Sportmedisch onderzoek verplicht voor deelnemers Alpe d’HuZes

door: Leo Aquina | 4 april 2013

Alpe d’HuZes is in zeven jaar uitgegroeid van een kleinschalige actie om geld op te halen voor onderzoek naar kanker tot een massaal evenement, waar meer dan 8.000 mensen aan meedoen. Het doel is hetzelfde gebleven: geld ophalen voor onderzoek naar kanker. De organisatie is in de loop der jaren meegegroeid met het deelnemersaantal. Een constante zorg daarbij is de veiligheid van de deelnemers. Dit jaar introduceert Alpe d’HuZes daarom voor het eerst een verplicht sportmedisch onderzoek. “In de voorgaande jaren was er wel een verplichte medische vragenlijst, maar alleen als daar risico’s uit naar voren kwamen, was er een verplicht sportmedisch onderzoek”, aldus Kelley Post van Sportgeneeskunde Nederland. Alpe d’HuZes riep de hulp in van Sportgeneeskunde Nederland om het traject van de sportmedische onderzoeken te begeleiden.

Alpe d'HuZes begon in 2006 met 66 deelnemers. Zij fietsen in totaal 61 maal de berg Alpe d’Huez op. Daarmee haalden zij ruim 370.000 euro aan sponsorgeld op voor kankeronderzoek. In het daaropvolgende jaar was het opgehaalde bedrag bijna verdrievoudigd en afgelopen jaar haalden de ruim 8.000 deelnemers 32.231.747,35 euro op.

Op de eigen site geeft Alpe d’HuZes uitleg over de besteding van dat geld: ‘Medici en wetenschappers kunnen projectvoorstellen indienen met het verzoek deze te bekostigen uit het Alpe d'HuZes/KWF-fonds. Deze voorstellen worden eerst getoetst aan onze missie 'Anderen faciliteren en inspireren om Goed, Gelukkig en Gezond te leven met kanker'. Projecten die hier in onze ogen aan voldoen worden vervolgens op wetenschappelijke kwaliteit beoordeeld door de speciaal ingestelde Alpe d’HuZes commissie van de Wetenschappelijke Raad (WR) van KWF Kankerbestrijding.’

Steeds meer minder fitte mensen
De groei van het evenement bracht mee dat er “een steeds grotere groep minder fitte mensen de berg op fietste”, legt Kelley Post uit. Daarmee kwam de vraag naar een goed sportmedisch onderzoek steeds nadrukkelijker in beeld. Tot op heden liet de organisatie alle deelnemers zelf een vragenlijst invullen. Sportmedisch onderzoek was alleen verplicht als daar op basis van de ingevulde antwoorden een indicatie voor was. Bij het opstellen van de vragenlijst en de daaruit volgende onderzoeken werkte Alpe d’Huzes al langer samen met Sportgeneeskunde Nederland.

“Op een gegeven moment zag je dat de vragenlijsten steeds vaker ‘sociaal wenselijk’ werden ingevuld. Deelnemers wisten steeds beter hoe ze een onderzoek konden omzeilen als ze daar geen zin in hadden of er bang voor waren”, legt Post uit. “Toen hebben ze besloten om het hele traject rond die sportmedische onderzoeken uit handen te geven.”

Drie pakketten
In 2013 moet iedere deelnemer dus verplicht een sportmedisch onderzoek ondergaan bij een sportarts werkzaam in een deelnemende sportmedische instelling die is aangesloten bij de Federatie van Sportmedische Instellingen (FSMI). Aanmelden voor dat onderzoek kan op Mijnsportzorg, een beveiligd gedeelte van de website www.sportzorg.nl. Na het invullen van een sportmedische vragenlijst kan een deelnemer kiezen bij welke sportmedische instelling hij het sportmedisch onderzoek wil ondergaan.

Sportzorg heeft speciaal voor de Alpe d’HuZes-deelnemers drie pakketten samengesteld. Het basale pakket (kosten 105 euro) is voor mensen jonger dan 35 jaar zonder risicofactoren. Het basaalpluspakket (150 euro) is voor mensen jonger of ouder dan 35 jaar die graag een globaal trainingsadvies willen ontvangen of van wie de sportarts heeft aangegeven dat zij risicofactoren hebben. Tot slot is er nog een uitgebreide variant (260 euro), bestemd voor iedereen die graag een specifiek trainingsadvies wil en voor patiënt-deelnemers zoals hart-, long- en kankerpatiënten of deelnemers met andere risicofactoren.

Geen garantie
Hoewel er in het verleden bij Alpe d’HuZes geen extreme gezondheidsschade is ontstaan bij de deelnemers, wil de organisatie de deelnemers wel beter bewust maken van de lichamelijke impact van de uitdaging die zij aangaan. “Je kunt nooit een gezondheidsgarantie afgeven”, aldus Post. “Het is een momentopname. We kijken naar de huidige conditie en geven een advies om zo goed mogelijk voorbereid aan de start te kunnen staan.”

Het verplichte sportmedische onderzoek die de organisatie van Alpe d'HuZes aan deelnemers oplegt is vooralsnog uitzonderlijk; er bestaat geen algemene landelijke regeling daarvoor. Hoewel er nog geen wetenschappelijk onderzoek is gedaan naar de effecten van een dergelijk sportmedisch onderzoek, pleiten organisatoren toch voor een dergelijke verplichting. “Een organisatie als Le Champion - die onder meer de Dam-tot-Dam-loop organiseert - is daar voor”, vertelt Post. “Le Champion wil mensen op hun verantwoordelijkheid wijzen en dat is makkelijker als zo’n onderzoek landelijk verplicht zou zijn.”

Evaluatie
De reactie van de deelnemers op het verplicht ondergaan van een sportmedisch onderzoek is vooralsnog positief. “We laten alle mensen een evaluatie invullen en tot nu toe is het gemiddelde cijfer dat wordt gegeven een acht.” Wel verwacht Post dat het gemiddelde nog omlaag gaat. “We hebben nu ongeveer 6.000 mensen onderzocht en van ongeveer 1.000 mensen hebben we de evaluatie al terug. We verwachten dat die eerste groep enthousiaster is dan de mensen die zich nu nog niet voor het onderzoek hebben gemeld. In die groep zitten waarschijnlijk meer mensen die er om wat voor reden dan ook tegen zijn.”

Als het hele traject van de sportmedische onderzoeken eind april achter de rug is, gaat Sportgeneeskunde Nederland samen met Alpe d’HuZes evalueren. “Het is een enorm groot project en ik verwacht eigenlijk dat we het volgend jaar wel aanpassen. Nu moet echt iedereen een onderzoek ondergaan, maar er zijn bijvoorbeeld ook licentiehouders bij de KNWU. Zij ondergaan sowieso ieder jaar een verplicht sportmedisch onderzoek, dan kan een vrijstelling logisch zijn. Het zou ook kunnen dat wordt besloten om het onderzoek voor mensen onder de 35 jaar zonder risico’s slechts eens per twee jaar verplicht te stellen.”

Hoe het er in de toekomst uitziet is dus nog niet duidelijk. Wel zeker is dat er op woensdag 5 en donderdag 6 juni duizenden mensen tegen de flanken van de Alpe d’Huez omhoog fietsen.

Voor meer informatie: www.opgevenisgeenoptie.nl