Sportverenigingen naar het Malieveld vanwege energiekosten?

door: Leo Aquina | 22 december 2022

“Als de eerste sportverenigingen sluiten vanwege de energiecrisis, moeten we echt in actie komen”, zegt SP-Kamerlid Michiel van Nispen. “Er wordt bij sportverenigingen al gesproken over een demonstratie op het Malieveld. Ik hoop ook dat ouders van kinderen die niet meer naar een sportclub of naar zwemles kunnen zich hierbij aansluiten.” Begin december diende Van Nispen samen met Mohammed Mohandis (PvdA) en Lisa Westerveld (Groen Links) een motie in om garanties van de minister te vragen ten aanzien van sportverenigingen, - accommodaties en zwembaden. Daar was echter geen Kamermeerderheid voor te vinden. Van Nispen praat achter de schermen met de coalitiepartners, maar is niet optimistisch.

De hoge energiekosten zorgen voor acute problemen in de sportsector. Michiel van Nispen: “Ik hoor uit de sector van veel sportverenigingen, accommodaties en zwemlesaanbieders dat ze vrezen voor hun voortbestaan. Het is natuurlijk een breder probleem in de samenleving, ook ondernemers en huishoudens lijden eronder, maar sport en bewegen is voor de samenleving van enorm belang. Daar moeten we echt iets mee.”

Druppel op gloeiende plaat
Minister Helder van Sport stelde een noodfonds van zes miljoen euro ter beschikking voor de sport, maar los van het feit dat dit volgens Van Nispen niet meer is dan een druppel op een gloeiende plaat, is het hem ook volstrekt onduidelijk waar dit geld voor bedoeld is: “Aanvankelijk leek het erop dat het bedoeld was voor verenigingen die geen beroep konden doen op de TEK-regeling (Tegemoetkoming Energiekosten, red.), maar de voorwaarden zijn volstrekt onduidelijk. Bovendien telt Nederland zo’n 26.000 sportverenigingen. Dat komt neer op 230 euro per vereniging, daar heb je dus helemaal niets aan.”

In de motie scheven Van Nispen, Mohandis en Westerveld ‘dat sport en bewegen van groot belang is en de maatschappelijke waarde voor de samenleving, nu en in de toekomst, enorm is en dat het desastreuze gevolgen zal hebben en kapitaalvernietiging is als sportverenigingen en sportondernemers de deuren sluiten.’ Daarom verzochten zij ‘de regering te garanderen dat geen sportclubs, accommodaties, sportverenigingen, beheerde speeltuinen, zwembaden en ijsbanen deze winter noodgedwongen moeten sluiten vanwege de hoge energieprijzen, door hen voldoende te compenseren.’

Afbreken gaat sneller dan weer opbouwen
“De motie komt voort uit de gedachte dat het heel lang gaat duren om alles wat nu failliet gaat weer op te bouwen, als dat al ooit gaat lukken”, aldus Van Nispen. De sportsector wordt in Nederland voor het overgrote deel gefinancierd via de gemeenten, met name via accommodatiesubsidies. Waarom vindt Van Nispen dat de Rijksoverheid nu toch moet ingrijpen. “Dat klopt, maar je moet gemeenten ook in stáát stellen om het te doen. In coronatijd hebben we het ook niet alleen aan de gemeenten overgelaten. Ze kunnen dat niet betalen. Je kunt veel via de gemeenten laten lopen omdat zij de lokale situatie goed kennen, maar je zal toch echt landelijk budget moeten vrijmaken.”

Minister Helder heeft hiertoe driehonderd miljoen euro in het gemeentefonds geïnvesteerd, maar dat is volgens Van Nispen niet de oplossing voor de sportsector: “Dat geld is heel breed voor maatschappelijke organisaties, en dus niet specifiek geoormerkt voor sport. Als je het via de gemeenten speelt, moet je daar wel zeker weten dat dat geld ook daadwerkelijk bij sport en bewegen terecht komt.”

Principiële keuze
Volgens de minister heeft zij simpelweg niet de middelen om de sportsector breder te ondersteunen, maar Van Nispen noemt dat een politieke keuze. Zijn eigen politieke keuze is anders. Waar wil hij zelf het geld vandaan halen?

“Op de korte termijn kun je geld vrijmaken voor de publieke sector door bijvoorbeeld de winstbelasting voor bedrijven te verhogen, bedrijven die nu minder belasting betalen dan mensen die gewoon aan het werk zijn.” Van Nispen ziet investeren in Sport en Bewegen als een principiële maatschappelijke keuze: “Op de langere termijn kun je eraan denken om de staatsschuld enigszins te laten oplopen om nu in de sportsector te investeren. Op langere termijn trek je dat vanzelf weer recht met de maatschappelijke opbrengsten, zoals bijvoorbeeld lagere kosten in de gezondheidszorg.”

Tot Van Nispens grote verdriet is hij er nog altijd niet in geslaagd de coalitiepartijen VVD, D66, CDA en CU daar ook van te overtuigen. “Wij trekken hierin samen op met PvdA, Groenlinks en ook de PVV. Er wordt achter de schermen wel gesproken, maar de coalitiepartners willen het aankijken tot de voorjaarsnota.” Van Nispen wil daar liever niet op wachten, maar zonder Kamermeerderheid lijkt het Malieveld vooralsnog de enige manier om toch iets te forceren.

Taak overheid
De Nederlandse Sportraad adviseerde politiek Den Haag vorig jaar na te denken over een sportwet, waarin sport en bewegen zou moeten worden vastgelegd dat het de taak is van de overheid om sport en bewegen toegankelijk voor iedereen. Van Nispen: “Met een goede sportwet was deze discussie te voorkomen geweest, want dan was de overheid simpelweg verplicht geweest om bij te springen. Wij hebben in het debat waarin ook onze motie is besproken, samen met D66 een motie aangenomen waarin staat dat we een sportwet willen. De minister heeft in een Kamerbrief toegezegd dat zij daar wel aan gaat werken.”

Voor meer informatie: Motie van het lid Van Nispen c.s. over garanderen dat geen sportclubs, sportaccommodaties, beheerde speeltuinen, zwembaden en ijsbanen noodgedwongen moeten sluiten vanwege de hoge energieprijzen