generieke maatregel die sport en bewegen stimuleert, voor de jeugd in het onderwijs, voor volwassenen op de werkvloer en voor ouderen in de zorginstellingen.”

Voor meer informatie: klik hier (persbericht SCP n.a.v. verschijning rapport) of klik hier (download Rapportage Sport 2014)