Sportpark De Eendracht wil in 2028 energieneutraal zijn

door: Bas Kammenga | 25 april 2024

In de aanloop naar de verkiezing van Sportaccommodatie van het Jaar - georganiseerd door NOC*NSF en Kenniscentrum Sport & Bewegen - licht Sport Knowhow XL een derde genomineerde eruit. Na onze artikelen eerder over FC Weesp en omnisportvereniging SF Deinum volgt nu aandacht voor Sportpark De Eendracht. Directeur/bestuurder Menso de Maar vertelt over de veelzijdigheid van en de ontwikkeling op het sportpark van 22 hectare.

Menso de Maar is al zo’n twaalf jaar directeur/bestuurder van Stichting Sportpark De Eendracht. “Daar is een periode van zo’n drie jaar aan vooraf gegaan, waarin men in het voormalige stadsdeel Nieuw-West van Amsterdam allerlei ideeën had over de sportparken in dat deel van de stad. Sportpark De Eendracht was in die tijd een vrij verouderd sportpark met voetbal en rugby als hoofdsporten. Er was leegstand en er was niet zo veel bedrijvigheid. Met een aantal kwartiermakers heeft men uiteindelijk besloten dat er een stichting zou moeten komen om de bedrijfsvoering op te pakken. Een zelfstandige organisatie zou meer kunnen doen dan de gemeente. Destijds ben ik aangesteld als de directeur/bestuurder. De stichting heeft een exploitatieovereenkomst met de gemeente Amsterdam.”

Verlevendigen
De organisatie bestond in 2012 uit vier gedetacheerde gemeenteambtenaren die het veld- en parkonderhoud voor hun rekening namen. “Anno 2024 bestaat het team uit dertig personen met veelal een arbeidsbeperking of een ondersteuningsbehoefte, die worden aangestuurd door een team van vijf professionals die onder contract staan van de stichting.”

De oorspronkelijk opdracht voor de stichting luidde om het sportaanbod en de sportaccommodaties te verlevendigen. “Daar lag in de eerste vijf jaar onze focus. Vervolgens kwamen we met steeds meer sociaal-maatschappelijke organisaties in contact. Die konden met sport en bewegen van toegevoegde waarde zijn voor met name de kwetsbare inwoners in Amsterdam Nieuw-West.”

Sportaanbieders
Sportverzamelgebouw Spark United wordt ook door de stichting geëxploiteerd. “Daar doen we het beheer en de horeca en geven we mensen een zinvolle dagbesteding. Er is een buurtsportclub voor een kwetsbare doelgroep met de mogelijkheid om te wandelen en aan yoga, spinning of bodyfit te doen. “Daarnaast is er een samenwerking met de moskee waar actieve vaders voetballen of padellen. Ook kun je er als gezin sporten met een gehandicapt kind. Verder hebben we een eigen bus om mensen die minder mobiel zijn naar de kapper, de fysio, vrienden of tuinparken te brengen.”

Er zijn zeventien verenigingen, tien andere sportaanbieders en nog ruim tien andere instanties gevestigd op het sportpark. “Met elk van die partijen heb ik één op één overleg. We organiseren ook sportcafés met verschillende thema’s om kennis te delen en uit te wisselen. Momenteel zitten we in een traject van visie en planvorming voor het sportpark vanaf 2028 en dat doen we gezamenlijk met al die circa veertig clubs en instanties.”

Duurzaamheid
Sportpark De Eendracht heeft de ambitie om in 2028 volledig energieneutraal te zijn. “We willen daarin innovatief zijn en dingen uitproberen die ook voor de rest van de stad weer interessant kunnen zijn. Daardoor lopen we wel wat voor bij veel andere partijen op het gebied van duurzaamheid. We werken met een captatienet, zonneboilers, warmtepompen, zonnepanelen en zonnecollectoren. Bij ons ligt het captatienet onder een natuurgrasveld, maar deze oplossing kan ook worden toegepast in kunstgrasvelden.”

Er ligt op Sportpark De Eendracht onder tweederde van het rugbyveld tot twintig meter onder de grond een buizenstelsel. “Dat wordt een horizontaal captatienet genoemd. Het Nationaal Rugby Centrum Amsterdam (NRCA) is erop aangesloten voor de energievoorziening en er kunnen nog twee gebouwen extra op worden aangesloten. In het NRCA is een warmtewisselaar die door middel van drie warmtepompen zorgt dat het in de winter warm wordt en er in de zomer wordt gekoeld. De gemeente Amsterdam houdt van innovatie en heeft zelf geïnvesteerd in het captatienet. De decentrale en duurzame investeringen zijn via diverse subsidies en eigen geld gedaan. Door de besparing kan het NRCA de investering terugverdienen. Er liggen zonnepanelen op het dak waarbij met de meeropbrengsten in de zomer het captatienet verder wordt opgewarmd.”

Naast vrij reguliere aanpassingen als zonnepanelen en led-verlichting wordt er momenteel gewerkt aan een batterijsysteem waarmee ’s avonds de veldverlichting kan worden gevoed. “Dat hopen we in 2025 gerealiseerd te hebben. Het ene deel van het sportpark is dan meer dan energieneutraal. Op het andere deel van het sportpark staan nu vier decentrale gebouwen en met de partijen die daarin gehuisvest zijn praten we over de toekomst.”

Toekomstbestendig
De nominatie Sportpark De Eendracht voor Sportaccommodatie van het Jaar hangt ook samen met enkele andere zaken. “Zo hebben wij elektrische voertuigen en gaan er robotmaaiers in plaats van tractoren over de velden. We werken circulair op een houtzagerij die lokaal gekapte bomen verder verwerkt. We hebben een fietsservicepunt op het sportpark. We doen de afvalscheiding centraal. Dat zijn allemaal extra voorbeelden van duurzaamheid. We hebben al veel gedaan en dat willen we graag uitdragen. Daarnaast hebben we de ambitie om nog meer stappen te zetten, liefst samen met alle betrokken partijen.”

Menso de Maar gaat met al die diverse verenigingen en veel mensen met verschillende etnische achtergronden vijf tot tien jaar vooruit kijken om de visie vanaf 2028 vast te stellen. “In onze stadse omgeving is het best ingewikkeld om voldoende vrijwilligers te krijgen en we willen samen kijken hoe we de organisatie van al die aanbieders toekomstbestendig neer kunnen zetten.”

“In het huidige sportverzamelgebouw hebben de gebruikers geen omkijken naar zaken als kleedkamers, horeca en schoonmaak. De verenigingen kunnen met behoud van hun eigen identiteit groeien en bloeien terwijl clubs met een eigen accommodatie voor veel meer uitdagingen staan om de boel te laten draaien. We zijn in staat om verenigingen te ontlasten, zodat ze zich meer op hun kernactiviteiten kunnen richten.”

Voor meer informatie: www.sportparkdeeendracht.nl

Multifunctioneel gebruik
Sportpark De Eendracht heeft ook een camping op het terrein en wordt jaarlijks gebruikt voor veel meerdaagse sportevenementen. Sporten als rugby en frisbee komen geregeld met 1.500 tot 2.000 personen naar Amsterdam Nieuw-West. Ook gaelic football, hurling en Australian football maken gebruik van het sportpark. Er worden dagelijks activiteiten voor bedrijven georganiseerd door Up Events op het sportpark. De inkomsten uit die commerciële activiteiten vormen het budget voor de sociaal/maatschappelijk activiteiten.