Sportief Groot Worden wil elk Gelders kind in beweging krijgen

door: Emma Meertens | 7 september 2023

In 2015 besloten de provincie Gelderland, Kenniscentrum Sport en Bewegen, de grotere Gelderse gemeenten, Topsport Gelderland, Hogeschool Arnhem en Nijmegen en Achterhoek in Beweging om de handen ineen te slaan. Het leidde tot het netwerk en de generieke aanpak Sportief Groot Worden. Het doel? Alle kinderen in Gelderland vooruit helpen door ze motorisch en sportief vaardig te maken. Uitgangspunt daarbij is dat de kans dan veel groter is dat kinderen ook de rest van hun leven blijven bewegen en sporten.

Voordat Sportief Groot Worden bestond werkten de diverse Gelderse belanghebbende partijen al samen. Er zat echter weinig structuur in de samenwerking en het bleek toch lastiger dan gedacht om kinderen aan het bewegen te krijgen. De provincie Gelderland opperde daarom een samenwerkingsverband op touw te zetten. “Sportief Groot Worden is eigenlijk een roep om maatschappelijke verandering”, zo legt Wouter Hebbink uit. Hebbink is projectcoördinator van Sportief Groot Worden en wil met een integrale aanpak een optimale ontwikkelomgeving creëren voor kinderen.

Buitenspelen kan elke dag
Die integrale aanpak is volgens Wouter Hebbink cruciaal om daadwerkelijk meer mensen in beweging te krijgen. “Je ziet een aantal trends in Nederland. Ten eerste richten de beweeginterventies zich voornamelijk op het basisonderwijs. Dat is niet zo effectief omdat je daar maar weinig aan beweegtijd kan winnen. Waarom focussen we ons zo weinig op buitenspelen? Dat kun je zeven dagen per week iedere middag doen. Daarnaast zijn we in Nederland heel erg organisatiegericht; we richten ons op sportaanbieders, maar dertig procent van de kinderen komt überhaupt niet op die plek. Ten slotte vergeten we vaak dat de ouders uiteindelijk beslissen of hun kind wel of niet mag sporten.”

Sportief Groot Worden draait daarom om drie omgevingen: onderwijs, buurt en sport. Voor die omgevingen heeft het initiatief interventies, die leiden tot een goede ontwikkelomgeving voor het kind.

Door alle belanghebbende partijen bij elkaar te brengen, wordt ook alle kennis uit de regio verzameld. Op basis van de data die door middel van onderzoek wordt verzameld, kunnen professionals zoals buurtsportcoaches hun aanbod inrichten. Willem de Boer, sporteconomisch onderzoeker aan de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en als adviseur betrokken, is enthousiast over deze aanpak. “Het mooie aan Sportief Groot Worden is dat het kind centraal staat. Dat gebeurt heel weinig. Je ziet toch vaak dat er activiteiten worden georganiseerd zonder dat men weet wat de juiste plek of het juiste tijdstip daarvoor is. Uiteindelijk bereik je dan lang niet altijd de doelgroep die je had willen bereiken.”

Twee tools
Een van de kennispartners is de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen. “De Hogeschool heeft meerdere expertises in huis. Zo hebben ze een team dat zich focust op talent herkennen en ontwikkelen. Ook hebben ze veel kennis over de motorische ontwikkeling van kinderen”, aldus Wouter Hebbink. Twee tools die onderdeel zijn van Sportief Groot Worden, zijn ontwikkeld door de HAN. Een van die tools is de BLOC-Test waarmee de motorische vaardigheden van kinderen gemeten kan worden. Daarnaast heeft de Hogeschool in samenwerking met de Universiteit van Gent het Sport Kompas I Like bedacht. Hebbink: “Het is een app waarin kinderen kunnen aangeven wat ze leuk vinden. Vinden ze het bijvoorbeeld leuk om te balanceren? Of om in een team te spelen?”.

Sportief Groot Worden heeft zelf ook een tool ontwikkeld waarin een aantal van deze zaken ook terugkomt. Deze tool kan de aankomende twee jaar gratis gebruikt worden door alle gemeenten in Gelderland. Dit wordt via een subsidie van 124.000 euro gefinancierd door de provincie Gelderland en daarnaast co-gefinancierd door lokale overheden en de HAN. Hebbink legt de tool uit aan de hand van een voorbeeld: “In de Bommelerwaard gebruiken we de tool. Basisscholen krijgen vragenlijsten aangeleverd en die worden ingevuld door de kinderen. We vragen o.a. aan hen of ze lid zijn van een club, of ze buitenspelen, of ze met de fiets naar school komen, etc. De school krijgt vervolgens een rapport met: deze kinderen sporten niet, maar willen dat wel en dit zijn de sporten die ze leuk zouden vinden.” Willem de Boer vult aan: “Er komt dus uiteindelijk een individueel advies uit op basis van eigen voorkeuren, motorische vaardigheden en potentieel talent.”

Integrale aanpak
Sportief Groot Worden heeft de ambitie om 65.000 kinderen in Gelderland de vragenlijst te laten invullen. Daarna is het aan de professional om er ook daadwerkelijk mee aan de slag te gaan. Daar zit wel een uitdaging, zo zien ook Hebbink en De Boer. “Door het kind centraal te stellen gaat Sportief Groot Worden uit van een integrale aanpak, die gericht is op zowel school, thuis, de sportclub als de leefomgeving. Veel interventies zijn gericht op slechts één van deze plekken en hebben vaak een korte looptijd. Dat komt onder meer omdat het zo in Nederland is georganiseerd. Maar om meters te maken heb je zowel de scholen nodig, maar ook de ouders, de buurtsportcoach, gemeente en natuurlijk de sportaanbieders. Om dat te organiseren en ook gefinancierd te krijgen maakt het een ingewikkeld verhaal”, zo legt Willem de Boer uit.

Het voordeel is dat er vanuit de provincie Gelderland veel geïnvesteerd wordt in het in beweging krijgen van de provincie. Dat in Gelderland op provinciaal niveau naar dit maatschappelijk vraagstuk wordt gekeken, is bijzonder. De Boer: “Normaliter is sportbeleid bij de gemeente belegd. Mede dankzij Jan Markink, jarenlang de gedeputeerde sport in Gelderland, wordt er veel ingezet op sport en bewegen. Het is prachtig dat een provincie dan de nek uitsteekt en een initiatief als Sportief Groot Worden omarmt, zodat het breed uitgerold kan worden en ook de tijd krijgt om ook op lange termijn resultaten te boeken.”

Zowel Hebbink als De Boer hopen dat de data gedreven visie van Sportief Groot Worden de aankomende jaren over Nederland verspreid. Wouter Hebbink: “Ik gun namelijk iedereen die een sportieve droom heeft om die waar te maken.”

Voor meer informatie: Sportief Groot Worden in Gelderland