door: Thomas van Zijl | 23 februari 2012
Seksuele intimidatie en misbruik zijn begrippen die niet direct geassocieerd worden met sport, maar ze komen wel degelijk voor. Verenigingen en bonden hebben deze problemen gelukkig steeds beter in het vizier. Vanuit NOC*NSF worden mensen - ook dit voorjaar weer - opgeleid tot vertrouwenscontactpersoon (VCP), zodat slachtoffers maar ook mogelijke daders weten bij wij ze in ongewenste situaties terecht kunnen.
Ongeveer honderd meldingen per jaar krijgt het door NOC*NSF opgerichte meldpunt waar mensen die in sportverband te maken krijgen met seksuele intimidatie en/of misbruik hun verhaal kunnen doen. Dat zegt niet alles over de omvang van het probleem. “Vergelijk het met de kerk, daar is al decennialang iets mis, maar slachtoffers treden nu pas in de openbaarheid, en zelfs dan nog maar een deel”, zegt Maarten Borneman die bij de sportkoepel de cursus tot VCP geeft. Hij wil het fenomeen niet groter maken dan het is, maar het geeft wel aan dat lastig te bepalen is hoeveel mensen er bij sportbonden of –verenigingen mee geconfronteerd worden.
NOC*NSF wil nog harder zijn best doen de problemen te voorkomen en in ieder geval bespreekbaar te maken. Zo hebben alle leden vorig jaar hetzelfde tuchtrecht omarmd. Waardoor iemand die bij de hockeyclub in de fout gaat, dezelfde straf krijgt als iemand die bij de voetbalvereniging iets doet wat onacceptabel is. Parallel aan die ontwikkeling loopt de aanmoediging van NOC*NSF en bonden aan verenigingen om een vertrouwenscontactpersoon aan te stellen. Borneman: “Een VCP is het eerste aanspreekpunt, iemand die vooral laagdrempelig en toegankelijk zou moeten zijn en het vertrouwen heeft van alle leden.”
Hij of zij is echter niet degene die inhoudelijk met een zaak aan de slag gaat. Een VCP luistert en verwijst door naar het juiste loket. “Tijdens de cursus leren we mensen goede gesprektechnieken, maar het belangrijkste is dat ze op hun handen moeten zitten. Vertrouwenscontactpersonen horen niet te zeer begaan te zijn met slachtoffers, maar boven de partijen te staan.” Voornaamste reden daarvoor is dat de VCP voor iedereen open moet staan. De dader die zich ten onrechte beschuldigd voelt kan zich melden, de voorzitter komt misschien wel langs voor advies. Alleen als de VCP onafhankelijk blijft, is er voor iedereen ruimte om zijn verhaal te doen.
Borneman merkt dat de cursus aan belangstelling wint. NOC*NSF organiseert er in totaal acht, die met vijftien deelnemers per keer meestal helemaal zijn volgeboekt. “Dat kunnen mensen zijn van sportbonden, maar ook mensen die door hun vereniging zijn gestuurd omdat ze het juiste profiel hebben om als vertrouwenscontactpersoon op te treden. “De goede wil is er meestal vanaf het begin, maar deelnemers aan de cursus beschouwen hun rol als VCP terecht als een hele verantwoordelijkheid. Ze willen wel over de juiste vaardigheden beschikken voordat ze in die hoedanigheid aan de gang gaan.”
Dus wordt er in de cursus zo veel mogelijk ingegaan op cases die zich in de dagelijkse praktijk ook zouden kunnen voordoen. Er worden trainingsacteurs ingeschakeld om deelnemers aan den lijve te laten ervaren wat er van een VCP gevraagd wordt. Borneman: “Een vertrouwenscontactpersoon is er voor alle problemen die er spelen binnen een bond of vereniging. Het is logisch dat de eerste gedachten daarbij uitgaan naar seksuele intimidatie en misbruik, maar een VCP krijgt met veel meer zaken te maken die sociaal onwenselijk zijn. Wat te denken van pesten of discrimineren, dat is vaak van een net zo grote invloed op de sfeer binnen een vereniging. Het is van belang dat ook mensen die daar last van ondervinden, weten dat er iemand is die hen de weg kan wijzen.”
Hoe om te gaan met seksuele intimidatie binnen de sportvereniging en/of dat te voorkomen? Klik hier voor de on line toolkit van NOC*NSF
